Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen 77. Uluslararası Uzay Kongresi Açılış Töreni’nde Türkiye’nin Millî Uzay Programı, Ay Araştırma Programı, uydu teknolojileri, insanlı uzay görevleri ve uzaya bağımsız erişim hedefleri hakkında açıklamalarda bulundu. Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı kongrede konuşan Erdoğan, Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon çalışmalarının tamamlandığını, sistem seviyesi çevresel testlerin ise devam ettiğini bildirdi.
Ay uzay aracının yaklaşık 3,5 ton ağırlığında olduğunu açıklayan Erdoğan, yerlilik oranının yüzde 80’in üzerinde olduğunu belirtti. İMECE ve Türksat 6A projelerinde edinilen mühendislik tecrübesinin Ay görevine aktarıldığını ifade eden Erdoğan, Somali’de hayata geçirilmesi planlanan uzay limanının inşaat çalışmalarının da başlatıldığını söyledi.
77. ULUSLARARASI UZAY KONGRESİ ANTALYA’DA
Farklı ülkelerden temsilciler ve uzay ajanslarının yöneticilerinin katıldığı 77. Uluslararası Uzay Kongresi, Antalya’da gerçekleştirildi. Erdoğan, dünyanın 111 ülkesinden katılımcıların Türkiye’ye geldiğini belirterek, Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı kongrenin ülkeler, halklar ve insanlığın ortak geleceği açısından sonuçlar üretmesini temenni etti.
“Dünyanın daha fazla uzaya ihtiyacı var” temasıyla düzenlenen kongre kapsamındaki etkinliklerin yeni iş birliklerine kapı açmasını dileyen Erdoğan, haberleşmeden güvenliğe, ekonomiden ulaşıma, tarımdan afet yönetimine kadar birçok alandaki ilerlemenin temelinde bilim ve teknolojinin bulunduğunu söyledi. Bilim ve teknolojide yaşanan gelişmelerin doğrudan yansıdığı kritik alanlardan birinin uzay olduğunu kaydeden Erdoğan, uzaydaki çalışmaların yeryüzündeki yaşamın güvenliği, refahı ve sürdürülebilirliğiyle bağlantılı olduğunu ifade etti.
ERDOĞAN TÜRKLERİN GÖKBİLİMİ TARİHİNE DİKKAT ÇEKTİ
Konuşmasında Türkiye’nin uzay çalışmalarını tarihsel bir çerçevede ele alan Erdoğan, Türk milletinin gökbilimleri konusunda köklü bir birikime sahip olduğunu söyledi. Türkistan coğrafyasında güneş ve ay hareketlerinin takip edildiğini, astronomik gözlemler yapıldığını ve takvim bilgisine ilişkin çalışmaların Göktürkler dönemine kadar uzandığını belirtti.
İslam medeniyeti döneminde astronomi çalışmalarının daha kurumsal hale geldiğini ifade eden Erdoğan; Bağdat, Şam, Semerkant, Buhara, Meraga, Kurtuba, Kahire ve İstanbul’u kapsayan geniş coğrafyada çok sayıda bilim insanının gökbilimlerine katkı sunduğunu söyledi. Ali Kuşçu, Seydi Ali Reis ve Takiyüddin’in çalışmalarına değinen Erdoğan, 16. yüzyılda İstanbul’da kurulan rasathaneyi de hatırlattı.
Erdoğan ayrıca 2018 yılında hayatını kaybeden Prof. Dr. Fuat Sezgin’in çalışmalarına değinerek İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’nin söz konusu tarihsel mirası ortaya koyan merkezlerden biri olduğunu belirtti. Türkiye’ye gelen konuklara müzeyi ziyaret etmeleri tavsiyesinde bulundu.
“TÜRKİYE’NİN UZAY YARIŞINDA GERİ KALMASINA MÜSAADE ETMEDİK”
Türkiye’nin geçmişten gelen bilimsel birikimini geleceğe taşımayı amaçladıklarını belirten Erdoğan, hükümetleri döneminde kurumların güçlendirilmesi, insan kaynağına yatırım yapılması, sanayinin harekete geçirilmesi, üniversitelerin ve araştırma altyapısının desteklenmesi yönünde çalışmalar yürütüldüğünü anlattı.
Türkiye’nin uzay yarışında geri kalmasına müsaade etmediklerini söyleyen Erdoğan, karşılaşılan engel ve zorluklara rağmen kısa sürede ilerleme kaydedildiğini ifade etti. Uzay çalışmalarının uydu teknolojilerinden insanlı görevlere, Ay programından bağımsız uzaya erişime kadar farklı alanlarda sürdürüldüğünü aktardı.
