Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Habertürk ve Bloomberg HT ortak yayınında yatırım fonlarına yönelik yürütülen tasfiye süreci, yatırımcılara yapılan ödemeler ve yüksek tutarlı kazançların geri alınmasına ilişkin açıklamalarda bulundu. Fon soruşturmasında yeni bir aşamaya geçileceğini bildiren Şimşek, enflasyonun üzerinde 10 milyon TL ve daha fazla reel kazanç elde eden kişi ve şirketlere başvurulacağını söyledi. İlk aşamada birkaç yüz kişi ve şirketin gönüllü iadeye davet edilmesi planlanırken, iade yapılmaması durumunda hukuki mekanizmaların işletileceği belirtildi.
Şimşek, fonların tasfiyesinde kamu kaynaklarının kullanılmayacağını ve yatırımcılara yapılacak ödemelerin mevcut fon varlıkları ile geri kazanılacak kaynaklar üzerinden gerçekleştirileceğini ifade etti. Toplam 131 fon ve 7 portföy yönetim şirketini kapsayan süreçte 66 fonun olağan tasfiye işlemleri tamamlandı. Yatırımcılara yapılan ödemelerin toplamı ise 40,8 milyar TL'ye ulaştı.
10 MİLYON TL VE ÜZERİ REEL KAZANÇ ELDE EDENLERE İADE ÇAĞRISI
Bakan Şimşek, fon işlemlerinden enflasyonun üzerinde yüksek tutarlı kazanç elde eden kişi ve şirketlerin tespit edildiğini belirterek geri ödeme sürecinde öncelikle 10 milyon TL ve üzerindeki reel kazançlara odaklanılacağını açıkladı. İlk aşamada birkaç yüz kişi ve şirketin gönüllü iadeye davet edilmesi öngörülüyor.
Şimşek, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Bir miktar ödeme var. Önemli kaynak ise geriye dönük, enflasyonun üstünde belli meblağın üzerinde, önce 10 milyon lira ve üzeri reel kazanım elde edenlere başvurulacak. Dolayısıyla buradan bunların sayısı da birkaç yüz şirket var, kişiler var. Bunlar davet edilecek, bunlar manipülasyona iştirak durumu söz konusu olabilir, gönüllü iade ederlerse sorun yok, etmezlerse hukuki süreç işletilecek."
Gönüllü iade çağrısının yalnızca 10 milyon TL ve üzerindeki reel kazançlara yönelik ilk aşamayı kapsadığı belirtilirken, Şimşek'in açıklamasında söz konusu kişi ve şirketlerin tamamı hakkında kesinleşmiş bir manipülasyon tespiti bulunduğu ifade edilmedi.
İADE ETMEYENLERİN ŞAHSİ MAL VARLIKLARI GÜNDEME GELEBİLECEK
Fonlardan hukuka aykırı yollarla elde edilen kazançların geri alınmasının öncelikli konular arasında bulunduğunu belirten Şimşek, gönüllü iade çağrısına olumlu yanıt verilmemesi durumunda hukuki süreç başlatılacağını söyledi. Özellikle birlikte hareket ederek kazanç sağladığı tespit edilen kişilerin şahsi mal varlıklarına başvurulabilmesi de gündeme getirildi.
Bakan Şimşek'in verdiği bilgilere göre gönüllü iade yoluyla sonuç alınamaması halinde Adalet Bakanlığının ilgili hukuki süreçleri işletmesi söz konusu olacak. Şahsi mal varlıklarına yönelik işlemler ise hukuki süreçte yapılacak değerlendirmelere ve ilgili mevzuata bağlı olarak yürütülebilecek.
Geri kazanılacak tutarların tasfiye kapsamındaki yatırımcılara ödeme yapılmasında kullanılması planlanıyor. Şimşek, yatırımcıların yatırdıkları ana parayı geri alma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade ederken, nihai ödeme tutarlarının fonların mali durumuna ve elde edilebilecek kaynaklara göre değişebileceğini belirtti.
390 BİN HESAP İÇİN 1 MİLYON TL'YE KADAR ÖDEME PLANI
Fon tasfiyelerinde küçük yatırımcılara ve para piyasası fonlarında birikimi bulunanlara öncelik verileceğini açıklayan Şimşek, TBMM'de görüşülen yasal düzenlemenin kabul edilmesinin ardından ara ödemelerin hızlandırılacağını bildirdi. Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle fonlarda bulunan kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödeme yapılması hedefleniyor.
