Türkiye’nin artık anti-radar görevli bir SİHA’sı veya daha doğru tanımlaması ile dolanan mühimmatı veya taarruzi İHA’si veya vurucu İHA veya kamikaze drone’u veya anti-radar drone’u var. Her ne kadar resmi savunma çevreleri “dolan mühitmat” deseler de bu ürünlerin isimlerindeki terminolojik isim karışıklığı bana göre hala devam ediyor ama bu çok önemli bir husus değil. Önemli olan bu yeni ürün ve kabiliyetleri. Bugün sizlere radar ve elektronik karıştırma sistemlerine taarruz kabiliyeti olan daha doğrusu bu amaçla geliştirilmiş yeni dolanan mühimmat KARGI’yı ve önemini anlatacağım.
Dağlık Karabağ Savaşı’nda malum olduğu üzere Azerbaycan kuvvetleri İsrail yapımı dolanan mühimmat veya medyada meşhur olduğu adı ile kamikaze drone’lar ile Ermenistan’a ait S-300 yüksek irtifa hava savunma sisteminin radarlarını vurarak savaş dışı bırakmıştı. Bu bataryalar Ermenistan’ın savaş bölgesini etki altına alacak kadar bölgeye yaklaştırdığı bataryalar idi. Yoksa başkent Erivan’da orayı korumak için Azerbaycan’a çok uzak mesafede konuşlu olanlar değildi. Ermeniler koca hava savunma sisteminin “kıytırık bir drone” tarafından vurulduğunu ve aciz kaldığını görünce yeni batarya nakletmeyi düşünmediler.
Böylece dolanan mühimmat denen yani öncelikle booster katı yakıt roket motoru ile lançerden veya kanisterinden ateşlenen sonra pervaneli motoru ile seyir yapan ve hedef arayan ve hedefe dalarak patlayan drone/SİHA’lar savaşta kendini kanıtladı. Bunlar küçük hedef drone’lar kadar yani boyut olarak bir TB-2’den çok çok küçük.
İşte bu sebeple dünyanın gözü yeniden bu tür silah sistemlerine çevrildi. Daha önce bildiğiniz gibi STM’nin Kargu, Alpagu, Togan gibi vurucu İHA’ları vardı. Bu yüzden bugün bahsettiğim KARGI’yı STM’nin Kargu’su ile karıştırmayın.
EFES-2022 tatbikatında görücüye çıkan KARGI, TÜBİTAK desteği ile LENTATEK firması tarafından geliştirildi. İlk uçuşunu 2018’de yapmış. En önemli özelliği veya farkı Türkiye’nin ilk operasyonel olan anti-radar veya anti-radyasyon İHA’sı olacak olması. Pasif radar arayıcı başlığa sahip (RF) KARGI sabit radar tesisleri veya hava savunma bataryalarının mobil radar antenlerinin yayınladığı radar dalgalarını tespit ederek hedefine kilitleniyor ve intihar dalışı ile radar antenini imha ediyor. Yani bildiğiniz ARGM- Anti-radyasyon füzelerinin drone hali ve aynı görevi daha ucuza ve atıcı bir uçak olmadığı için uçağı ve pilotu riske atmadan yapacak.
Zaten tehlikeli olan tarafında bu: normal de savaş uçaklarının veya helikopterlerinin yaklaşması çok zor olan hava savunma sistemlerini personel ve platform riski olmadan imha etmesi. Azerbaycan örneğinde olduğu gibi belki de Azerbaycan Hava Kuvvetleri savaş uçakları ile ARGM füzeleri ile S-300 bataryasına taarruz etse kayıp vermeden başaramayacaktı. Çünkü S-300 radar menzili uzun olan bir sistem.
ARGM füzelerini mesela AGM-88 HARM füzesi için 80-100 km uçağın yaklaşması lazım. Dörtlü bir saldırı paketinden iki uçak ARGM yüklü diğer ikisi eskort olduğunu düşünsek, bu dört uçağın herhangi birinin radarlar veya AWACS’lar tarafından görülme ihtimali vardır. Oysa 10 adet KARGI veya muadili bir sistemi gönderseniz öncelikle çok küçük olduklarından RCS değerleri uçaklarla kıyas bile kabul etmez. Üstelik uçaklardan çok daha yavaş olduklarından radarlar yine zafiyet içinde kalabilir (radar tipine göre değişir), ayrıca çok daha alçaktan uçtukları için zaten düşman radarlarının tespit etmesi eğer uçuş güzergahında bir radar yoksa yani radarın çok yakınından geçmediği sürece imkansız gibidir. Çünkü dağ veya orman örtüsü drone’ları saklayacaktır.
