Dünkü birinci bölümde,
1-Harekât öncesi ilk kurşunun kim tarafından ve nasıl atıldığına dair ilginç ve hazin bir görüş.
2-HSS’lerin kolaylıkla vurulmasının, 22 Haziran 2012 Akdeniz’de Suriye tarafından düşürülen RF-4 Phantom uçağımız ile alakası olabilir mi? Ayrıca Türkiye’nin elektronik harpte geldiği nokta nedir?
3-TSK, SİHA’lar bir ilki başarırken aynı zamanda istemeden de olsa dünyada SİHA kullanım taktiklerine yeni bir bakış açısı getirmiş olabilir mi?
Sorularını incelemiştik. Birinci bölüme aşağıdan ulaşabilirsiniz.
Son kısımla devam ediyorum.
4-Esad Rejimi (Suriye) L-39 uçağının Türk Hava Kuvvetleri’ne bağlı bir F-16 tarafından vurulduğu olay bir dünya rekoru olabilir mi?
Bahar Kalkanı Harekatı’nda Boğaz’ın bir kıyısında durup, karşı kıyıdaki balığı tutmaya çalıştık ve ara sıra başardık da. Diğer bir açıdan da belki de bir dünya rekoru kırdık ama bunu tescil edecek bir Guinness yok. F-16C/D ve F-4E 2020 avcı uçaklarımız sınırın Türkiye tarafından HGK, KGK vb. akıllı mühimmatlar ve muhtemelen seyir füzeleri (Popeye, SOM vb.) ile hassas hedefleri imha ederek hem hava desteğini hem hava-yer görevleri hem de SİHA’ları ve kara birliklerini Suriye savaş uçaklarına karşı korumak için İdlib üzerinde hava üstünlüğünü sağlamak amaçlı CAP uçtu (Seyir füzesi kullanımı resmi olarak teyit edilmedi).
Bu bile Körfez Savaşları, NATO’nun Bosna müdahalesi, Suriye’deki Rus ve diğer Batılı ülkelerin hava harekatları, NATO Afganistan müdahalesi vb. düşünüldüğünde tarihte pek eşi görülmemiş bir şey. Yani adamlar Şam’ı koruyorsa Şam üstünde, Bosna’ya müdahale ediyorsa Bosna’da, Irak’a saldırıyorsa Bağdat’ta uçtu. Bizim gibi İstanbul Boğazı’nın bir kıyısından diğer kıyıdaki balığı tutmaya çalışan olmadı.
Bunu başarmak yani Suriye hava sahasına girmeden İdlib’deki kara birliklerimize ve SİHA’larımıza taarruz etmeye gelen Suriye uçaklarını durdurmak gerçekten çok ayrı bir başarı. Bu uçakları özellikle son vurulan yakın hava desteği uçağı L-39 Albatros’u 40 km civarı bir menzilde vurabilmekte bildiğim ve duyduğum ve teyit ettirdiğim kadarı ile çok büyük ihtimalle bir dünya rekoru olabilir, olma ihtimali çok yüksek. Çünkü Körfez Savaşı gibi yoğun savaşlarda bile görüş ötesi mühimmatlar şimdiki kadar gelişmiş değildi ve AIM-120 AMRAAM yoktu. Rus muadilleri ise çok az savaşa girdi ve onların da tıpkı AIM-120 gibi riske girilip uzun mesafeden atılmasına hiç gerek olmadı. (Hava kuvvetlerinin yerinde olsam vuran uçağın burnuna L-39 uçağı şeklinde bir Killmark yapacağıma albatros kuşu çizdirirdim. Böylece fotoğraflarda daha çok dikkat çekerdi. Killmark yapılacak mı yapılmayacak mı bilgim yok).
Bilinen ilk AIM-120 zaferi 1.Körfez Savaşı’ndan sonra 1992 yılında Kuzey Irak’ta uçuşa kapalı bölge ilan edilen yerde bir Irak Mig-25’inin USAF F-16’sı tarafından vurulması idi. Aşağıda 17 AIM-120 zaferini gösterdiğim tablo ve çatışmaların yerleri düşünüldüğünde ve bu hava muharebelerinin hiçbirinde bizim gibi kendi kendini sınırlayan bir menzil yani sınırı geçmeme kuralı olduğunu sanmıyorum. Bunu göz önüne aldığımızda anlaşılacaktır ki hiçbirini etkili menzilin dışında ateşlemeye ihtiyacı yoktur. Zaten bu atışların çoğu NATO’da paylaşılmış ve pilotlar, hava kuvvetleri tarafından biliniyordur ve konuşulmuştur.
Belki son Pakistan olayı net bilinmiyor olabilir. Ancak Hint-Pakistan çatışması da ve aşağıdaki son yıllarda Rus menşeili BVR (görüş ötesi yani orta-uzun menzilli hava-hava füzeleri) füzeleri ile yapılan muharebeler de ve dahi yukarıdaki tablodaki AIM-120 AMRAAM’ın katıldığı muharebelerde de hiçbiri bir ülkenin diğer bir ülkeye geçemeden yaptığı muharebeler değildir.
Ya her iki uçakta aynı ülke sınırları içinde ya da sınırda birbirlerine çok yakın, tam sınır civarlarında çatışmaya girdiği bir andalar. Evet tablodaki Afrika’da cereyan eden muharebede yarı aktif radar güdümlü Rus hava-hava füzesi R-27’nin kaç kilometre mesafeden ateşlendiğini bilemeyiz ama neden etkili menzil dururken vuruş ihtimalini azaltsın ki.