Şimşek, "390 bin hesap 1 milyon liraya kadar ödeme kabiliyeti olursa temizlenmiş olacak" sözleriyle planlanan ödeme sürecine ilişkin bilgi verdi. Açıklamaya göre hedeflenen işlemlerin gerçekleştirilmesi, tasfiye kapsamındaki fonların ödeme kapasitesine ve gerekli yasal düzenlemenin tamamlanmasına bağlı olacak.
Fonların nihai tasfiyesinin zaman alacağını da belirten Şimşek, yatırımcıların tüm işlemler sonuçlanana kadar beklememesi amacıyla ara ödeme mekanizmasının devreye alınmasının planlandığını söyledi. Nihai ödemelerin yatırımcıların fonlardaki payları oranında gerçekleştirileceğini ifade etti.
45 BİN 747 HESABA TOPLAM 40,8 MİLYAR TL ÖDENDİ
Tasfiye işlemlerinde ulaşılan son rakamları da paylaşan Bakan Şimşek, 7 portföy yönetim şirketi bünyesindeki toplam 131 fonun sürece dahil edildiğini açıkladı. Söz konusu fonlardan 66'sının olağan tasfiyesinin tamamlandığını ve 7 şirketten 3'ünün tasfiye işlemlerinin sonuçlandığını bildirdi.
Şimşek'in verdiği bilgilere göre A1, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerine ilişkin tasfiye işlemleri tamamlandı. Yürütülen işlemler sonucunda 45 bin 747 yatırım hesabına toplam 40,8 milyar TL ödeme gerçekleştirildi.
Tasfiye edilen fonların niteliğine göre yatırımcılara yapılan ödeme oranlarının farklılaştığı belirtildi. Para piyasası fonları ile hisse senedi ağırlıklı fonlarda oluşan sonuçlar da Bakan Şimşek tarafından ayrı ayrı açıklandı.
PARA PİYASASI FONLARINA YÜZDE 1,43 EK GETİRİ
Bakan Şimşek, para piyasası fonlarında yatırımcıların 17 Eylül tarihindeki değerleri üzerinden yüzde 1,43 oranında ek getiri elde ettiğini açıkladı. Söz konusu fonlarda tasfiye kapsamında yapılan ödemelerin hesaplanmasında bu tarihteki değerler esas alındı.
Hisse senedi ağırlıklı fonlarda ise piyasadaki fiyat düşüşleri nedeniyle farklı bir ödeme tablosu oluştu. Şimşek'in açıklamasına göre hisse senedi fonlarında yatırımcıların 17 Eylül'deki değerlerine kıyasla yaklaşık yüzde 58 oranında ödeme yapılabildi.
Fonların içerdiği varlıkların değerlerinde meydana gelen değişimlerin tasfiye tutarlarına yansıdığı belirtilirken, nihai ödemelerin elde edilecek kaynaklar ve yatırımcıların fon payları üzerinden belirleneceği ifade edildi.
HEDEF PORTFÖY BÜNYESİNDE 31 FON BULUNUYOR
Fon tasfiyelerinde şirket bazındaki duruma da değinen Şimşek, Hedef Portföy bünyesinde 31 fon bulunduğunu açıkladı. Şirketin olağan tasfiye sürecinin tamamlanmasının hedeflendiğini belirten Bakan, işlemlerin ilgili kurumların gözetiminde sürdürüldüğünü ifade etti.
Tasfiye işlemlerinin olağan ve olağanüstü olmak üzere iki ayrı kategoride yürütüldüğünü anlatan Şimşek, olağan tasfiyenin mali yapıları nispeten yönetilebilir durumda bulunan portföy yönetim şirketleri için uygulandığını söyledi. Olağanüstü tasfiye kapsamındaki şirketlerde ise farklı süreçlerin yürütüldüğü belirtildi.
TERA, PUSULA VE ATLAS OLAĞANÜSTÜ TASFİYE KAPSAMINDA
Şimşek, Tera, Pusula ve Atlas portföy yönetim şirketlerinin olağanüstü tasfiye kapsamında bulunduğunu bildirdi. Söz konusu şirketlere yönelik işlemler olağan tasfiye sürecinden ayrı olarak yürütülürken, yatırımcı ödemelerine ilişkin çalışmaların da devam ettiği kaydedildi.
Atlas Portföy yöneticileriyle yürütülen görüşmelere özel olarak değinen Şimşek, şirketin yöneticilerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ile temas halinde olduğunu açıkladı. Görüşmelerin temel başlıklarından birinin yurt dışına çıkarılan kaynakların Türkiye'ye geri getirilmesi olduğu belirtildi.
