Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun haftalık bankacılık sektörü verileri, Kur Korumalı Mevduat hesaplarındaki bakiyenin tamamen sıfırlandığını ortaya koydu. BDDK’nın 21 Ağustos haftasına ilişkin verilerine göre kur korumalı Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında kalan son tutar da sistemden çıktı. Önceki hafta 4 milyon TL düzeyinde bulunan bakiye sıfıra gerilerken, yılbaşında KKM hesaplarında 6,5 milyar TL bulunuyordu.
KKM bakiyesindeki gerileme son haftalarda hızlanmıştı. Bakiye üç hafta önce 157 milyon TL seviyesindeyken önce 51 milyon TL’ye, ardından 4 milyon TL’ye kadar geriledi. Son açıklanan haftalık verilerde bakiyenin sıfır olarak kaydedilmesiyle uygulamada açık hesap kalmadı.
KKM 2021 YILININ SONUNDA DEVREYE ALINDI
Kur Korumalı Mevduat uygulaması, Türk lirası mevduat sahiplerini döviz kurlarındaki yükselişe karşı korumak ve TL’ye olan talebi artırmak amacıyla Aralık 2021’de hayata geçirildi. Sistem kapsamında belirli koşullarda mevduat faizinin üzerinde oluşan kur farkı hesap sahiplerine ödeniyordu.
Uygulamanın açıklandığı dönemde döviz kurlarında hızlı hareketler yaşandı. KKM’nin devreye alınmasının ardından dolar/TL kurunda kısa sürede belirgin bir gerileme görülürken sistem ilerleyen dönemde hem gerçek kişileri hem de şirketleri kapsayacak biçimde genişledi.
KKM BAKİYESİ 2023’TE 143 MİLYAR DOLARI AŞTI
KKM’ye katılımın artmasıyla sistemdeki toplam bakiye 2022 ve 2023 yıllarında hızla yükseldi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre KKM bakiyesi Ağustos 2023 itibarıyla 143 milyar dolar seviyesine ulaştı. Türk lirası cinsinden toplam tutar ise yaklaşık 3,4 trilyon TL ile tarihi zirvesini gördü.
Sistemin ulaştığı büyüklük, KKM’yi Türkiye’deki toplam mevduat yapısının önemli unsurlarından biri haline getirdi. KKM hesaplarının döviz talebi, Türk lirası mevduatları, Merkez Bankası düzenlemeleri ve bankacılık sektörü üzerindeki etkileri ekonomi gündeminin önemli başlıkları arasında yer aldı.
2023 SONRASINDA KADEMELİ ÇIKIŞ BAŞLADI
2023 yılındaki ekonomi politikası değişikliklerinin ardından KKM’den kademeli çıkış süreci başlatıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, KKM bakiyesini azaltmak ve mevduat sisteminde Türk lirasının ağırlığını artırmak amacıyla çeşitli makroihtiyati düzenlemeleri devreye aldı.
Süreçte bankaların KKM hesaplarını Türk lirası mevduata dönüştürmesine yönelik hedefler uygulanırken zorunlu karşılık oranları, komisyon düzenlemeleri ve KKM hesaplarına ilişkin asgari faiz uygulamaları da kademeli olarak değiştirildi. TCMB, yürütülen politikalar sonucunda 2023 Ağustos ayında 143 milyar dolar seviyesinde bulunan KKM bakiyesinin 2025 sonunda sıfıra yakın seviyelere gerilediğini bildirdi.
ÖNCE ŞİRKETLERİN KKM HESAPLARI İÇİN ADIM ATILDI
KKM’den çıkış kapsamında ilk olarak hesap açma ve yenileme koşulları daraltıldı. TCMB, 20 Ocak 2025 itibarıyla 6 ve 12 ay vadeli KKM hesaplarının açılması ve yenilenmesine son verdi. Ardından 15 Şubat 2025 itibarıyla tüzel kişilerin KKM hesap açma ve yenileme işlemleri durduruldu.
21 Haziran 2025 tarihinde de KKM hesaplarına yönelik zorunlu karşılık düzenlemelerinde değişikliğe gidildi. KKM’den Türk lirasına geçiş hedefi kaldırılırken, yenileme ve TL’ye geçişe ilişkin toplam hedef bir süre daha uygulanmaya devam etti.
23 AĞUSTOS 2025’TE YENİ HESAP VE YENİLEME BİTTİ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 23 Ağustos 2025 tarihinde aldığı kararla gerçek kişiler için de KKM hesap açma ve yenileme işlemlerini sona erdirdi. YUVAM hesapları kararın dışında tutulurken, söz konusu tarihten önce açılmış KKM hesaplarının vadeleri dolana kadar devam etmesine izin verildi.
TCMB’nin açıklamasında, “Kur Korumalı Mevduat hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırılmıştır” denildi. Kararla birlikte KKM’nin Türk lirasına geçişine ve yenilenmesine ilişkin toplam hedef de kaldırıldı. Merkez Bankası, ilgili zorunlu karşılık, faiz ve komisyon düzenlemelerinin de yeniden gözden geçirildiğini açıkladı.
KKM BAKİYESİ KADEMELİ OLARAK ERİDİ
Yeni hesap açılmasının ve mevcut hesapların yenilenmesinin durdurulmasının ardından KKM bakiyesi vadeleri dolan hesapların kapanmasıyla azalmaya devam etti. TCMB verilerine göre 2023 ortasında 140 milyar doların üzerine çıkan toplam bakiye, 21 Ağustos 2025 itibarıyla 11 milyar dolara kadar gerilemişti.
2026 yılına gelindiğinde KKM’de kalan tutar çok daha düşük seviyelere indi. BDDK verilerine göre yılbaşında 6,5 milyar TL seviyesinde bulunan bakiye, Ağustos ayında milyon lira düzeylerine kadar geriledi. Üç hafta önce 157 milyon TL olan tutar, takip eden haftalarda 51 milyon TL ve ardından 4 milyon TL olarak kaydedildi.
21 AĞUSTOS HAFTASINDA BAKİYE SIFIRA İNDİ
BDDK’nın 21 Ağustos 2026 haftasına ilişkin verilerinde kur korumalı Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarındaki toplam bakiye sıfır olarak kaydedildi. Bir önceki hafta 4 milyon TL seviyesinde bulunan tutarın da sistemden çıkmasıyla KKM’de kalan son bakiye ortadan kalktı.
Aralık 2021’de başlayan KKM uygulaması böylece yaklaşık 5 yıllık sürecin ardından fiilen tamamlandı. TCMB’nin Ağustos 2025’te yeni hesap ve yenileme işlemlerini sonlandırmasının ardından açık kalan hesapların vadelerinin dolmasıyla sistemdeki toplam bakiye de yaklaşık bir yıl sonra tamamen sıfırlandı.
