Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, altın cinsinden fiziki varlıkların finansal sisteme kazandırılmasına ilişkin dört yılı aşkın süredir yürürlükte bulunan düzenleme konusunda yeni bir karar aldı. TCMB tarafından hazırlanan yürürlükten kaldırma tebliği 22 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanırken, 2022 yılında uygulamaya alınan sistemin dayanağını oluşturan tebliğ mevzuattan çıkarıldı. Kararla birlikte 2022/11 sayılı düzenleme 22 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükten kalktı.
RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANDI
TCMB tarafından hazırlanan "Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11)’in Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/12)", 22 Ağustos 2026 tarihli ve 33348 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenlemeyle 14 Mart 2022 tarihli ve 31778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2022/11 sayılı tebliğin yürürlükten kaldırılmasına karar verildi.
Yayımlanan yeni tebliğ üç maddeden oluşuyor. Birinci maddede 2022/11 sayılı düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı belirtilirken, ikinci maddede tebliğin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği hüküm altına alındı. Üçüncü maddede ise tebliğ hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanının yürüteceği belirtildi.
2022 YILINDA HAYATA GEÇİRİLMİŞTİ
Yürürlükten kaldırılan düzenleme, fiziki altın varlıklarının finansal sisteme dahil edilmesine ve belirli koşullarda Türk lirası cinsinden mevduat veya katılma hesaplarına dönüştürülmesine ilişkin usul ve esasları kapsıyordu. TCMB'nin 2022 yılı Faaliyet Raporu'nda da uygulamanın fiziki altın varlıklarının Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine olanak sağlamak amacıyla başlatıldığı belirtilmişti.
Düzenlemenin sonraki yıllarda güncellenen halinde uygulama, yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla veya doğrudan banka şubelerine başvurarak bankalardaki altın hesaplarına yatırdıkları fiziki altınların Türk lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine imkan tanıyordu. Sistemde hesap sahiplerine sağlanacak desteğin usul ve esasları da aynı düzenleme kapsamında belirleniyordu.
FİZİKİ ALTINLAR SİSTEME NASIL DAHİL EDİLİYORDU?
Uygulama kapsamında sisteme katılmak isteyen kişilerin fiziki altınları, gram cinsinden has altın miktarının belirlenebilmesi amacıyla yetkili kuyumculara veya banka şubelerinde yetkili rafineriler tarafından görevlendirilen eksperlere teslim edilebiliyordu. Fiziki altına ilişkin bilgiler Altın Kabul Sistemi'ne giriliyor, tespit edilen has altın miktarı veya karşılığı kişinin bankadaki hesabına aktarılıyordu.
TCMB'nin uygulama talimatında, hesaba aktarılan gram cinsinden has altın bakiyesinin belirlenen süre içinde dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevrilerek vadeli mevduat veya katılma hesabına aktarılmasına ilişkin hükümler de yer alıyordu. Düzenleme, fiziki olarak tutulan altın tasarruflarının bankacılık sistemine dahil edilmesini sağlayan mekanizmanın hukuki çerçevesini oluşturuyordu.
4 YILI AŞKIN SÜREDİR YÜRÜRLÜKTEYDİ
14 Mart 2022'de yayımlanan tebliğ, 22 Ağustos 2026 tarihine kadar dört yılı aşkın süre yürürlükte kaldı. Düzenleme yürürlükte olduğu dönemde çeşitli tarihlerde güncellenirken, TCMB'nin 23 Ağustos 2025 tarihli değişikliklerle güncellenmiş metninde de fiziki altınların Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine ilişkin temel çerçeve korunmuştu.
TCMB'nin uygulama talimatlarında yetkili kuyumcu, yetkili rafineri ve Altın Kabul Sistemi üzerinden yapılacak işlemler ayrıntılı şekilde düzenlenmiş, bankaların ve sisteme katılmak isteyen hesap sahiplerinin izleyeceği süreç belirlenmişti. 22 Ağustos 2026 tarihli yeni tebliğ ise önceki düzenlemede yeni bir değişikliğe gitmek yerine 2022/11 sayılı tebliği doğrudan yürürlükten kaldırdı.
KARAR 22 AĞUSTOS İTİBARIYLA YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Yürürlükten kaldırma kararında ileri bir tarih belirlenmedi. 2026/12 sayılı tebliğin ikinci maddesi uyarınca düzenleme, Resmî Gazete’de yayımlandığı 22 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Böylece fiziki altınların finansal sisteme kazandırılmasına yönelik 2022/11 sayılı tebliğin mevzuattaki yürürlüğü aynı gün sona erdi.
Yeni tebliğ fiziki altınların mülkiyetine, değerine veya vatandaşların ellerinde bulundurdukları altınlara ilişkin bir yasak ya da yükümlülük getirmiyor. Düzenleme, TCMB'nin 2022 yılında çıkardığı ve fiziki altınların belirli şartlarla finansal sisteme aktarılmasına ilişkin mekanizmayı düzenleyen tebliğin yürürlükten kaldırılmasını kapsıyor.