On üç kötü gün geçiren Ukrayna halkının çilesi daha yeni başlıyor dersek abartmış olmayız. Maalesef ABD/İngiltere ile Rusya’nın oyun sahasına dönen Ukrayna her iki gücün karşı tarafa stratejik üstünlük kurma çabasının tezahür ettiği yeni yer. ABD-İngiltere bloğu gerçek rakipleri Çin ile daha iyi mücadele etmek, dikkat ve güçlerini bir noktaya toparlayabilmek için Çin ile stratejik müttefik olma ihtimali olan Rusya’yı aradan çıkarmak istediler ve fanusu Rusya üzerine kapadılar.

Artık Rus ekonomisi zor nefes alıyor. Vekalet savaşları ile paralı askerlerin yeni ve daha önce görülmemiş yönleri ile iş sahasına dönen savaşta, ekonomiden sonra Rus ordusu da bir süre sonra zor nefes alacak duruma gelecek veya getirilmek üzere planlanmış bir tuzağın içine düşmüş görünüyor. Çünkü bu savaşta savaşın finansörleri daha önce görülmemiş bir kampanya ile dünyanın birçok yerindeki profesyonel paralı askerleri Ukrayna’ya ihraç ediyor veya Ukrayna’ya ithal ettiriyorlar. Rusya da buna karşılık vererek Çeçenistan’dan Suriye’ye bölgeye yönelik paralı asker ihracı gerçekleştiriyor.

İngiltere’nin, “Kraliyetin emekli askerlerinden bazıları söz dinlemedi ve Ukrayna’ya paralı savaşçı olarak gitti” açıklaması aslında her şeyi açıklıyor. Ne askerlermiş be dedirtmesi bir yana bu ifadeye kargalar bile güler. Sanırım mevzuyu anladınız zaten kaç gündür katıldığım televizyon programlarında çok anlattım. Tipik bir “Filler tepişir, çimler ezilir…” durumu.

Esas soru taraflar ne kadar dayanacak. Yani direnen Ukrayna ve ikinci Afgan-Rus Savaşı bataklığına saplanan Rus ekonomisi ve askeri gücü? Bu soruya cevap vermek için çok erken ama Rus ekonomisin bir yolunu bulup ayakta kalabileceğini iddia edenlere ben katılmıyorum. Ukrayna’nın bir yıldır eğitildiği 17.000 gibi astronomik rakamlarda ATGM (tanksavar) ve binden fazla MANPADS (omuzdan atılan/portatif uçaksavar füzesi) tedarik ettiğini düşünürsek, Rusya iflas edecek, devlet batacak demiyorum ama Rus ekonomisinin bu savaşı nihayete erdirecek kadar diğer bir deyişle Rusya’nın belirlediği siyasi hedeflere ulaşıp zaferle geri döndürecek kadar dayanacağını sanmıyorum. Yani savaş devam eder, askerler ölür, daha fazla asker, daha fazla düşen KA-52 veya Sukhoi, Mig, tank, daha fazla seyir füzesi Kalibr derken, yenileri, yenileri, yenileri, ama nereye kadar?

Bir tarafa sürekli füze yardımı hem de bedava yeter ki Rusya’yı oyalasın zayıflatsın, diğer taraf da en büyük geliri petrol geliri hızla düşmüş ve yurt dışındaki zenginlerini bırak öğrencilerinin bile kredi kartları uluslararası iki kart merkezi/firması tarafından iptal edilmiş olduğu için çalışmayan aç kalan öğrencileri olan bir ülke. Varın ekonomik yaptırımları siz düşünün.

Bu savaşın galibinin olmadığını şimdiden görmek zor değil. Evet, Rusya bir süre sonra güç de olsa Kiev’i alabilir. Herkesi hayal kırıklığına uğratacak şekilde yani 1 hafta yerine haftalarca uğraşarak Kiev yönetimini Lviv’e sürebilir. Rezervuar kapaklarını açıp Rus tanklarını çamura gömmek, vur-kaç taktiği ile tanklara pusu kurmak veya TB-2 ile saldırmak, az sayıda uçak ile savunma yapmak, bol sayıda direnişçi ile meskûn mahal harbi… bütün bunlar ağır silahlarla donatılmış, tank, uçak, balistik füze veya TOS-1 gibi termobarik harp başlıklı Ruslara karşı yeterli olmayacaktır. Fakat batının bedava silah desteği, ithal profesyonel savaşçılar, 250000 kişilik Ukrayna ordusu ve tahminlerin tersine bilinçli vatansever Ukrayna halkı ile savaşmak zorunda kalacak Rusya’nın işi en az Afganistan yani yenildiği Afganistan kadar zor.

