Yakın gelecekte gelişmiş ülkeler, nereden geldiği belli olmayan tiltrotor ve insansız uçakların içinde taşınan, insansız silah sistemleri veya robot savaşçıları hedefe indirirken, stealth avcı uçaklarının, insansız elektronik harp drone veya füzelerinin veya yarı stealth seyir füzelerinin desteğinde bir üçüncü dünya ülkesinde operasyon yaptıklarında günümüzden çok farklı olacak. Çünkü söz konusu özel kuvvet (robot) operasyonunu bitirip döndükleri zaman, hedef ülke kendisine kimin hangi silahla saldırdığını dahi tam anlamamış olacak. Zamanında destek gönderemediği için de operasyon yapan düşman unsurları hakkında istihbarat edinemeden operasyon sonlanmış olacak.
Kimin saldırdığını bilemeyecek çünkü: Stealth altıncı nesil uçakları göremeyecek, zaten uçaklar akıllı bomba ve füzelerini çok uzaktan bırakacak.
Göremeyecek çünkü: İndirme harekâtı çok ses çıkaran hantal helikopterler ile değil, daha uzun menzilli, çok alçaktan uçan ve helikopter gibi araziye dikey iniş yapabilen tiltrotor uçaklarla çok daha süratli yapılıp, dönülecek.
Destek gönderemeyecek çünkü: Saldırgan taraf işini çok çabuk bitirmiş olacak. Geride sadece imha edilmiş birkaç robot savaşçı veya insansız kara/hava aracı enkazı kaldığından kimlik tespiti yapacak yaralı veya ceset de bulamayacak vb…
Yukarıda anlatılan senaryo bazılarına bilim kurgu film senaryosu veya strateji oyunlarından fırlamış gibi gelebilir ama kendi başına otonom hareket eden ve dost-düşman ayıran robot savaşçı kısmı hariç tamamı, en azından uçan sistemlerin prototipleri mevcut. Robot kısmı da sık sık Boston Dynamics videolarında gördüğümüz gibi yapıldı. Sadece savaşmayı öğrenmesi ve operasyonel olacak kadar güvenilir olması yani yapay zekanın evrimini tamamlamasını bekliyor.
Şimdi önce kısaca ülkemizdeki ürünlerden bahsedip daha sonra dünyadaki insansız sistemleri üç boyutta da özetleyerek yukarıdaki senaryonun neden bilim kurgu olmadığını açıklayalım. Bu yazının asıl amacı ise bilim-kurgu senaryolara ne kadar yakın olduğumuzu ispatlamaktan ziyade dünya çapında dikkat çeken insansız sistemleri özetlemek.
TÜRKİYE’DE İNSANSIZ SİLAH SİSTEMLERİ-SİHA’LAR
Öncelikle insansız hava araçlarını ve silahlı versiyonlarının neler yapabildiğini yani SİHA’ların özellikle asimetrik harpte yani devlet dışı aktörlere karşı ne kadar başarılı olduğunu Türk kamuoyu yakından biliyor. Özellikle Kuzey Suriye’de icra edilen üç harekatta Bayraktar-TB-2 ve TUSAŞ-ANKA kendini ispatladı. Zaten dünyada SİHA’ları gerçek harekatta en etkili kullanan iki ordu ABD ordusu ve TSK. Dolayısı ile zaten çok yerde yazdığım için de SİHA’ları tekrar anlatmaya gerek yok. TB-2, ANKA ve Türkiye’de üretilmiş diğer SİHA Vestel-Karayel’in imkân ve kabiliyetleri kamuoyu tarafından, en azından savunma sanayiini takip edenler tarafından yakından biliniyor. Ancak yukarıdaki senaryonun değişik versiyonlarında yer alabilecek Akıncı ve Aksungur SİHA’larımız da yakında envantere girebilir. O yüzden onlardan bahsetmekte fayda var.
Kısaca değinmek gerekir ise, akıllı mühimmatlar yani TEBER-81, TEBER-82, LUMTAS, MAM-L/C, Cirit, HGK-3, KGK (82) ve Minyatür Bomba gibi mühimmatların kullanacak olan TUSAŞ-Aksungur ayrıca denizaltı harbi için sonobuoy denen havadan bırakılan sonar amaçlı decoy’lar da taşıyacak. Belki SOM füzesini de. Diğer yandan Aksungur’dan daha büyük olan Bayraktar-Akıncı ise küçük mühimmatlara ilave olarak MK-84 bombası, SOM füzesi ve ileride AESA radar uygulaması ile milli havadan havaya füzeler Gökdoğan ve Bozdoğan’ı taşıyacak.
