İletişim Başkanı Burhanettin Duran, “Bağımlılığa Dur De: Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli”ne katıldı. Panelde yasa dışı bahis, dijital kumar ve davranışsal bağımlılıkların birey, aile ve toplum üzerindeki etkilerine ilişkin açıklamalarda bulunan Duran, bağımlılığın hangi türde olursa olsun insanın kendisini tükettiği bir alan olduğunu belirtti. Bağımlılığın ciddi ailevi ve toplumsal sonuçlar doğurduğunu ifade eden Duran, insanın kendisinden başlayarak çevresini etkileyen bağımlılığın bir özgürlük alanı ya da tercih meselesi olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi.
DAVRANIŞSAL BAĞIMLILIKLARIN YAYGINLAŞTIĞINI SÖYLEDİ
Dijital çağın insan davranışlarını dönüştürürken bağımlılık biçimlerini de yeniden şekillendirdiğini belirten Duran, geçmişte bağımlılık denildiğinde daha çok kimyasal bağımlılıkların akla geldiğini, günümüzde ise davranışsal bağımlılıkların da giderek yaygınlaştığını ifade etti.
Geçmişte mekâna bağlı kumar bağımlılığının fiziksel erişimin kısıtlanmasıyla belirli ölçüde kontrol altında tutulabildiğini dile getiren Duran, günümüzde küresel ağlar ve algoritmik tasarımlarla şekillenen dijital kumarın farklı bir kırılma oluşturduğunu söyledi. Mobil cihazların sağladığı sürekli erişilebilirliğin, anlık tatmin ve ödüllendirme mekanizmalarını hayatın farklı alanlarına taşıdığını kaydeden Duran, yüksek erişilebilirlik ve anonimlik unsurunun bağımlılığa eşlik eden yalnızlaşma duygusunu da beslediğini belirtti.
“KARANLIK DESENLER” OLARAK TANIMLANAN TASARIMLARA DİKKAT ÇEKTİ
Duran, uygulamalardaki “sonsuz akış” sisteminin bireylerin sanal dünyada oluşturduğu “sahte cenneti” gerçek hayatta felakete dönüştürebildiğini söyledi. Literatürde “karanlık desenler” olarak adlandırılan oyunlaştırılmış uygulama tasarımlarının kullanıcıları mümkün olduğunca uzun süre akış içinde tutmayı hedeflediğini ifade eden Duran, insan zihninin çalışma biçimini çeşitli stratejilerle yönlendiren tasarımların modern toplumların karşı karşıya kaldığı yeni bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirildiğini aktardı.
Araştırmalara da değinen Duran, dijital kumar ve sanal bahsin borçlanmaya bağlı şiddet vakaları, artan suç oranları ve intiharlarla ilişkilendirildiğini söyledi. Yeşilay Cemiyeti’nin 2025 yılı verilerine göre dijital kumar bağımlılığı tedavisi için yapılan başvuruların geçmiş yıllara kıyasla keskin şekilde arttığını belirten Duran, dijital kumar ve sanal bahsin gençleri de tehdit ettiğini ifade etti.
“DEVLETİMİZ GENÇLERİMİZİ SAVUNMASIZ BIRAKMAYACAK”
Gençlerin ülkenin en büyük sermayesi ve gücü olduğunu söyleyen Duran, devletin gençleri sanal bahis ve kumar ortamlarında savunmasız bırakmayacağını vurguladı. Duran, yasa dışı bahis ve kumar bağımlılığıyla mücadelede devletin tüm kurumlarıyla hareket ettiğini belirterek bağımlılığa karşı kararlı bir mücadele yürütüleceğini söyledi.
Dijital ortamın sunduğu anonimlik, sürekli erişim ve ödül mekanizmasının bağımlılığın yayılmasında etkili faktörler arasında bulunduğunu dile getiren Duran, sorunun yalnızca platformlara erişimin engellenmesiyle sınırlı olmadığını ve bağımlılığı ortaya çıkaran davranış kalıplarının da ele alınması gerektiğini kaydetti.
“YASA DIŞI BAHİS VE KUMAR MADDİ İSTİSMAR ALANI DEĞİL”
Yasa dışı bahis ve kumarın görece yeni bir alan olmasına rağmen ayrıntılı biçimde anlaşılması ve değerlendirilmesi gereken bir mesele olduğunu belirten Duran, söz konusu sistemde her zaman kazanan tarafın algoritmalarla yapıyı tasarlayan mecralar olduğunu söyledi.
Duran, platformların insanların yaşadığı kayıplar üzerinden kendilerine yeni finans alanları oluşturduğunu ifade ederek ortaya çıkan sonuçların toplumsal yıkım, yıkılan aileler ve kaybolan hayatlar olduğunu dile getirdi. Yasa dışı bahis ve kumarın yalnızca maddi bir istismar alanı olarak görülmemesi gerektiğini söyleyen Duran, konunun toplumu bütünüyle hedef alan bir ahlaki çöküş olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
DÜNYADAKİ ÜÇ FARKLI YAKLAŞIMI ANLATTI
Yasa dışı bahis ve kumara karşı ilk akla gelen tedbirlerin erişimin engellenmesi ve çeşitli yasaklamalar olduğunu belirten Duran, dünyada söz konusu alanın ortaya çıkardığı sorunlara karşı üç temel yaklaşım bulunduğunu söyledi.