TÜRKİYE’NİN UYDU PROGRAMLARINI ANLATTI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin kendi uydusunu tasarlayan, geliştiren, üreten, test eden ve uzayda işleten ülkeler arasında bulunduğunu belirtti. İMECE ile yüksek çözünürlüklü yer gözlem kabiliyeti kazanıldığını, Göktürk uydularıyla Türkiye’nin uzaydan yer gözlem ve keşif kapasitesinin artırıldığını söyledi.
Türksat 5A ve Türksat 5B’nin uzaya gönderildiğini hatırlatan Erdoğan, 2024 yılında Türkiye’nin ilk yerli ve millî haberleşme uydusu Türksat 6A’nın uzaya fırlatılarak hizmete alındığını kaydetti. Erdoğan’a göre Türksat 6A projesi Türkiye’nin mühendislik kabiliyeti, sanayi altyapısı ve insan kaynağı açısından elde ettiği seviyeyi ortaya koydu.
ALPER GEZERAVCI VE TUVA CİHANGİR ATASEVER’İN GÖREVLERİNE DEĞİNDİ
Türkiye’nin uzay programının yalnızca uydu projelerinden oluşmadığını vurgulayan Erdoğan, uzay araştırmaları ve insanlı uzay faaliyetlerinin Millî Uzay Programı’nın önemli unsurları arasında bulunduğunu söyledi.
Erdoğan, 2024 yılında Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’na gönderilmesiyle Cumhuriyet tarihinin ilk insanlı uzay misyonunun gerçekleştirildiğini hatırlattı. Ardından Tuva Cihangir Atasever’in yörünge altı araştırma uçuşuyla mikro yer çekimi araştırmaları konusunda yeni bir tecrübe kazanıldığını belirten Erdoğan, Türkiye’nin insanlı uzay çalışmalarını yeni görevlerle sürdürmeyi amaçladığını ifade etti.
AY UZAY ARACININ ÜRETİM VE ENTEGRASYONU TAMAMLANDI
Erdoğan’ın konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri Ay Araştırma Programı oldu. Millî Uzay Programı’nın 2021 yılında açıklandığını hatırlatan Erdoğan, program kapsamında belirlenen Ay hedefinde yeni aşamaya geçildiğini açıkladı.
“Ay Araştırma Programımız kapsamında geliştirdiğimiz Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerini tamamladık. Şimdi sistem seviyesi çevresel testlerimizi gerçekleştiriyoruz” diyen Erdoğan, aracın teknik özelliklerine ilişkin de bilgi verdi.
AY UZAY ARACI YAKLAŞIK 3,5 TON AĞIRLIĞINDA
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Ay görevi için geliştirdiği uzay aracının yaklaşık 3,5 ton ağırlığında olduğunu açıkladı. Aracın yerlilik oranının yüzde 80’in üzerinde bulunduğunu belirten Erdoğan, söz konusu oranı Türkiye’nin Ay programı açısından önemli bir unsur olarak değerlendirdi.
Erdoğan, “Yaklaşık üç buçuk ton ağırlığındaki Ay uzay aracımızın yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip olması bizim için ayrıca büyük bir gurur kaynağıdır” ifadelerini kullandı.
İMECE VE TÜRKSAT 6A’DAKİ TECRÜBE AY GÖREVİNE AKTARILIYOR
Ay görevinde daha önce gerçekleştirilen uzay projelerinden elde edilen mühendislik birikiminden yararlanıldığını söyleyen Erdoğan, özellikle İMECE ve Türksat 6A projelerine işaret etti.
Türkiye’nin her yeni projeye sıfırdan başlamadığını belirten Erdoğan, önceki görevlerde elde edilen bilgi ve tecrübenin sonraki hedeflere aktarıldığını söyledi. İMECE ve Türksat 6A kapsamında edinilen mühendislik tecrübesinin de Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen uzay aracında kullanıldığını kaydetti.
SOMALİ’DE UZAY LİMANI İNŞAATI BAŞLADI
Erdoğan, konuşmasında Türkiye’nin uzaya erişim ve uzay limanı hedeflerine ilişkin yeni bilgiler de paylaştı. Uzayda varlık göstermek için uydu üretmenin tek başına yeterli olmadığını, uzaya erişim kapasitesinin de geliştirilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, Millî Uzay Programı’nda uzaya erişim ve uzay limanı hedeflerine özel önem verildiğini söyledi.
