Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, ölümünün 88. yıl dönümü olan 10 Kasım 2026 Salı günü anılıyor. Türkiye'nin farklı kentlerinde kamu kurumları, yerel yönetimler, eğitim kurumları ve sivil toplum kuruluşları tarafından anma programları hazırlandı. Programlarda Atatürk'ün hayatı, Millî Mücadele dönemindeki faaliyetleri, Cumhuriyet'in kuruluş süreci ve gerçekleştirdiği inkılaplar ele alınacak.
SAAT 09.05'TE ATATÜRK İÇİN SAYGI DURUŞU
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938'de hayatını kaybettiği saat 09.05, anma programlarının merkezinde yer alıyor. Türkiye genelinde düzenlenen törenlerde sirenlerin çalmasıyla birlikte saygı duruşunda bulunulması, ardından İstiklal Marşı'nın okunması ve Türk bayraklarının yarıya indirilmesi öngörülüyor. Okullarda ve kamu kurumlarında da günün anlamına ilişkin etkinlikler gerçekleştirilecek.
ANITKABİR'DE 10 KASIM ANMA PROGRAMI
Ankara'da bulunan Anıtkabir, 10 Kasım anma programının başlıca merkezlerinden biri olacak. Atatürk'ün vefatının 88. yılı dolayısıyla düzenlenecek program kapsamında Anıtkabir çevresinde trafik düzenlemeleri yapılırken, Ankara'daki çeşitli kurum ve üniversitelerde de törenler planlandı. Başkentteki anma etkinliklerinde çelenk sunma, saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunması gibi bölümler yer alıyor.
GAZİ MUSTAFA KEMAL ATATÜRK 10 KASIM 1938'DE HAYATINI KAYBETTİ
1881 yılında Selanik'te dünyaya gelen Mustafa Kemal Atatürk, askerlik ve devlet adamlığı görevlerinin ardından Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna öncülük etti. Yaşamının son döneminde sağlık sorunları yaşayan Atatürk, 1938 yılında İstanbul'daki Dolmabahçe Sarayı'nda tedavi gördü. Sağlık durumunun ağırlaşmasının ardından 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te, 57 yaşındayken hayatını kaybetti.
Atatürk'ün vefatı, aynı gün yayımlanan resmî açıklamayla kamuoyuna duyuruldu. Ölümünün ardından İstanbul ve Ankara'da cenaze törenleri düzenlendi. Atatürk'ün naaşı, Ankara'da hazırlanan geçici kabir yerine konulmak üzere Etnografya Müzesi'ne götürüldü.
ATATÜRK'ÜN NAAŞI 1953 YILINDA ANITKABİR'E NAKLEDİLDİ
Atatürk'ün naaşı, 21 Kasım 1938'de Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabre konuldu. Anıtkabir'in inşasının tamamlanmasının ardından 10 Kasım 1953 tarihinde düzenlenen törenle bugünkü yerine nakledildi. Ankara'daki Anıtkabir, o tarihten itibaren Atatürk'ün anıldığı resmî törenlerin gerçekleştirildiği başlıca mekânlardan biri oldu.
MİLLÎ MÜCADELE'DEN CUMHURİYET'İN KURULUŞUNA
Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele sürecinde öncü rol üstlendi. Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas kongrelerinin ardından 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Atatürk, Kurtuluş Savaşı sırasında Başkomutanlık görevini yürüttü ve 30 Ağustos 1922'de Başkomutan Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından başlayan süreçte Türkiye'nin bağımsızlığının uluslararası alanda tanınmasına yönelik diplomatik görüşmeler gerçekleştirildi.
24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasının ardından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ilk Cumhurbaşkanı seçilen Atatürk, 1938 yılındaki ölümüne kadar görevini sürdürdü. Cumhuriyet döneminde eğitim, hukuk, ekonomi, toplumsal yaşam ve devlet yönetimi alanlarında çeşitli düzenlemeler hayata geçirildi.
ATATÜRK DÖNEMİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN İNKILAPLAR
Cumhuriyet'in ilan edilmesinin ardından 3 Mart 1924'te Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edilerek eğitim kurumları tek çatı altında birleştirildi ve halifelik kaldırıldı. Hukuk alanında 1926 yılında Türk Medeni Kanunu yürürlüğe girdi, 1928 yılında Latin esaslı Türk alfabesi kabul edildi. Kadınlara 1930 yılında belediye seçimlerine, 1933 yılında muhtarlık seçimlerine ve 1934 yılında milletvekili seçimlerine katılma hakkı tanındı.
Atatürk'ün cumhurbaşkanlığı döneminde ekonomik ve diplomatik alanlarda da çeşitli adımlar atıldı. Türkiye 1932 yılında Milletler Cemiyetine üye olurken 1934'te Balkan Antantı, 1936'da Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve 1937'de Sadabat Paktı imzalandı. Dönemin sanayileşme politikaları kapsamında 1933 yılında Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlandı.
TÜRKİYE'NİN FARKLI KENTLERİNDE ANMA ETKİNLİKLERİ
10 Kasım 2026 kapsamında İstanbul, Ankara, Samsun, Bursa ve diğer kentlerde çeşitli etkinlikler planlandı. İstanbul'un Ataşehir ilçesinde sabah yapılacak resmî törenin ardından akşam saat 19.30'da İnal Aydınoğlu Kültür Merkezi'nde tarihçi Dr. Öğr. Üyesi Ali Güler'in katılımıyla Atatürk'ün son yolculuğu ve tarihsel mirasına ilişkin söyleşi düzenlenecek. Saat 20.30'da ise Atatürk ile Salih Bozok'un yaşamını konu alan Veda filmi gösterilecek.
Samsun'da Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Kurupelit Yerleşkesi'ndeki Atatürk Anıtı önünde çelenk sunma ve anma töreni gerçekleştirecek. Bursa Uludağ Üniversitesi'nde de Görükle Kampüsü'ndeki Atatürk ve Gençlik Anıtı önünde saat 09.00'da başlayacak tören programı uygulanacak. Eğitim kurumlarında düzenlenen programlarda Atatürk'ün yaşamı ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecine ilişkin sunumlar yapılacak.
T.C. Ataşehir Belediyesi+2