En azından AIM-120 zaferleri biliniyor. Şu an havacılık meraklılarının AIM-120 menziline bakarak “60,70 km menzili var, ne var bunda, neden kısa mesafeden atsın ki?” dediğini duyar gibiyim. Evet bunlar düz uçuş menzili ve üç aşağı beş yuları doğru. Üretici firmalar hiçbir zaman tam doğru rakam açıklanmasa da ve yağmur da bile menzili fark etse de bu rakamlar füzenin enerji kaybetmeden düz uçuş menzili. Ancak RTR denen etkili menzil olayı var. AIM-120B için bu 20-40 km arası ve bizim SU-24 ve L-39’da kullandığımız C7 modelinde biraz daha uzun. Tüm akıllı pilotlar düşmana biraz daha yaklaşarak etkili menzilde yani düşman uçağını radar kilidini kırmasının en zor olduğu, füzenin enerjisinin maksimum olduğu alanda düşman uçağını yakalamak için maksimum menzili tercih etmeden bu alanda, RTR menzili içinde ateşlerler. Çünkü bilirler ki hedefi kaçırırlarsa, düşman uyandığı için belki de bir daha ikinci atışı yapacak şansları olmayacak.
Oysa biz bunu zorunluluktan yaptık. Zorunlu olarak BVRAAM füzesi (Görüş ötesi menzili hava-hava füzeleri) ile hatta tüm hava-hava füzeleri ile en uzaktaki uçağı vurma rekorunu kırmış olabiliriz. Rekor olup olmadığı tartışılabilir ama en azından 17 adet AIM-120 AMRAAM (Orta menzilli hava-hava füzesi) zaferi içinde C7 modeli ile rekoru bize ait olduğu söyleniyor. Bahar Kalkanı Harekatı’nda kaçırdığımız yani anlattığım sebeplerden (mesafe) boşa giden füzelerimiz de olduğu gibi (sosyal medyaya yansıdı) her üç uçağı da RTR sınırlarında hatta sınırın dışında bile vurduk (L-39).
Diğer yandan teyit edilememiş, İran-Irak savaşında gerçekleşen, çok uzun menzilli AIM-54 Phoenix zaferleri var (156 km) ama bunlar kategori olarak da teyit edilemeyeceği için de tasnif dışı kalmış. AIM-54, AIM-120 gibi aktif radar güdümlü bir füze değil ve uzun menzilli füze kategorisinde, Rus R-27 versiyonları gibi. AIM-120 ise aktif radar güdümlü ve orta menzilli hava-hava füzesi. Tıpkı TÜBİTAK-SAGE’nin yeni geliştirdiği milli füzemiz Gökdoğan gibi.
AIM-54A ABD yapımı olup İran’ın tarafından savaşta kullanıldı ve 200 km’ye yakın menzili ile dev bir füze ve koca bir önleme uçağı olan F-14’de taşınan füzeyi AIM-120C7’yi kıyaslamak doğru değil. Diğer yandan İran-Irak Savaş’ında İran’a 63 tane hava zaferi kazandıran bu füze, şu an bizim veya ABD envanterinde olsa idi yine işe yaramayacaktı. Atacak uçak olsa bile artık günümüz teknolojisinde kimse 100+ km boyunca radar kilidini üzerinde tutmaz. Zaten füzenin teknolojisi geri. Çağımız daha akıllı, aktif radar güdümlü, karıştırmaya dayanıklı, çift yönlü veri bağı olan hava-hava füzeleri çağı. Gerek S-300/400, SM-2-6 gibi uzun menzilli hava savunma füzeleri (SAM) gerekse çok uzun menzilli hava-hava hava füzeleri (LRAAM) daha çok kargo, AWACS, tanker gibi hantal hedefler, radar kilidini kısa sürede dalış yaparak kıramayacak uçaklar içindir. (Buradan anlamanız gereken 100 + km üzerinde füze uçuş süresi çok uzayacağı için savaş uçaklarının durup füzenin gelmesini beklemeden füzeden kurtulmasıdır. Demek oluyor ki 100 km altında savaş uçaklarına etkili olan bu SAM füzeleri veya LRAAM’lar 400 km gibi rakamları ancak büyük, hantal hedeflerde başarabilir. Ancak Çin’in yeni yaptığı PL serisi LRAAM, ABD’nin AIM-120D modeli ve S-400’ün 395 km menzilli 40N6E SAM füzesi savaş uçakları konusunda da uzun menzilde iddialıdır. Fakat kişisel kanaatim aktif radar güdümlü de olsalar, düşman avcı uçaklarının veya pilotlarının bu füzeleri o kadar uzun süre kilitte tutmayacağı gerek kinetik kaçınma manevraları ile veya araziye dalarak veya jamming ile kilidi kıracağı yönünde. Tabi ki RTR menzilinde bu füzelerden birine yakalanırlarsa çok az şansları var demektir.
Aşağıdaki linkte 1958’den günümüze kadar sadece hava-hava füzeleri ile düşürülen 750’den fazla uçağa ait 8 tabloda toplanmış skorlar mevcuttur.
https://hakankilicaero.blogspot.com/2016/12/1958-2015-yillari-arasinda-air-to-air.html?view=flipcard
Dolayısı ile tablodaki Rus-Ukrayna zaferinin (R-27) Ukrayna hava sahasında ve İran zaferlerinin (AIM-54A) çok uzun menzilli hava-hava füzeleri ile kazanıldığını düşünürsek bizimkinin rekor olduğunu iddia etmek en azından aktif radar güdümlü, orta menzilli füzeler içinde veya AMRAAM zaferleri içinde, abartı değildir. Son olarak Rus ve Çin yapımı aktif güdümlü çok daha uzun menzilli hava-hava füzeleri var ama henüz bir uçak düşürmediler.
https://twitter.com/hkilichsword
