Türkiye'de ekmek üretimi, tüketimi ve israfına ilişkin veriler, Ankara'da gerçekleştirilen Ekmek Çalıştayı'nda gündeme geldi. Türkiye Un Sanayicileri Federasyonunun (TUSAF) düzenlediği toplantıda, gıda kayıplarının ülke ekonomisine etkisi, tarımsal kaynakların kullanımı ve un sanayisinin ihracatta karşılaştığı sorunlar değerlendirildi. Çalıştayda paylaşılan rakamlar, ekmek israfının yalnızca tüketim aşamasında değil, üretimde kullanılan su, tarım arazisi ve enerji kaynakları açısından da kayıplara neden olduğunu ortaya koydu.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal ile TUSAF Başkanı Mesut Çakmak'ın açıklamalarında, Türkiye'nin dünya un ticaretindeki konumu ile iç piyasadaki ekmek israfı arasındaki ekonomik fark da gündeme taşındı. Türkiye'nin un ihracatından elde ettiği net kazancın, çöpe giden ekmeğin ekonomik değerinin altında kaldığı belirtildi.
TÜRKİYE'DE ÜRETİLEN HER 100 EKMEKTEN 6'SI İSRAF EDİLİYOR
TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal, çalıştayda yaptığı konuşmada Türkiye genelinde üretilen ekmeğin yüzde 6'sının tüketilmeden çöpe atıldığını açıkladı. Resmi verilere göre günlük ekmek israfı 4,7 milyon adede ulaşırken kaybın ekonomik karşılığı 1,5 milyar doların üzerine çıktı.
Türkiye'nin dünya un ihracatında lider konumda bulunmasına rağmen ekmek israfından kaynaklanan ekonomik kaybın sektörün ihracattan sağladığı net kazancı geride bıraktığını belirten Güldal, üretim ve tüketim süreçlerinde planlamanın önemine dikkat çekti. Ekmek israfının azaltılması için hem üreticilerin hem de tüketicilerin mevcut alışkanlıklarının gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
235 BİN HEKTAR TARIM ARAZİSİNDEKİ ÜRETİM İSRAFA DÖNÜŞÜYOR
Ekmek israfının tarımsal üretim üzerindeki etkilerine de değinen Güldal, tüketilmeden atılan ekmeklerin üretimi için kullanılan kaynaklara ilişkin hesaplamaları paylaştı. Açıklanan verilere göre israf edilen ekmek miktarının üretimine karşılık gelen 235 bin hektarlık tarım arazisi, tüketilmeyen ürünler için işlenmiş oluyor.
Tarımsal üretim sürecinde kullanılan toprak, su ve yakıt kaynaklarının da ekmek israfıyla birlikte ekonomik değerini kaybettiğini belirten Güldal, gıda kayıplarının yalnızca sofraya ulaşan ürün üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
HER YIL 1,2 MİLYAR METREKÜP SU VE 21 BİN TON MAZOT BOŞA HARCANIYOR
Çalıştayda açıklanan hesaplamalara göre Türkiye'deki ekmek israfı nedeniyle yıllık 1,2 milyar metreküp su ve 21 bin ton mazotun kullanımı da boşa gidiyor. Ekmek üretiminin ilk aşaması olan buğday yetiştiriciliğinden nihai ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar kullanılan kaynaklar, israfın tarımsal boyutunu oluşturuyor.
TMO Genel Müdürü Güldal, iklim değişikliği ve kuraklık risklerinin arttığı bir dönemde doğal kaynakların korunması gerektiğini söyledi. Tarımsal üretimde kullanılan su ve enerji miktarına dikkat çeken Güldal, gıda kayıplarının azaltılmasına yönelik çalışmaların üretimden tüketime kadar bütün aşamaları kapsaması gerektiğini belirtti.
RESTORANLARDA KÜÇÜK GRAMAJLI EKMEK ÖNERİSİ
Ahmet Güldal, ekmek israfını azaltmak amacıyla üretim ve satış süreçlerinde talebe uygun planlama yapılmasını önerdi. Özellikle restoranlar, yemekhaneler ve toplu tüketim noktalarında ihtiyaçtan fazla ekmek sunulmasının önüne geçilmesi için daha küçük gramajlı ürünlerin tercih edilebileceğini ifade etti.
Okullarda gıda israfına ilişkin farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılmasını da gündeme getiren Güldal, tüketilmeyen gıdaların geri dönüşüm imkanlarının araştırılması gerektiğini söyledi. Güldal'ın önerileri arasında üretim miktarlarının tüketim alışkanlıklarına göre düzenlenmesi ve ekmeğin ihtiyaç kadar satın alınması da yer aldı.
