TBMM Adalet Komisyonu, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere 7 Ağustos 2026 tarihinde toplandı. İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığındaki komisyonun gündeminde 2/3793 esas numaralı teklif yer alırken, komisyonda teklifin maddeleri üzerinde inceleme ve görüşmeler gerçekleştiriliyor. Komisyon aşamasının tamamlanmasının ardından düzenlemenin TBMM Genel Kurulu gündemine gelmesi bekleniyor.
Teklif, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin, kontrol altında bulunan silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanması şartına bağlı bir uygulama öngörüyor. Düzenleme kapsamında soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazına ilişkin farklı erteleme sürelerinin uygulanması planlanıyor.
KOMİSYON TOPLANTISI SAAT 15.30’DA BAŞLADI
TBMM Adalet Komisyonu görüşmeleri, Halkla İlişkiler Binası Komisyonlar Bloku’ndaki 3 numaralı toplantı salonunda saat 15.30’da başladı. Komisyon Başkanlığı tarafından yapılan bilgilendirmede, görüşmelerin 7 Ağustos’ta tamamlanamaması halinde toplantıların sonraki günlerde iş bitimine kadar devam edebileceği belirtildi.
Komisyon üyeleri teklifin maddelerini ayrı ayrı ele alarak düzenlemenin yasalaşma sürecindeki komisyon aşamasını yürütecek. Görüşmelerin tamamlanması ve teklifin komisyondan geçmesi halinde sonraki aşama TBMM Genel Kurulu olacak.
TOPLANTI ÖNCESİNDE SALON GİRİŞİNDE GERGİNLİK YAŞANDI
Komisyon toplantısının başlamasından önce Halkla İlişkiler Binası’nın birinci katındaki 3 numaralı toplantı salonunun kapılarının açılmaması nedeniyle salon önünde kalabalık oluştu. Görüşmeleri takip etmek isteyen gazeteciler, kameramanlar, milletvekilleri ve danışmanlar koridorda beklemeye başladı.
Bekleyişin uzaması ve yoğunluğun artmasının ardından İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş ve İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı salonun büyüklüğüne ve kapıların açılmamasına tepki gösterdi. İYİ Partili ve AK Partili bazı milletvekilleri arasında zaman zaman gerginlik yaşandı.
SELÇUK TÜRKOĞLU SALONUN YETERSİZ OLDUĞUNU SÖYLEDİ
İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, toplantının yapılacağı salonun yetersiz olduğunu belirterek daha geniş bir salon tahsis edilmesi gerektiğini söyledi. Türkoğlu, hayvan haklarına ilişkin bir kanun teklifinin dahi Plan ve Bütçe Komisyonu Salonu’nda görüşüldüğünü hatırlatarak mevcut salon tercihine tepki gösterdi.
İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş de toplantı salonunun değiştirilmesi amacıyla daha önce dilekçe verdiklerini ifade etti. Komisyon yetkilileri kapıların saat 15.15’te açılacağını bildirirken girişlerin toplantının başlama saatine yakın bir zamanda başlaması nedeniyle yoğunluk arttı.
KAPILARIN AÇILMASIYLA İZDİHAM OLUŞTU
Salon kapılarının açılmasının ardından milletvekilleri, danışmanlar ve basın mensuplarının aynı anda içeri girmeye çalışması sonucu yoğunluk yaşandı. Kalabalık nedeniyle bazı kişilerin ezilme tehlikesi geçirdiği belirtildi.
Salon içerisindeki oturma düzeni de tartışmalara neden oldu. DEM Partili milletvekillerine ayrılan bazı koltuklarda İYİ Partili milletvekillerinin oturması nedeniyle ilk aşamada çok sayıda milletvekili ayakta kaldı. Daha sonra DEM Partili bazı milletvekilleri için salonda yer sağlandı.
Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel açılış konuşmasına başladığı sırada Selçuk Türkoğlu’nun salonun uygun olmadığını belirterek Yüksel’e tepki gösterdiği aktarıldı.
CÜNEYT YÜKSEL: TEKLİF AF DÜZENLEMESİ DEĞİL
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, düzenlemenin bir af düzenlemesi olmadığını vurguladı. Yüksel, teklif kapsamında öngörülen mekanizmaların uygulanabilmesi için PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı bütün oluşumların fiili varlıklarına son verdiğinin ve kontrol altında bulunan silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi gerektiğini belirtti.
Söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanmasının uygulamanın temel şartlarından biri olduğunu ifade eden Yüksel, TBMM’de hazırlanacak düzenlemelerin toplumsal beklentilerin hukuk çerçevesine aktarılması amacı taşıdığını söyledi.
YASA ÇIKARSA İLK AŞAMA RESMİ GAZETE OLACAK
Teklifin komisyondan geçmesi ve TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilmesi halinde süreç Cumhurbaşkanının onayına sunulacak. Kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte düzenlemede öngörülen mekanizmaların uygulanmasının önü açılacak.
Teklifte yer alan hükümler doğrudan yürürlüğe girmekle birlikte soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesi gibi uygulamalar için örgütün fiili varlığının sona erdiğine ilişkin güvenlik kurumları tespiti ve MGK teyidi aranacak.
DEĞERLENDİRME VE KOORDİNASYON KURULU OLUŞTURULACAK
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurulun süreci takip etmesi öngörülüyor. Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.
Kurulun sekretarya ve koordinasyon hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek. İhtiyaç duyulması halinde alt komisyonlar oluşturulabilecek ve ilgili kamu kurumları ile gerekli görülen kişiler toplantılara davet edilebilecek.
TBMM BÜNYESİNDE İZLEME KOMİSYONU KURULACAK
Teklif kapsamında TBMM’nin de sürecin takip mekanizmasında yer alması öngörülüyor. TBMM Başkanlığı tarafından düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek amacıyla bir İzleme Komisyonu kurulacak.