Türkiye’nin coğrafi şartlarının dikkate alındığını belirten Erdoğan, Somali ile uzay alanında iş birliği yürütüldüğünü açıkladı. Somali’de hayata geçirilecek uzay limanının inşaat çalışmalarının başlatıldığını duyuran Erdoğan, projenin hayata geçirilmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini ifade etti.
Projenin Türkiye’nin uzaya erişim kapasitesinin geliştirilmesinin yanı sıra Afrika kıtasındaki uzay ekosistemine katkı sağlamasının hedeflendiğini belirten Erdoğan, Somali ile yürütülen çalışmaları uzay alanındaki iş birliğinin bir parçası olarak değerlendirdi.
ERDOĞAN’DAN UZAYIN SİLAHLANDIRILMASINA TEPKİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının uluslararası uzay politikalarına ilişkin bölümünde uzayın birkaç ülke arasında yürütülen bir rekabet alanı olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Uzayın önden giden ülkelerin el koyabileceği bir alan olmadığını belirten Erdoğan, uzayın silahlandırılmasına karşı olduklarını ifade etti.
“Uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı hâline getirmek fevkalade yanlıştır” diyen Erdoğan, uzayın silahlanma yarışının parçası haline getirilmesinin insanlığın ortak geleceği açısından tehdit oluşturduğunu savundu.
Türkiye’nin uzayın imkânlarından daha fazla ülkenin yararlanmasını istediğini söyleyen Erdoğan; daha fazla ülkenin bilim üretmesi, gençlerin uzay teknolojilerine erişmesi ve girişimcilerin küresel uzay ekonomisine katılması gerektiğini ifade etti. Uzay alanının ortak hedefler etrafında uluslararası iş birliğini gerektirdiğini kaydetti.
“UZAYDA BARIŞ İÇİN ANTALYA DEKLARASYONU” ÇAĞRISI
Erdoğan, uzayın geleceğinin devletler, parlamentolar ve uluslararası kuruluşların ortaya koyacağı ortak iradeyle şekilleneceğini belirtti. Konuşmasında “Uzayda Barış İçin Antalya Deklarasyonu”na da değinen Erdoğan, deklarasyonu imzalayan katılımcılara teşekkür etti.
Henüz imza atmayan katılımcılara da çağrıda bulunan Erdoğan, 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nin dünyanın farklı bölgelerinden uzmanları ortak hedefler etrafında bir araya getiren bir platform olduğunu ifade etti.
TEKNOFEST’E 81 İL VE 97 ÜLKEDEN 730 BİNİ AŞKIN TAKIM BAŞVURDU
Türkiye’nin uzay çalışmalarındaki en büyük gücünün genç ve nitelikli insan kaynağı olduğunu söyleyen Erdoğan, mühendisler, bilim insanları ve girişimcilerin aynı hedef doğrultusunda çalışmalar yürüttüğünü belirtti. Konuşmasında Şanlıurfa’da düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu’ya da değinen Erdoğan, farklı yaş gruplarından gençlerin teknoloji projelerini yerinde gördüğünü söyledi.
Erdoğan’ın verdiği bilgiye göre festivale Türkiye’nin 81 ilinden ve dünyanın 97 ülkesinden 730 bini aşkın takım başvurdu. Gençlerin roket, uydu, yapay zekâ ve uzay teknolojileri dahil farklı alanlarda projeler geliştirdiğini belirten Erdoğan, Millî Uzay Programı’nın gelecek hedeflerinde gençlerin rol üstleneceğini ifade etti.
“HEDEFİMİZDEN SAPMAYACAĞIZ”
Türkiye’nin küresel uzay ekosistemindeki çalışmalarını sürdüreceğini belirten Erdoğan, Millî Uzay Programı kapsamında belirlenen hedeflerden vazgeçilmeyeceğini söyledi. Türkiye’nin söz konusu süreci uluslararası ortaklarla birlikte yürütmek istediğini kaydeden Erdoğan, Antalya’daki kongrenin yeni iş birliklerinin geliştirilmesi açısından bir zemin oluşturduğunu ifade etti.
Konuşmasının sonunda kongrenin düzenlenmesinde görev alan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Uzay Ajansı ve Uluslararası Uzay Federasyonu başta olmak üzere kurumlara teşekkür eden Erdoğan, Türkiye’nin uydu teknolojileri, Ay Araştırma Programı, insanlı uzay çalışmaları ve uzaya erişim projelerinin devam edeceğini bildirdi.