Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ankara 2 No’lu Barosu’nun 2026-2027 Adli Yıl Açılış Programı’na katılarak yargı alanında yapılması planlanan düzenlemeler hakkında açıklamalarda bulundu. Gürlek’in konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri, uzun süredir tartışılan süresiz nafaka uygulaması ve boşanma davalarına yönelik yeni düzenlemeler oldu.
Gürlek, boşanma ve süresiz nafaka konusunda ihtiyaç duyulan yasal değişikliklerin ekim ayındaki yargı paketi kapsamında hayata geçirilmesinin planlandığını söyledi. Kamuoyunda 13. Yargı Paketi olarak anılan çalışmanın henüz TBMM’ye sunulmuş ve esas numarası almış kesinleşmiş bir kanun teklifi bulunmuyor.
AYM SÜRESİZ NAFAKA HÜKMÜNÜ 4 HAZİRAN’DA İPTAL ETTİ
Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihinde Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemeyi görüştü. Antalya 12. Aile Mahkemesinin başvurusu üzerine yapılan incelemede, boşanan eşin “süresiz olarak” nafaka isteyebilmesini öngören ibare oy çokluğuyla iptal edildi.
Yüksek Mahkeme, yasal boşluk oluşmasını önlemek amacıyla iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Mevcut Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebileceği hükmü yer alıyordu.
GÜRLEK AYM KARARINDAN SONRA YENİ DÜZENLEME SİNYALİ VERMİŞTİ
Adalet Bakanı Akın Gürlek, AYM’nin 4 Haziran’daki kararının ardından yaptığı açıklamada iptali “adalet ve hakkaniyet ilkeleri adına son derece kıymetli” bulduklarını belirtmişti. Gürlek, AYM’nin tanıdığı yasal süre dikkate alınarak tarafları mağdur etmeyecek ve hakkaniyeti gözetecek yeni bir düzenlemenin Meclis’in takdirine sunulacağını açıklamıştı.
Yeni model üzerinde Adalet Bakanlığı öncülüğünde çalışmalar yürütülürken Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile kadın örgütlerinin de sürece dahil olduğu belirtiliyor. Hazırlıkların temel başlıkları arasında nafakanın süresi, boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması ve tarafların ekonomik durumlarının gözetilmesi yer alıyor.
6 AYLIK VEYA 1 YILLIK EVLİLİKTE EN AZ 5 YIL FORMÜLÜ GÜNDEMDE
Kamuoyuna yansıyan taslak çalışmalarına göre kısa süreli evliliklerde nafakanın tamamen ortadan kaldırılması yerine belirli bir asgari süre uygulanması üzerinde duruluyor. Üzerinde çalışılan modele göre evlilik 6 ay veya 1 yıl sürmüş olsa dahi nafakanın en az 5 yıl süreyle ödenmesi seçenekler arasında bulunuyor.
Taslakta yer aldığı aktarılan diğer formüle göre nafaka süresinin, evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı esas alınarak belirlenmesi planlanıyor. Söz konusu formül henüz yasalaşmış bir hüküm niteliği taşımıyor ve nihai metnin TBMM’ye sunulacak kanun teklifiyle netleşmesi bekleniyor.
ÇALIŞAMAYACAK DURUMDA OLANLAR İÇİN DAHA UZUN NAFAKA GÜNDEMDE
Hazırlanan modelde yalnızca evlilik süresinin dikkate alınmaması, nafaka alacak kişinin ekonomik ve sosyal koşullarının da mahkeme tarafından değerlendirilmesi öngörülüyor. Çalışamayacak durumda olan, ileri yaşta bulunan veya kendi geçimini sağlayamayacak kişinin şartlarına göre daha uzun süreli nafakaya hükmedilebilmesi üzerinde çalışılıyor.
İleri yaştaki kişilerin nafaka süresinin sona ermesinin ardından ek süre talep edebilmeleri için belirli bir başvuru süresi getirilmesi de taslakta yer alan seçenekler arasında bulunuyor. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre ek nafaka talebinde bulunmak isteyen kişinin sürenin bitiminden itibaren en geç 1 yıl içinde mahkemeye başvurması planlanıyor.
