TEKNOFEST havacılık ve teknoloji festivali Pazar günü sona erdi. 5 gün boyunca İstanbulluları havacılığa doyuran gösteri ve sergilerden ilgimi çekenleri sizler için kısa kısa not aldım. Öncelikle Atatürk Hava Alanı’nın kısmı olarak kapanması ve 3.(İstanbul) Hava Alanı’nın yapılması festival açısından büyük bir fırsattı. Yoksa başka türlü yine Türkiye’nin en büyük şehrinde yaşayan insanlar savaş uçaklarına dokunacak kadar yaklaşma fırsatı bulamayacak, askeri nakliye uçaklarının içini gezemeyecek ve daha önceleri İstanbul boğazı üzerinde nadiren gerçekleşen akrotim gösterilerini bu derece yakından seyredemeyecekti.
Aslında yıllardır diğer şehirlerde yapılan hava akrobasisi uçuşları ve açık havada yapılan havacılık etkinlikleri İstanbul’da daha çok yapıldı dersek yanılmış oluruz. Aksine daha az idi. En büyük sebebi ise meydan sorunu idi. Belki havacılık müzesi, Hazerfen pistinde birkaç etkinlik ve SoloTürk gösterisi olmuştu. Ancak ikincisi yapılan TEKNOFEST İstanbul’da havacılık meraklıları için büyük bir fırsata dönüştü. TEKNOFEST büyük bir boşluğu doldurdu. T3Vakfı çok iyi çalışmış ve imkanlar mümkün olduğunca kullanılmış, TSK da elinden gelen desteği vermiş görünüyor.
Öncelikle statik alan sergisinde milli ürünlere yer verilse de uçuş gösterilerinin yıldızı Rus savaş uçağı SU-35S ve temsili arama kurtarma senaryosu icra eden kara kuvvetlerine ait helikopterler ve onlara yakın hava desteği veren SoloTürk F-16’sı idi.
Önce SU-35S’den başlayalım. Rusya’da nadir görünen bir şey oldu ve bir NATO ülkesi havacılık gösterilerine SU-35S gönderildi. Şüphesiz Rusların bu kararında ABD’ye nispet yapmak da var. Malum 2 yıl önceki Antalya’daki havacılık fuarına çok uğraşılmasına rağmen ABD F-35 göndermemişti.
Hali hazırda Rus hava sahasını koruyan en etkili savaş uçağı SU-35 geniş kanat alanı ve aerodinamik kontrolleri, güçlü motorları ve 360 yönlendirilebilen motor ekzos (nozul) çıkışlarının verdiği kabiliyet ile muhteşem manevralar yaptı ki daha önce çok sayıda gösteri seyretmeme rağmen bu hareketleri yapabilen başka bir uçak görmedim. Tahminlerim ve yıllardır seyrettiğimiz videoların çok ötesinde idi. Kobra manevrası denen kuyruk kayış manevrası ve uçağın sürekli taklacı güvercin gibi düne kadar bir jet uçağının yapması imkânsız hareketleri yapması olağan üstü idi. Tersi iddia etmek de delilsiz ispatsız kalacaktır ama bu manevra kabiliyeti ile SU-35, dünyanın en iyi uçağı veya tüm ABD yapımı uçakları hava savaşında yenecektir manasına gelmez. Çünkü hava savaşı artık görüş ötesi yani uzun menzilli aktif radar güdümlü füzelerle gerçekleşmektedir. Ancak bu durum SU-35’in eşsiz manevra kabiliyetini küçümsememizi gerektirmez.
Gösterilerin diğer yıldızı da Kara Kuvvetleri’nin helikopterlerinin temsili arama kurtarma harekâtı yapması idi. Bunu düşman bölgesinde atlamak zorunda kalan bir pilotun kurtarılması gibi düşünün. Yeni alındığı için kamuoyunun da daha önce görmediği çift palli CH-47F Chinook helikopterinin yanı sıra S-70 Black Hawk ve milli savaş helikopteri T-129 Atak’lar eşliğinde arama kurtarma yapıldı ki bu sırada seyirciler de Atatürk Hava Alanının eski apronunun kenarında yani pist kenarında çok yakından izleme fırsatı buldu. Esas şovu ise havada daireler çizerek yerdeki helikopterleri koruma görevi yapan SoloTürk F-16C uçağı yaptı. Bir süre sonra yakın hava desteğini simüle etmek için defalarca piste dalan ve seyircilerin çok yakınından çoğu defa AB açarak tırmanan SoloTürk’ün kulağı sağır eden sesi yüreğimizi hoplattı. SoloTürk bir senaryoya göre hareket ettiğinden normal gösterilerde seyirciye bu kadar yakın ve çok alçaktan geçmiyor.
Geçen yazımda bahsettiğim yarışmalarda finale kalan ve dereceye girenlere verilen ödüllerin dağıtılması haricinde de birçok etkinlik vardı. Statik alanda kara ve hava araçlarının sergisi ayrı bir güzellikti ki F-4E 2020, F-16C Blok50+ savaş uçakları, milli muharip uçak MMU TF-X’in mokapı, C-160, CN-235 ve A400M nakliye uçakları, ANKA ve Bayraktar TB-2 SİHA’ların yanında Akıncı ve Aksungur sergilendi.
Ayrıca Rusların son yolcu uçağı MC-21-300 ve yangın söndürme/amfibik uçak BE-200SE de statik alanda sergilendi. SU-35 ise uzaktaki hangarlara çekildi ve kimseye gösterilmedi. Sadece uçuş gösterisinde görebildik.
Ayrıca T-129 Atak, S-70 Black Hawk, CH-47 Chinook, AB-214 ve T-625 Gökbey milli sivil /genel maksat helikopterimizin asılları ile Atak-2 mokap sergilendi. Çoğu öğrenci yani gençler olan 1 milyondan fazla kişi ziyaret etti ve gerçekten havacılık gösterileri olarak çok doyurucu idi.
Türk Yıldızları, Rus akrotim filosu SU-30SM’lerden oluşan Russian Knights, SoloTürk, Red Bull, Hürkuş, Kara Kuvvetleri envanteri, Jandarma S-70 Black Hawk gösteri takımı hava akrobasisi gösterileri yaptı ve ayrıca drone şampiyonası yapıldı.
Sonuçta savunma sanayi firmalarımızın bazı kara araçları ile hem kamu hem özel savunma sanayi firmalarımızın ürettiği tüm hava araçlarını ve TSK’nın envanterindeki hemen hemen tüm uçar platformları gördük diyebilirim.
