ABD/İsrail ile İran arasında 28 Şubat'ta başlayan savaşın 100'üncü gününde emtia piyasalarında dikkat çekici fiyat hareketleri yaşandı. Savaşın ilk dönemlerinde güvenli liman talebiyle yükselen değerli metaller, ilerleyen süreçte artan enflasyon beklentileri, yükselen tahvil faizleri ve güçlenen doların etkisiyle sert değer kayıpları yaşadı.
Piyasalarda özellikle ABD Merkez Bankası'nın faiz politikalarına ilişkin beklentilerdeki değişim ve yatırımcıların nakit pozisyonlarını artırma eğilimi, değerli metal fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Endüstriyel kullanım alanı geniş olan gümüş, platin ve paladyumda ise kayıplar daha belirgin seviyelere ulaştı.
ALTINDA 2008'DEN BU YANA EN SERT AYLIK DÜŞÜŞ
Yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının ons fiyatı, ocak ayında 5 bin 600 doları test ederek tarihi zirvesini gördü. Ocak ayını yüzde 12,4 yükselişle 4 bin 849 dolardan tamamlayan altın, şubat ayında da yükselişini sürdürerek yüzde 8,5 değer kazandı ve 5 bin 263 dolara ulaştı.
Savaşın başlamasının ardından yön değiştiren altın fiyatları mart ayında sert geriledi. Ons altın mart ayında 4 bin 99 dolara kadar düşerken, ayı yüzde 11,32 kayıpla 4 bin 667 dolardan tamamladı. Söz konusu gerileme, 2008 küresel finans krizinden bu yana görülen en sert aylık düşüş olarak kayıtlara geçti.
Nisan ayında yüzde 1, mayıs ayında ise yüzde 1,77 değer kaybeden altının onsu, 5 Haziran itibarıyla 4 bin 328,6 dolardan kapanarak savaş öncesine göre yüzde 17,8 geriledi.
GÜMÜŞTE KAYIP YÜZDE 27,6'YA ULAŞTI
Hem yatırım aracı hem de sanayi metali olarak kullanılan gümüşte de benzer bir seyir izlendi. Yıla 71 dolardan başlayan ons gümüş, ocak ayında 121,7 dolarla rekor seviyeyi gördü.
Şubat sonunda 93,8 dolara kadar yükselen gümüş, savaşın etkilerinin hissedilmeye başlamasıyla mart ayında 61 dolara kadar geriledi. Mart ayını yüzde 19,9 kayıpla 75,1 dolardan tamamlayan gümüş, nisan ayında da düşüşünü sürdürdü.
Mayıs ayında kısmi toparlanma yaşansa da ons gümüş, 5 Haziran kapanışında 67,9 dolar seviyesinde gerçekleşti. Böylece savaş öncesine göre toplam değer kaybı yüzde 27,6 oldu.
PLATİNDE DÜŞÜŞ YÜZDE 24,8 OLDU
Yıla 2 bin 54 dolardan başlayan platin, küresel arz endişelerinin etkisiyle ocak ayında 2 bin 923,3 dolara kadar yükselerek rekor kırdı.
Şubat ayındaki yükselişin ardından mart ayında sert düşüş yaşayan platin, artan jeopolitik riskler ve doların güçlenmesiyle yüzde 17,2 değer kaybederek 1960,1 dolara geriledi.
Nisan ayında sınırlı yükseliş gösteren platin, mayıs ayında yeniden düşüşe geçti. 5 Haziran itibarıyla ons fiyatı 1779 dolara gerileyen platin, savaş öncesine kıyasla yüzde 24,8 değer kaybetti.
PALADYUM EN FAZLA DEĞER KAYBEDEN METAL OLDU
Değerli metaller arasında en sert düşüş paladyumda görüldü. Yıla 1603 dolardan başlayan paladyum, şubat sonunda 1788,7 dolara kadar yükseldi.
Mart ayında yüzde 17 gerileyen paladyum, mayıs ayında da çift haneli kayıp yaşadı. 5 Haziran itibarıyla ons fiyatı 1232,3 dolara kadar düşen paladyumun savaş öncesine göre kaybı yüzde 31,1 olarak hesaplandı.
GÜÇLÜ DOLAR VE YÜKSEK FAİZLER BASKI OLUŞTURDU
Analistler, savaşın ilk aşamasında güvenli liman talebinin fiyatları yukarı taşıdığını ancak süreç içerisinde enflasyon baskılarının ve faiz beklentilerinin öne çıktığını belirtiyor.
ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve doların güç kazanması, faiz getirisi olmayan değerli metallere yönelik talebi azaltırken yatırımcıların daha likit varlıklara yönelmesi de fiyatlardaki düşüşü hızlandırdı.