AYLIK NAFAKA TOPLU ÖDEMEYE DÖNÜŞEBİLECEK
Yeni nafaka modeli üzerinde yürütülen çalışmalarda ödeme şekline ilişkin değişiklikler de değerlendiriliyor. Başlangıçta aylık olarak hükmedilen nafakanın daha sonraki aşamada şartların oluşması halinde toplu ödemeye dönüştürülebilmesi seçenekler arasında yer alıyor.
Mahkemelerin tarafların ekonomik durumlarını, çalışma imkanlarını ve diğer koşulları dikkate alarak karar vermesi planlanıyor. Nihai uygulamanın kapsamı, kanun teklifinin TBMM’ye sunulmasının ardından maddelerin kesinleşmesiyle ortaya çıkacak.
MEVCUT NAFAKALARIN HEMEN KESİLMEMESİ PLANLANIYOR
Taslak çalışmalara ilişkin kamuoyuna yansıyan bilgilere göre düzenlemenin yasalaşmasından önce kesinleşen boşanma davalarında hükmedilmiş yoksulluk nafakalarının bir anda sona erdirilmemesi üzerinde duruluyor. Mevcut nafaka alan kişilere geçiş süreci kapsamında 1 yıl daha ödeme yapılması formülü değerlendiriliyor.
Geçiş hükümlerinin nasıl uygulanacağı ve hangi kesinleşmiş mahkeme kararlarını kapsayacağı henüz resmi kanun teklifinin açıklanmaması nedeniyle kesinleşmiş değil. TBMM’ye sunulacak metinde mevcut dosyalar ve devam eden davalara ilişkin ayrıntılı hükümlerin yer alması bekleniyor.
ÖNCE BOŞANMA, SONRA NAFAKA VE MAL PAYLAŞIMI FORMÜLÜ
Yargı paketinde çekişmeli boşanma davalarının uzun sürmesinin önüne geçmeye yönelik değişiklikler de planlanıyor. Üzerinde çalışılan modele göre çiftlerin boşanmasına ilişkin kararın nafaka, mal paylaşımı ve velayet gibi uyuşmazlıkların tamamlanmasını beklemeden verilebilmesi hedefleniyor.
Boşanma kararının ardından nafaka, mal paylaşımı ve velayete ilişkin uyuşmazlıkların ayrı davalarda ele alınması seçenekler arasında bulunuyor. Düzenlemenin amacı, tarafların yalnızca mali veya velayete ilişkin ihtilaflar nedeniyle yıllarca boşanma kararını beklemek zorunda kalmasının önüne geçmek olarak aktarılıyor.
MAL PAYLAŞIMINDA 10 YILLIK SÜRE 5 YILA İNEBİLİR
Taslakta mal paylaşımından kaynaklanan davalara ilişkin zamanaşımı süresinde değişiklik yapılması da gündemde bulunuyor. Kamuoyuna yansıyan çalışmalara göre malların bölüşümünden kaynaklanan davalardaki 10 yıllık sürenin 5 yıla indirilmesi planlanıyor.
Aile hukukundan doğan bazı dava ve işlerin adli tatil döneminde de devam ettirilmesi yönünde düzenleme yapılması da üzerinde çalışılan başlıklardan biri olarak aktarılıyor. Kesin hükümler, ekim ayında Meclis gündemine gelmesi planlanan düzenlemenin resmi metninin açıklanmasıyla belli olacak.
13. YARGI PAKETİNİN RESMİ METNİ HENÜZ MECLİS’TE DEĞİL
Adalet Bakanı Gürlek’in açıklamasıyla nafaka ve boşanma düzenlemeleri için ekim ayı takvimi netleşirken kamuoyuna yansıyan tüm ayrıntılar henüz yasalaşmış hükümler değil. Kamuoyunda 13. Yargı Paketi olarak adlandırılan düzenlemeye ilişkin TBMM’ye sunulmuş resmi kanun teklifi bulunmadığından 5 yıllık asgari nafaka, evlilik süresine bağlı hesaplama, geçiş süresi ve mal paylaşımına ilişkin maddeler taslak çalışma niteliği taşıyor.
AYM’nin “süresiz olarak” ibaresine ilişkin iptal kararının ardından Meclis’in yeni hukuki çerçeveyi belirlemesi gerekiyor. Gürlek’in son açıklamasına göre boşanma ve süresiz nafakaya ilişkin ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin ekim ayındaki paket kapsamında hayata geçirilmesi planlanıyor.