Komisyon, süreç kapsamında yürütülen çalışmaları takip ederek tavsiyelerde bulunabilecek. Yürütme bünyesindeki kurul da çalışmaları hakkında TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirecek.
PKK/KCK’NIN FİİLİ VARLIĞININ SONA ERDİĞİ TESPİT EDİLECEK
Sürecin temel aşamalarından birini PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verip vermediğinin tespiti oluşturacak. Güvenlik kurumları, örgütün kontrolünde bulunan silah ve mühimmatın teslim edilip edilmediğini de inceleyecek.
Hazırlanacak değerlendirmelerin ardından Milli Güvenlik Kurulu’nun örgütün fiili varlığının sona erdiği yönünde karar alması halinde söz konusu karar Resmi Gazete’de yayımlanacak. Kanunda öngörülen başvuru ve erteleme mekanizmaları da bu aşamadan sonra uygulanabilecek.
YASADAN YARARLANMAK İSTEYENLER İÇİN 6 AYLIK SÜRE
Teklif hükümlerine göre düzenlemeden yararlanmak isteyen kişilerin, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde başvuru yapması gerekecek. Başvurular bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya ilgili kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak yapılabilecek.
Altı aylık süre, kanunun doğrudan yürürlüğe girdiği tarihten değil, örgütün fiili varlığının sona erdiğine ilişkin MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından başlayacak.
SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARDA 5 VE 10 YILLIK ERTELEME
Teklif, kapsam dahilindeki bazı soruşturma ve kovuşturmalar için de erteleme mekanizması getiriyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren kapsamdaki suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren kapsamdaki suçlarda ise soruşturma ve kovuşturmaların 10 yıl süreyle ertelenmesi planlanıyor. Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek.
KASTEN ÖLDÜRME VE BAZI ESKİ TARİHLİ SUÇLAR KAPSAM DIŞINDA
Örgütün faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları, soruşturma ve kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin hükümlerin dışında bırakılıyor. Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçların da söz konusu erteleme hükümlerinden yararlanamayacağı belirtiliyor.
Düzenlemenin kapsamı suçun niteliğine, işlendiği tarihe, verilen cezaya ve ilgili maddelerde belirtilen diğer koşullara göre belirlenecek.
HÜKÜMLÜLERİN CEZALARININ İNFAZI DA ERTELENEBİLECEK
Teklife göre düzenleme kapsamındaki suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle ertelenebilecek.
Toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilen kişiler açısından ise infazın 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor. Karar infaz hakimi tarafından verilecek ve erteleme süresi içinde cezada zamanaşımı işlemeyecek.
ERTELEME SÜRESİNDE YENİ TERÖR SUÇU İŞLENİRSE KARAR KALKACAK
Erteleme kararından yararlanan bir kişinin belirlenen 5 veya 10 yıllık süre içerisinde terör suçlarından birini işlemesi halinde erteleme kararı kaldırılacak. Soruşturma veya kovuşturma kaldığı yerden devam edecek, infaz ertelemesi bulunan hükümlüler açısından da cezanın infazının sürdürülmesine karar verilecek.
Erteleme süresinin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde hükümlü hakkında verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yapılacak.
1 HAZİRAN 2005 ÖNCESİNE İLİŞKİN İSTİSNA BULUNUYOR
Teklifte 1 Haziran 2005 tarihi önemli bir sınır olarak yer alıyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilenler infaz ertelemesi düzenlemesinin dışında bırakılıyor.
Kapsam dışı bırakılan hükümlerin, terör örgütü PKK’nın elebaşı Abdullah Öcalan ile örgütün yönetim kadrosundaki bazı kişiler açısından düzenlemeden yararlanma imkanını sınırlayacağı belirtiliyor.
HAK YOKSUNLUKLARI İÇİN AYRI SÜRELER UYGULANACAK
Mahkumiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının tamamen kaldırılması için de ayrı süre şartları getiriliyor. Beş yıllık erteleme kararı verilen kişiler, karar tarihinden itibaren 2 yıl geçmesinin ardından hak yoksunluklarının kaldırılması için talepte bulunabilecek.
On yıllık erteleme kararlarında ise söz konusu başvurunun yapılabilmesi için karar tarihinden itibaren 3 yıl geçmesi gerekecek.
TESLİM EDİLEN SİLAH VE MÜHİMMAT KAYIT ALTINA ALINACAK
Düzenleme kapsamında örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınması öngörülüyor.
Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
KOMİSYONUN ARDINDAN GENEL KURUL AŞAMASI VAR
Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerin tamamlanmasının ardından kabul edilen metnin TBMM Genel Kurulu’na sunulması bekleniyor. Genel Kurulda teklifin maddeleri ve tamamı üzerinde yapılacak görüşmelerin ardından oylama gerçekleştirilecek.
Teklifin TBMM tarafından kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmi Gazete’de yayımlanması halinde düzenleme kanunlaşacak. Güvenlik kurumlarının tespiti ve MGK teyidiyle bağlantılı hükümler ise kanunda belirtilen koşulların gerçekleşmesinin ardından uygulanacak.
SONRAKİ AŞAMADA BAŞKA YASAL DÜZENLEMELER DE GÜNDEME GELEBİLİR
Sürecin öngörülen şekilde ilerlemesi ve güvenlik kurumları tarafından terör tehdidinin sona erdiğinin tespit edilmesi halinde ilgili kurullar çalışmalarını sürdürerek izleme ve değerlendirme raporları hazırlayacak.
Verilen yol haritasında Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Terörle Mücadele Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu başta olmak üzere farklı alanlarda yeni yasal düzenlemelerin ilerleyen aşamalarda gündeme gelebileceği belirtiliyor.