İNSANSIZ SİLAH SİSTEMLERİ KONUSUNDA TÜRKİYE’DEKİ DİĞER GELİŞMELER
-STM firmasının KARGU, ALPAGU ve TOGAN (Yukarıda bahsettiğim TÜBİTAK-SAGE Togan’dan farklı bir ürün, bu keşif amaçlı bir İHA/drone.) insansız sistemlerinden bazıları TSK envanterine alınırken bir yandan da yeni gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Örneğin geçen aylarda KARGU’ların dünyada eşine az rastlanır türden sürü drone olarak hareket etmesi yani uçması, hedefe varması ve istenilseydi patlayıcılarla hedefi imha edecek olması çok önemli bir gelişme idi. Yukarıdaki örnekte kullanılması açışından bir nakliye uçağından veya V-22 gibi tiltrotor bir uçak ile düşman bölgesine bırakılmasını hayal edebiliriz. Bu şekilde yüzlerce veya binlerce üretildiğinde yapay zekâ yani otonom uçarak her bir 20’li grubun kendi başına karar vermesi ve taarruz etmesi, üstelik dünyada henüz “Swarm” yani sürü drone’lara karşı etkili bir çözüm yok iken çok önemli bir kabiliyet olduğu görülür.
Sürü drone’ları meşhur eden ABD yapımı bir el büyüklüğündeki Perdix’i ve ilgili yazımı hatırlayanlar olacaktır. Hani şu F-18 savaş uçağından bırakılan 100’den fazla ve yapay zekâ ile koordinasyon ile hareket eden drone’lar. Peşine Çin de benzerini üretti. Perdix’in en büyük özelliği ortak akılla otonom uçarken birinin veya birkaçının düşmesinin sürüyü etkilememesi. Yani kraliçe arı olmadığı gibi tüm arı sürüsü kraliçe arının aklına sahip gibi bir durum var. İster kamikaze rolü ister elektronik saldırı birçok amaç için geliştiriliyor.
KARGU sürüsü ise GPS’e mahkûm olmayan bir sistem olarak geliştirildi. Yani ABD GPS, Rusya Glonass’ı kapattığında yine otonom olarak çalışacak milli bir arazi referanslı konumlama, navigasyon sistemine sahip. (Bölgesel bazda, yoksa Türkiye uzaya 24 tane küresel konumlama uydusu fırlatmadı. Bu kadar gereksiz açıklamayı neden yapıyor diye düşünenleriniz olabilir ama sosyal medya ve savunma portallarına bakarsanız milli küresel konumlama uydularımızı fırlattığımızı veya kurduğumuzu sananlar var).
KARGU’yu STM firması şöyle tanımlıyor: Asimetrik harp veya anti-terör alanlarında kullanılmak üzere tek er tarafından taşınabilen, otonom veya uzaktan kumanda ile çalışabilen, döner kanatlı milli vurucu İHA çözümü. Yani bir taarruzi İHA.
Otonom Taktik Vurucu Sabit Kanatlı İHA ALPAGU ise lançerden ateşlenebilen, otonom veya uzaktan kumanda ile çalışabilen, keşif, gözetleme ve küçük ölçekli tehditleri etkisiz hale getirebilen sabit kanatlı versiyonu.
TOGAN ise genel maksatlı keşif ve gözetleme görevlerinde kullanmak üzere otonom veya uzaktan kumanda ile tek personel tarafından taşınabilen ve kullanılabilen çok-rotorlu döner kanatlı ve otonom zekaya sahip milli İHA çözümü.
-Asisguard’ın SONGAR SİHA/Drone’u ise, 8 adetle ilk siparişini TSK’dan alan, altında taşıdığı ve stabilizasyon yeteneği olan makinalı tüfek sistemi ile Türkiye’de bir ilk. Drone meraklılarının kolayca satın alıp, uçurabildiği yaygın sivil amaçlı drone’lardan biraz daha büyük olan bu insansız sistem altında bir piyade tüfeği taşıdığı için çok etkili bir silah sistemi. Özel operasyon, geniş araziye sahip tesis veya sınır karakolu koruma veya çok önemli hedef kişileri etkisiz hale getirmek için kullanılabilir. Sonradan bombaatar da ilave edildi. Şimdi ise TÜBİTAK-SAGE ürünü Togan’ı (Havadan atılan havan mühimmatı) atmayı başardı.
-Henüz TSK’da kullanılmayan ancak Oğuzkağan Savunma Sanayi firması tarafından geliştirilen ve IDEF-19’da sergilenen insansız kara araçları da vardı. Demirhan, Alpan insansız kara araçları ile Delü taarruzi insansız kara aracı (kamikaze saldırısı amaçlı) fuarda dikkat çeken ürünler arasında idi.