Uçaklar veya fırlattığı ARGM füzesi düşmanın kademeli hava savunma şemsiyesinin bir yerine bir irtifada takılabilir ama KARGI gibi sistemler boyut avantajı ile bunu da atlatabilir. Sonuç olarak 9 tanesi vurulsa ve geriye 1 adet kalsa bile düşman tadar antenine birinin isabeti ile görev başarılmış olur. Düşünün bir kere Big Bird veya Grave Stone radarı vurulmuş S-400 veya AN/MPQ 53 radarı vurulmuş Patriot ne işe yarar?
Düşman hava savunmasının bastırılması yani SEAD görevlerini geçmişte dünya askeri tarihinde bir ilk olarak gerçekleştiren ANKA-S ve TB-2’den sonra bu tür küçük kamikaze/vurucu/taarruzu İHA’lar da yeni bir SEAD enstrümanı olarak sahada yerlerini almış oldu.
TSK envanterindeki KORAL, REDET gibi elektronik harp sistemlerinin düşman ülkelerdeki muadillerine de taarruz etmek üzere geliştirilen KARGI bu yönü ile sadece bir anti-radar silahı değil, stratejik ve elektromayetik spektrumda yayın yapan tüm mobil ve sabit hedeflere taarruz edebilecek, ayıca kendisi de mobil yani araç üzerine monte edilen lançerlerden ateşlenebilen bir sistem. Bunun örneğini Azerbaycan kaynaklı görüntülerde İsrail yapımı drone’larda çok gördünüz. Hani şu kamyonun arkasından salınan güvercinler gibi teker teker fırlayan drone görüntüleri, hatırlayınız.
Savunmasanayist.com sitesindeki yazıdaki teknik değerlerine göre 6 saat havada kalıyor ve çift yönlü veri bağı, havada dolanıp hedef arama ve home-of-jam yeteneği var. Home-of-jam ne demek kısaca açıklayayım: HOJ modu genelde ARGM veya hava-hava füzelerinin aktif radar güdümlü olanlarında (AIM-120 veya Gökdoğan vb.) olan bir özellik. Buna göre düşman uçağı aktif radar güdümlü füzelerden kurtulmak için EH podu ile jamming yani elektronik karıştırma yaparken duruma göre aslında bazen de kendini hedef haline getirir. Burada kimin EH kabiliyeti daha iyi ise o kazanır. Çünkü hava-hava ve ARGM füzelerinden HOJ moduda var. Yani direk jamming yapan kaynağa kilit atabilme. Dolayısı ile yerde EH/EW/ED/ET/ECM elektronik karıştırma amaçlı yayın yapan araç, radar veya sistem de aslında bir nevi ben buradayım, başka yerde arama demiş olur. İşte KARGI’da bu özellikte varmış. Yani direk EH yapan kaynağı bulup, taarruz etme kabiliyeti. Tabi ki menzili ve RF arayıcı başlığın gücü, hassasiyeti nispetinde.
KARGI’nın çeşitli kullanım amaçları olacağını tahmin ediyorum. Düşman radar ve EH ünitelerinin imha edilmesi haricinde, düşman hava savunma sistemlerinin füze cephaneliğinin harekat anında bitirilmesi, boş yere harcanmasını sağlanması, vurulmaktan korkan düşman radarlarının kapatılması sonucu yine SEAD görevi icra edilmiş olacağı, insanlı uçaklardan oluşan taarruz paketlerinin saklanması amacı ile düşmanın komuta-kontrol sisteminden kafa karışıklığına sebebiyet vermesi ve ileride sürü drone mantığı ile otomatik ve otonom uçuş ile hava savunma unsurlarını çok fazla meşgul edilmesi.
Haftaya görüşmek üzere hoşçaklın.
Hakan KILIÇ
Savunma Analisti
@hkilichsword
