Küresel piyasalarda ABD ve İsrail ile İran arasındaki gerilimin sıcak çatışmaya dönüşmesi, enerji koridorlarındaki arz güvenliği endişelerini tetikledi. Çatışmalar öncesinde 70 dolar seviyesinde seyreden brent petrolün varil fiyatı, askeri hareketliliğin başlamasıyla birlikte kısa sürede 80 dolar barajını aşarak yükseliş eğilimini sürdürdü. Petrol fiyatlarında yaşanan bu keskin artışın yurt içindeki akaryakıt pompa fiyatlarına doğrudan yansıması beklenirken, sektör kaynaklarından edinilen bilgiler doğrultusunda motorin grubuna yönelik büyük bir fiyat düzenlemesi gündeme geldi.
Gece yarısından itibaren geçerli olması beklenen 6 lira 69 kuruşluk motorin zammı, yapılan son değerlendirmelerin ardından iptal edildi. Akaryakıt istasyonlarında zam beklentisiyle gece saatlerine kadar uzun araç kuyrukları oluşurken, alınan kararla birlikte motorin grubunda herhangi bir fiyat değişikliğine gidilmedi. Planlanan artışın gerçekleşmesi durumunda bazı şehirlerde motorinin litre fiyatının 70 lira sınırına yaklaşacağı öngörülüyordu. Akaryakıt fiyatlarındaki bu dalgalanmanın genel enflasyon rakamları üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla ekonomi yönetimi alternatif modelleri masaya yatırdı.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ İÇİN ETKİ ANALİZİ BAŞLATILDI
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın dezenflasyon süreci üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmek amacıyla geçmiş yıllarda da uygulanan eşel mobil sisteminin yeniden hayata geçirilmesi planlanıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başlatılan etki analizi çalışmasının sonuçlarına göre, sistemin uygulama esasları bu hafta içinde netlik kazanacak. Söz konusu mekanizma ile uluslararası piyasalardaki artışların pompa fiyatlarına yansıtılmaması ve artış miktarının Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanması hedefleniyor.
SİSTEMİN ENFLASYONİST ETKİLERİ ÖNLEMESİ BEKLENİYOR
Eşel mobil sistemi, döviz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarındaki değişimlerin vatandaşın bütçesine olan yükünü hafifletmeyi amaçlayan bir dengeleme unsuru olarak tanımlanıyor. Sistem devreye girdiğinde, akaryakıtın rafineri çıkış fiyatındaki her artış kadar ÖTV tutarında indirime gidilerek satış fiyatı sabit tutuluyor. Bu yöntemle akaryakıt kaynaklı maliyet artışlarının iğneden ipliğe tüm ürün gruplarında fiyat artışına yol açmasının önüne geçilmesi ve piyasa istikrarının korunması amaçlanıyor.