DÜNYADA DİKKAT ÇEKEN İNSANSIZ SİSTEMLER VE GELECEK
Şimdi dünya üzerindeki insansız sistemlerden dikkat çekenleri ve muadillerine göre çok ileri teknolojiye sahip olanları kısaca inceleyelim. Başta da yazdığım gibi orta-büyük boy olan MALE türündeki silahlı insansız hava araçları yani SİHA/UCAV’ları tanıtmayacağım. Hem kamuoyunda çok bilindiği hem de dünyada çok yaygın oldukları için. Tüm ülkelerin SİHA’larını tek tek özetlemeye kalksak bile sayfalarca sürecektir. O yüzden yukarıda Türk SİHA’larından bahsettikten sonra bu konudaki en ileride olan iki ülke ABD ve Çin SİHA’larını aşağıdaki iki tablo ile özetlemiş olacağım.
1,2,3’ncü fotoğraflar: Turbofan motorlu Cloud Shadow.
4: Turboprop motorlu çok geniş mühimmat yelpazesine sahip ve ihraç da edilmiş olan CAIG Wing Loong-2.
5: AWACS JY300 olarak isimlendirilmiş üzerinde burun ve kanat hücum kenarı yüzeyi boyunca döşenmiş radar anteni ile havada adata insansız bir AWACS yani havadan erken uyarı ve kontrol görevi görecek olan İHA.
6: Golden Eagle CR500 Recon UAV. Döner kanat SİHA. 8 adet tanksavar ile donatılan SİHA dünyada bilinen ilk tanksavar taşıyan döner kanat drone veya insansız helikopter diyebiliriz.
7,8: Rainbow CH-7 Stealth SİHA. Amerikan X-47B ile benzerliği dikkat çeken yine stealth tasarıma sahip ve henüz test uçuşuna dair fotoğrafları yansımamış olan mühimmatını gövde içinde saklayan, hava-yer amaçlı SİHA.
9,10,11,12: Sharp Sword. Yine turbofan motorlu ve X-47B muadili stealth tasarıma sahip akıllı mühimmat ve seyir füzesi taşıyacak drone/SİHA. X-47B gibi uçak gemisine iniş-kalkış yapabileceği tahmin edilen stealth drone/SİHA halen uçuş testlerine devam ediyor.
13: ABD’nin RQ-4 Globalhawk keşif/casus İHA’sına çok benzeyen keşif/casus uçak amaçlı Xianglong, HALE sınıfı, turbofan motorlu bir İHA. Uçuş testleri devam ediyor.
X-61A GREMLINS
Farklı görünen ve geçenlerde test uçuşu yapan ilginç bir tasarım ise DARPA’nın (ABD) Gremlins programı. Gremlins X-61A insansız bir hava aracı ama karadan iniş-kalkışlı değil. C-130 nakliye uçağından tek başına veya sürü drone halinde bırakılabiliyor ve düşman hava sahasında görev yaptıktan sonra uçağın altındaki bir kancaya takılarak tekrar uçağa alınıyor.
Havada yakıt ikmali yapan uçakların ikmal çubuğuna bağlantı yaptığı gibi Gremlins de kendisini kanca sistemine havada uçarken yavaşça takıyor. 20 kullanımlık bir ömrü olan Gremlins ISR (istihbarat, gözetim, keşif) ve diğer modüler, kinetik olmayan taşıma yüklerini sağlam, duyarlı ve uygun fiyatlı bir şekilde kullanabilecek. 150 Pound’a kadar çeşitli sensör türlerini taşıyabilen X-61A Gremlins ISR’den ayrı olarak hareketli hedefe saldırı ve sınırlı SEAD (Düşman hava savunmasının bastırılması), özel harekât görevleri, sınırlı yakın hava desteği vb. görevleri yapabilecek.
MALD-J
MALD-J İçin, havadan fırlatılan programlanabilir, düşük maliyetli, turbojet motorlu, 900 km üzeri uçuş menzilli olan ve radarları karıştırma/parazit oluşturma/düşman hava savunmasının bastırılması görevinin yanı sıra dost uçakların elektronik kopyasını (algısını) vererek sahte hedef görevi yapan, böylece kendisini saldırı paketi olarak göstererek gerçek saldırı paketini saklayan, minyatür havadan atılan Jammer ve tuzak füzedir/İHA’dır diyebiliriz. 2019’da USAF, MALD-J siparişi vermiştir.
V-247
Dikkat çeken diğer bir insansız sistem ise Bell (ABD) firmasının tasarımı V-247 insansız tiltrotor uçak. Uçak gemisi kalkışlı görev yapması düşünülen araç çeşitli tanksavar ve diğer füzeler yüklenebiliyor ve dikey iniş-kalkış yapacak tiltrotora uygun motor ve kanat sistemine sahip. Yani V-22’nin daha küçük, insansız ve silahlı hali. İleride uçak gemisi görev gücünün önemli bir enstrümanı olacak.
Birkaç gün sonraki son bölümde diğer ülkelerin (Rus, Çin, Fransız vb.) hava, deniz veya karada hareket eden yüksek teknolojiye sahip ve farklı tasarımdaki insansız askeri araçlarını anlatacağız.
