Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan bölgesel çatışmaların Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Karahan, söz konusu gelişmelerin enflasyondan büyümeye, enerjiden dış ticarete kadar birçok alanda etkili olduğunu belirtti.
Karahan, artan enerji fiyatlarının enflasyon üzerinde maliyet kaynaklı baskı oluşturduğunu ifade ederek, bu etkileri sınırlamak amacıyla çeşitli önlemler alındığını kaydetti. Enflasyonist etkileri azaltmak için uygulanan politikaların devam edeceğini vurgulayan Karahan, para politikasında sıkı duruşun sürdürüleceğini dile getirdi.
ENFLASYON VE ENERJİ FİYATLARI ETKİSİ
Karahan, savaşın enerji fiyatlarında belirgin artışa yol açtığını ve bunun doğrudan enflasyonu etkilediğini belirtti. Yapılan analizlere göre petrol fiyatlarında yüzde 10’luk kalıcı artışın tüketici enflasyonunu bir yıl içinde yaklaşık 1,1 puan yükselttiği ifade edildi. Uygulanan eşel mobil sisteminin ise bu etkinin tüketici fiyatlarına yansımasını önemli ölçüde sınırladığı aktarıldı.
Enerji fiyatlarının yanı sıra arz ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksamaların da enflasyon üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi. Talep yönlü etkilerin ise iç ve dış politika gelişmelerine bağlı olarak şekilleneceği kaydedildi.
BÜYÜME VE CARİ DENGEYE ETKİLER
Karahan, artan enerji maliyetleri ve küresel belirsizliklerin ekonomik büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini ifade etti. Petrol fiyatlarında yüzde 10’luk artışın büyüme oranını bir yıl içinde 0,4 ila 0,7 puan düşürebileceğine işaret edildi.
Cari dengeye ilişkin değerlendirmelerde, petrol fiyatlarındaki 10 dolarlık artışın enerji dengesinde yıllık 3 ila 4 milyar dolarlık bozulmaya yol açabileceği belirtildi. Doğal gaz fiyatlarının da artması durumunda bu etkinin 5 milyar dolara kadar çıkabileceği ifade edildi. Buna karşın mevcut cari açığın tarihsel ortalamaların altında olduğu ve olası bozulmanın yönetilebilir seviyede kalmasının beklendiği kaydedildi.
ALTIN VE SWAP İŞLEMLERİYLE LİKİDİTE YÖNETİMİ
Karahan, döviz likiditesinin desteklenmesi gereken dönemlerde altın kaynaklı işlemlerin kullanılmasının doğal bir tercih olduğunu belirtti. Yapılan işlemlerin önemli bir bölümünün vadeli altın-döviz takası niteliğinde olduğu ve vadesi geldiğinde altınların yeniden rezervlere döneceği ifade edildi.
Bankaların yeniden Merkez Bankası ile swap işlemlerine yöneldiğini belirten Karahan, bu durumun sistemde döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını gösterdiğini dile getirdi. Döviz karşılığı Türk lirası swap işlemlerinin de likidite yönetiminin önemli araçları arasında yer aldığı kaydedildi.
REZERV POLİTİKASI VE ALTIN VARLIKLAR
Karahan, rezerv yönetiminin temel amacının finansal istikrarı korumak ve para politikasına güveni artırmak olduğunu ifade etti. Türkiye’nin altın rezervlerinin son yıllarda önemli ölçüde arttığı ve Mart 2026 itibarıyla toplam rezervler içindeki payının yüzde 60’ı aştığı belirtildi.
Son dönemde döviz likiditesini güçlendirmek amacıyla altın swap işlemleri yapıldığı ve sınırlı miktarda altın satışının gerçekleştirildiği bilgisi paylaşıldı. Yapılan işlemlerin ticari kazanç amacıyla değil, finansal istikrarı desteklemek amacıyla yürütüldüğü vurgulandı.
PARA POLİTİKASINDA SIKI DURUŞ MESAJI
Karahan, küresel risk iştahındaki değişimlerin rezervler üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek, bu etkilerin enflasyon görünümü üzerindeki yansımalarını sınırlamak için gerekli adımların atıldığını söyledi. Türk lirasının cazibesini korumaya yönelik önlemlerin sürdürüldüğü ifade edildi.
Dezenflasyon sürecine ilişkin kararlılık mesajı veren Karahan, enflasyonla mücadelede gerekli para politikası sıkılığının sağlanacağını ve bu yöndeki adımların devam edeceğini vurguladı.