Evet, Ukrayna’daki siviller Afganlar kadar savaşçı ve dirençli olmayabilir ama onlar da daha eğitimli yani daha çabuk tanksavar vb. teknolojik bilgi gerektiren silah sistemi kullanmayı öğrenebilecek kabiliyetteler. Üstelik Afgan-Rus savaşından Afganlıların tek hamisi ABD idi. Şimdi ise tüm Avrupa Ukrayna arkasında ve Çin, Türkiye ve Belarus hariç tüm dünya Rusya’ya ambargo uyguluyor ve Türkiye dahil-Çin hariç tüm ülkeler Rusya’nın yaptığını kabul edilemez bularak diplomatik olarak da yalnızlaştırdılar.

Batı yani ABD-İngiltere şimdilik Türkiye’nin aktif tarafsızlık politikasına ses çıkaramıyor ama ben bunun da çok süreceğini sanmam. Montrö konusunda baskı yapmalarının işe yaramayacağının farkındalar ama hava sahası ve ekonomik ilişkiler konusunda özellikle Almanya’nın doğalgaz bağımlılığı 1-1,5 yıla çözüldüğünde elbet bize de sıra gelecektir. Rusya’dan ihracatı kısıtlayın baskıları artacaktır.

Aslında savaşın arkasındaki kışkırtıcı güçler, Soğuk Savaş’ın üçüncü perdesini başlatırken sadece Çin ile mücadele için Rusya’yı zayıflatmak değil, Avrupa güvenlik mimarisini hatta NATO’yu da yeniden dizayn etmeyi amaçlıyor. ABD-İngiltere’nin “Askerî-endüstriyel kompleks”nin savaş sırasında canlanması bir yana, Avrupa’da savunma bütçeleri birden artmaya başladı, diğer yandan Rusya’nın karizmasının fena çizilmesi ile Rus askeri ihraç ürünlerinin itibarsızlaştırılması ile tabii olarak Amerikan ürünleri ön plana çıkacak. Tıpkı TB-2’nin Ukrayna’da şov yapması gibi, tersine Rus sistemlerinden kaçan müşteriler mecburen Amerikan sistemlerini alacak.

Daha önemlisi Avrupa ABD-İngiltere’nin yoluna gelecek. Finlandiya’nın F-35 seçmesi ve Almanya’nın yeniden F-35 görüşmeye başlaması bunun en belirgin işaretleri. ABD tüm dünyaya Rusya’nın (eskiden SSCB zamanında olduğu gibi) batının düşmanı olduğunu ispatlama derdinde ve Ukrayna ise “yem” gibi. Rusya ise yangına körükle giden, gaza gelen, kış uykusundan yeni uyanmış, kaybettiği yağları bir an önce yerine koymaya çalışan “aç bir ayı” gibi, dünden razı.

Bu savaşın Suriye’deki acemilerin tersine, profesyonel vekil savaşçıların, paralı askerlerin savaşı olması gibi birçok yeniliğe sahne olacağı kesin gibi. Örneğin, ABD televizyonlarında sürekli haberi yapılan Rus ordusunda seyyar ceset yakma fırınlarının olduğu böylece ölen Rus askerlerinin cesetlerinin yakıldığı ve ailesine küllerinin süslü bir vazo/kavanoz ile gönderildiği, böylece hem lojistik açıdan ekstra bir nakliyeden kurtuldukları hem de Rus medyasında cenaze görüntülerinin, törenlerinin çıkmaması sağlandığı iddia edilmekte. Böylece yüksek asker kaybının savaş karşıtlarına malzeme olmasının önlenmesi amaçlanıyormuş. ABD televizyonları bunları gösteriyormuş, tabi bu iddiayı teyit edecek durumda değilim.

Kim bilir daha ne enteresan uygulamalar göreceğiz. Örneğin daha önce Soğuk Savaş zamanında Japonya’ya kaçırılan Mig-25 ve Trabzon’a kaçırılan Mig-29 örneğinden cesaret alan Ukrayna Rus pilotlara kaçırıp getirdikleri uçak başına 1 milyon USD vaat etti. Rusya’da karşı hamle ile savaşa katılan tüm pilotların ailesine ülkeden çıkış yasağı getirdi.

Savaşın mağdurları olan siviller ve aslında tüm Ukrayna’nın bir an önce barışa kavuşması temennisi ile…

Hakan Kılıç

Savunma Analisti

@hkilichsword