İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin raylı sistem yatırımları için sağladığı dış finansman kaynaklarının kullanımına ilişkin tespitler, Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporunda yer aldı. İBB’ye bağlı İETT hakkında hazırlanan raporda, Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı projesi için yurt dışından temin edilen finansmanın kullanım amacı dışında harcandığı belirtildi. Metro inşaatı için ayrılan kaynağın bir bölümünün belediyenin diğer giderlerine yönlendirildiği ve projenin durma noktasına geldiği ifade edildi.
İstanbul’da trafik yoğunluğu ve toplu taşıma araçlarında yaşanan arızalar gündemdeki yerini korurken raylı sistem yatırımlarının finansmanı da denetim raporuna yansıyan konular arasında yer aldı. Özellikle Esenyurt ilçesinin ulaşım altyapısını ilgilendiren metro projesine ilişkin bulgular, dış borçlanma yoluyla sağlanan kaynakların hangi alanlarda kullanıldığını ortaya koydu.
SAYIŞTAY'IN 2025 YILI DENETİM RAPORUNDA METRO FİNANSMANI İNCELENDİ
Sayıştay denetçileri tarafından hazırlanan İETT 2025 yılı denetim raporunda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin mali işlemlerine ilişkin birden fazla usulsüzlük tespitine yer verildi. İncelenen konulardan biri, Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı'nın inşaat ve elektromekanik işlerinin finansmanı için sağlanan dış kaynakların kullanımı oldu.
Denetim kapsamında, metro projesine finansman sağlamak amacıyla gerçekleştirilen yurt dışı tahvil ihracı ile söz konusu işlem için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından verilen izin ele alındı. Bakanlığın onayında finansmanın kullanılabileceği projelerin açıkça belirtildiği, ancak kaynağın bir bölümünün farklı harcamalara yönlendirildiği raporda kaydedildi.
MAHMUTBEY-BAHÇEŞEHİR-ESENYURT METRO HATTI İÇİN DIŞ FİNANSMAN SAĞLANDI
İstanbul’un ulaşım altyapısını geliştirmek ve trafik yükünü hafifletmek amacıyla planlanan Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı, raylı sistem yatırımları arasında yer alıyor. Esenyurt ilçesinin metro ulaşımına kavuşmasını da kapsayan proje için yurt dışı finansman yöntemine başvuruldu.
Rapora göre, metro hattının inşaat ve elektromekanik işlerinde kullanılmak üzere yurt dışından tahvil ihracı gerçekleştirildi. Söz konusu finansman yöntemiyle sağlanan kaynağın, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından izin verilen metro projelerinin giderlerini karşılamak amacıyla kullanılması öngörüldü.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI KREDİNİN KULLANIM ALANINI SINIRLANDIRDI
Metro projelerinin finansmanı için gerçekleştirilen yurt dışı tahvil ihracına Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından izin verildi. Bakanlığın onay metninde, tahvil ihracı yoluyla elde edilen finansal kaynağın yalnızca başvuruda belirtilen projelerin finansmanında kullanılabileceği açıkça ifade edildi.
İzin metninde yer alan düzenlemeye göre, dış borçlanmayla sağlanan paranın başka harcamalara aktarılmaması gerekiyordu. Sayıştay denetiminde ise söz konusu şartın aksine, finansmanın bir kısmının metro projesi dışındaki giderler için kullanıldığı tespit edildi.
ESENYURT METROSU İÇİN ALINAN PARANIN BİR KISMI BAŞKA HARCAMALARA AKTARILDI
Sayıştay raporunda, Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı için sağlanan finansmanın tamamının belirlenen proje kapsamında kullanılmadığı belirtildi. Yurt dışı tahvil ihracı yoluyla temin edilen kaynağın bir bölümünün, İBB'nin diğer harcamalarını finanse etmek amacıyla kullanıldığı kaydedildi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından verilen izinde finansmanın yalnızca ilgili projelere ayrılması şartı bulunmasına rağmen farklı giderlere ödeme yapıldığı ifade edildi. Denetim bulgularında, metro inşaatına yönelik finansman kaynağının kullanım amacı ile gerçekleştirilen harcamalar arasındaki farklılık yer aldı.
SAYIŞTAY RAPORUNDA METRO PROJESİNİN DURMA NOKTASINA GELDİĞİ BELİRTİLDİ
Dış finansman kaynağının farklı harcamalarda kullanılmasına ilişkin tespitin yanı sıra Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı'nın ilerleme durumu da raporda ele alındı. Sayıştay, finansmanın bir kısmının başka giderlere aktarıldığını ve söz konusu projenin durma noktasına geldiğini belirtti.
Esenyurt ilçesinin raylı sistem ulaşımına erişmesini amaçlayan projeye ilişkin söz konusu bulgu, metro inşaatının finansmanında yaşanan sorunlarla birlikte rapora yansıdı. Denetçiler, tahvil ihracı için verilen iznin kapsamını ve sağlanan kaynağın kullanımını inceleyerek tespitlerini kayda geçirdi.
SAYIŞTAY RAPORUNDA YER ALAN İFADELER
Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporunda, Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı için sağlanan finansmanın kullanımına ilişkin şu ifadeler yer aldı:
“Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşi"nde ise finansmanın yurt dışı tahvil ihracı gerçekleştirilerek sağlandığı, tahvil ihracına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı izninde "tahvil yoluyla erişilecek finansal kaynağın münhasıran talebinizde belirtilen ve yukarıda sayılan projelerin finansmanında kullanılması" ifadesi bulunmasına karşın, finansmanın bir kısmının, başka harcamalar için kullanıldığı ve söz konusu projenin durma noktasına geldiği anlaşılmıştır.”
Raporda yer alan ifadelerle, yurt dışından sağlanan finansmanın kullanımına ilişkin Bakanlık izni ile gerçekleştirilen harcamalar arasındaki farklılık kayda geçirildi. Metro hattının inşaat ve elektromekanik işlerine ayrılan kaynağın bir bölümünün başka alanlarda kullanıldığı ve projenin durma noktasına geldiği belirtildi.
ESENYURT'UN RAYLI SİSTEM ULAŞIMINI İLGİLENDİREN PROJE
Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı, İstanbul'un ulaşım ağı içerisinde Esenyurt ilçesini doğrudan ilgilendiren raylı sistem yatırımları arasında bulunuyor. İlçede yaşayan vatandaşların metro ulaşımından yararlanmasını amaçlayan proje, İstanbul'un trafik yükünün azaltılmasına yönelik yatırımlar kapsamında planlandı.
Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporunda ise söz konusu metro hattı için sağlanan dış finansmanın bir kısmının başka harcamalarda kullanıldığı ve projenin durma noktasına geldiği tespitine yer verildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın tahvil ihracına ilişkin izninde belirtilen finansman şartlarına rağmen kaynağın farklı giderlere aktarılması, raporda yer alan usulsüzlükler arasında gösterildi.