UN İHRACATINDA 3 MİLYON TONLUK HEDEF 2 MİLYON TONA DÜŞTÜ
Ekmek Çalıştayı'nda Türkiye'nin un ihracatındaki son durumu da ele alındı. TUSAF Başkanı Mesut Çakmak, 15 yıldır dünya un ihracatında lider konumda bulunan sektörün 2026 yılı performansına ilişkin bilgiler verdi. Türkiye'nin 2023 yılında 3,6 milyon ton un ihraç ederek rekor kırdığını hatırlatan Çakmak, 2026 yılına 3 milyon tonluk ihracat hedefiyle başladıklarını söyledi.
Yıl içerisinde yaşanan gelişmeler nedeniyle ihracat beklentilerinin aşağı yönlü değiştiğini açıklayan Çakmak, 2026'nın yaklaşık 2 milyon tonluk ihracatla tamamlanmasına hazırlandıklarını belirtti. Başlangıçta belirlenen hedef ile yıl sonu beklentisi arasında 1 milyon tonluk fark oluştu.
KARADENİZ'DEKİ SAVAŞ BUĞDAY FİYATLARINI ETKİLEDİ
TUSAF Başkanı Mesut Çakmak, un ihracatında yaşanan gerilemenin nedenleri arasında fiyat belirsizliği ve yüksek proteinli buğday ithalatında karşılaşılan sorunları gösterdi. Özellikle temmuz ayından itibaren Karadeniz'de devam eden savaş nedeniyle ticari gemilerin hedef alınmasının buğday piyasasını etkilediğini ifade etti.
Çakmak'ın verdiği bilgilere göre söz konusu gelişmelerin ardından buğday fiyatları 300-325 dolar bandına yükseldi. Fiyat hareketleri ve tedarik koşullarındaki sorunların Türk un sanayisine yaklaşık 25 milyon dolarlık kayıp yaşattığını belirten Çakmak, sektörün ihracat faaliyetlerinde karşılaştığı güçlükleri ilgili kurumlara ilettiklerini söyledi.
TUSAF'TAN TARIMSAL DESTEKLERİN DOĞRUDAN ÜRÜNE VERİLMESİ TALEBİ
Un sanayisinin üretim ve ihracat süreçlerinde yaşadığı sorunların çözümü için kamu kurumlarıyla görüşmeler yürütüldüğünü belirten Mesut Çakmak, Toprak Mahsulleri Ofisi, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı nezdindeki girişimlerin devam ettiğini açıkladı.
Çakmak, tarımsal destekleme politikalarına ilişkin değerlendirmesinde desteklerin doğrudan ürüne verilmesi gerektiğini savundu. Yüksek proteinli buğday ithalatında yaşanan sorunlar ve uluslararası piyasalardaki fiyat değişimleri, sektör temsilcilerinin kamu kurumlarıyla yürüttüğü görüşmelerde gündeme getirilen konular arasında yer aldı.
1922 TARİHLİ REÇETEYLE HAZIRLANAN KURTULUŞ EKMEĞİ AÇIK ARTIRMAYA ÇIKTI
Ankara'daki çalıştay kapsamında Gazze'deki çocuklara yardım amacıyla bir müzayede de düzenlendi. Etkinlikte, 11 Temmuz 1922 tarihinde Büyük Taarruz hazırlıkları sırasında askerler için belirlenen istihkakın orijinal reçetesine bağlı kalınarak hazırlanan "Kurtuluş Ekmeği" açık artırmaya sunuldu.
900 gram ağırlığındaki ve dönemin ölçü birimiyle 281 dirheme karşılık gelen ekmek için müzayede 10 bin liralık başlangıç bedeliyle açıldı. Tarihi reçeteye uygun olarak hazırlanan ürün, katılımcıların teklifleriyle açık artırmada satışa çıkarıldı.
GAZZE'DEKİ ÇOCUKLAR İÇİN 2,5 MİLYON LİRAYI AŞAN BAĞIŞ TOPLANDI
Kurtuluş Ekmeği için düzenlenen müzayedede en yüksek teklifi TUSAF Başkanı Mesut Çakmak verdi. Çakmak, 10 bin liradan başlayan açık artırmada 600 bin liralık teklifle ekmeğin sahibi oldu.
Müzayedenin tamamlanmasının ardından çalıştaya katılan diğer isimler de yardım kampanyasına bağışta bulundu. İlave katkılarla birlikte Gazze'deki çocuklara ulaştırılmak üzere toplanan toplam yardım miktarı 2,5 milyon lirayı aştı.