ATLAS PORTFÖY'ÜN YURT DIŞINA ÇIKARILAN KAYNAKLARI GÜNDEMDE
Atlas Portföy yöneticilerinin yurt dışına çıkarılan kaynakların geri getirilmesine yönelik irade ortaya koyduğunu söyleyen Şimşek, TMSF ile müzakerelerin devam ettiğini aktardı. Kaynakların geri kazanılması konusundaki görüşmelerin sonucuna ilişkin henüz kesinleşmiş bir açıklama yapılmadı.
Bakan Şimşek, Atlas Portföy'e ilişkin gelişmelerin Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından verilecek kararın ardından kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti. Görüşmeler kapsamında ne kadar kaynağın geri getirileceğine veya işlemlerin ne zaman tamamlanacağına ilişkin kesin bir tutar ve takvim açıklanmadı.
FON TASFİYELERİNDE KAMU KAYNAĞI KULLANILMAYACAK
Fon tasfiye sürecinin finansmanına ilişkin açıklamalarda da bulunan Şimşek, yatırımcılara yapılacak ödemelerde kamu kaynaklarının kullanılmayacağını vurguladı. Tasfiyenin mevcut varlıkların değerlendirilmesi, fonlardaki kaynakların kullanılması ve hukuki yollarla geri alınabilecek kazançların sisteme kazandırılması üzerinden yürütüleceğini ifade etti.
Şimşek, nihai tasfiyenin tamamlanmasının zaman alabileceğini belirterek ara ödeme uygulamasının özellikle küçük yatırımcıların alacaklarına daha erken ulaşması amacıyla hazırlandığını söyledi. Ödemelerin miktarı ve zamanlamasında ilgili fonların mevcut kaynaklarının belirleyici olacağını kaydetti.
KOORDİNELİ İŞLEMLERE VE İÇERİDEN ÖĞRENENLERİN TİCARETİNE YENİ YAPTIRIMLAR
Sermaye piyasalarında benzer olayların tekrar yaşanmaması amacıyla mevzuat değişiklikleri hazırlanacağını açıklayan Bakan Şimşek, özellikle koordineli işlemler ve içeriden öğrenilen bilgilerle gerçekleştirilen alım satımlara yönelik yaptırımların güçlendirileceğini bildirdi.
Fon işlemleri üzerinden piyasayı etkileyen faaliyetlerin önlenmesi amacıyla gözetim ve denetim mekanizmalarının geliştirilmesi üzerinde çalışıldığını belirten Şimşek, teknolojik altyapının ve gelişmiş algoritmaların piyasa gözetiminde daha etkin kullanılacağını söyledi. Mevzuatta tespit edilen eksikliklerin giderilmesine yönelik düzenlemelerin de hazırlık kapsamında bulunduğunu aktardı.
SERBEST FONLARIN TEFAS ÜZERİNDEN İŞLEME AÇILMASINA DİKKAT ÇEKTİ
Yaşanan fon sorunlarının nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, serbest fonların Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden yatırımcılara açılmasının süreçte etkili olduğunu savundu. Serbest fonların yatırımcı tabanının genişlemesiyle birlikte yaşanan sorunlara dikkat çekti.
Şimşek, "Zenginlerin kendi paralarıyla aldıkları riskler, serbest fonlar TEFAS'a açılmasa bu sorun yaşanmayacaktı" sözleriyle fonların yatırımcılara sunulma biçimine ilişkin görüşünü dile getirdi. Sermaye piyasalarında düzenleme ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüldüğünü belirtti.
ŞİMŞEK: "BU ALANI SAHTEKARLARA BIRAKMAYACAĞIZ"
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasalarında usulsüz işlemlerin önlenmesi için yeni adımlar atılacağını açıklarken denetim mekanizmalarının güçlendirileceğini vurguladı. Piyasa gözetiminin teknolojik sistemlerle desteklenmesi, manipülatif işlemlere karşı yaptırımların artırılması ve düzenleyici çerçevenin güncellenmesi üzerinde çalışıldığını bildirdi.
Şimşek, "Bu alanı sahtekarlara bırakmayacağız" ifadesini kullanarak fon işlemlerindeki usulsüzlüklerle mücadeleye ilişkin tutumunu ortaya koydu. Bakan, mevcut tasfiye işlemleriyle birlikte yeni düzenlemelerin de gündemde olduğunu belirtti.