Duran’a göre ilk yaklaşımı tamamen yasaklama yoluna giden ülkeler, ikinci yaklaşımı düzenleme ve lisanslama modelini uygulayanlar, üçüncü yaklaşımı ise alanı doğrudan devlet denetimi altında tutanlar oluşturuyor. Yasaklama ile devlet denetimi arasında şekillenen modellerin her birinin farklı tartışmaları beraberinde getirdiğini belirten Duran, yasaklamaların VPN gibi yöntemlerle aşılabildiği gerekçesiyle eleştirildiğini, devlet kontrolüne dayalı modellerin ise alanı devlet eliyle meşrulaştırdığı yönündeki eleştirilerle karşı karşıya kaldığını aktardı.
“DEVLETİN TÜM BİRİMLERİ GEREKENİ YAPIYOR”
Türkiye açısından yasa dışı olarak nitelendirilen alanda devletin bütün birimleriyle gereken çalışmaları yürüttüğünü ifade eden Duran, özellikle son dönemde etkin bir mücadele gerçekleştirildiğini söyledi.
Yasaklayıcı tedbirlerin yanında sanal davranışların hangi nedenlerle bağımlılığa dönüştüğünün anlaşılması ve buna yönelik politikalar geliştirilmesinin de devletlerin görevi olduğunu belirten Duran, panelin söz konusu politikaların oluşturulmasına katkı sağlamasını amaçladığını ifade etti. Dijital ortamda kapatılan bir bağlantının içeriğinin başka bir bağlantıda yeniden ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Duran, yalnızlık, aile bağlarının zayıflığı, kolaycılık ve ödül mekanizması gibi faktörlerin bağımlılık üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Duran, bağımlılığın yalnızca bireysel bir sorun olarak ortaya çıkmadığını belirterek bağımlılığın arkasındaki davranış kalıpları görülmeden ve iyileşme imkânları canlı tutulmadan tam anlamıyla bir mücadele yürütülemeyeceğini ifade etti.
BAĞIMLILIKLARIN NÖROBİYOLOJİK YAPISINA DEĞİNDİ
Uzmanların kimyasal bağımlılıklar ile dijital ve davranışsal bağımlılıkların nörobiyolojik yapılarının birbirine oldukça benzediğini ortaya koyduğunu aktaran Duran, çağın metaya, imaja, ödül mekanizmalarına ve dopamine dayalı yaşam biçiminin bağımlılıkların arkasında yer alan faktörlerden biri olduğunu söyledi.
Kısa yoldan zenginleşme düşüncesini ve gösterişli yaşam tarzlarını öne çıkaran profillerin milyonlarca takipçiye ulaşmasını da söz konusu yapının bir yansıması olarak değerlendiren Duran, gençlere örnek gösterilen hayatların görünmeyen bedellerinden birinin sanal bahis ve kumar bağımlılığı olduğunu belirtti. Gençlerin kalplerinde ve zihinlerinde oluşan boşlukların kötü alışkanlıklarla doldurulabileceğini dile getirdi.
ERDOĞAN’IN BAĞIMLILIK MESAJINI HATIRLATTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Pozitivist, maddiyatçı bir anlayışla yetişen nesiller için zararlı alışkanlıklar ve bağımlılık bir el uzatımı mesafesindedir” sözlerini hatırlatan Duran, gençlerin bağımlılıklarla baş başa bırakılmayacağını söyledi.
Duran, gençlerin yapay zekâdan kod yazmaya ve kendi kültür ile medeniyetlerinin dijital ortamdaki temsiline kadar odaklanabileceği çok sayıda alan bulunduğunu belirterek gençlerin sanal bahis sarmalında kaybolmasına izin vermeyeceklerini ifade etti.
“GENÇLERİMİZİN SANAL BAHİS SARMALINDA YİTİP GİTMESİNE RAZI OLMAYACAĞIZ”
Türkiye’nin son yıllarda attığı adımlara değinen Duran, “Terörsüz Türkiye” süreci, Türkiye’nin uluslararası alanda artan aktörlüğü ile savunma ve enerji yatırımlarının gençlerin gelecekte daha müreffeh bir Türkiye’de yaşamasını sağlama amacı taşıdığını söyledi.
Dünyaya söyleyecek sözü ve iddiası bulunan bir ülkenin gençlerini ve vatandaşlarını sanal bahis baronlarına kaptırmasının ve insanları söz konusu ortamda yalnız bırakmasının ülkenin hedefleriyle çelişeceğini belirten Duran, Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde oluşturulan Türkiye Yüzyılı vizyonunda sanal ortamda ortaya çıkan risklerin güvenlik mimarisi içinde önemli bir yer tuttuğunu ifade etti.
2025’TE YASA DIŞI BAHİS VE KUMARLA MÜCADELE EYLEM PLANI HAYATA GEÇİRİLDİ
Duran, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde 2025 yılında “Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı”nın hayata geçirildiğini hatırlattı.
Eylem planının koordinasyonunun Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından yürütüldüğünü belirten Duran, plan kapsamında devletin bütün birimlerinde koordineli ve sürekli mücadele yürütülmesine yönelik dinamik tedbirlerin alındığını söyledi. Çalışmaların yasa dışı bahis ve kumar sorununu çok yönlü ve bütüncül bir yaklaşımla ele aldığını ifade eden Duran, mücadelede ortak bir dil oluşturulmasının da amaçlandığını kaydetti.
“6 AYLIK VERİLERDE CİDDİ BİR KONTROL SAĞLANDI”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın nisan ayında yaptığı açıklamaya atıfta bulunan Duran, eylem planının 6 aylık verilerine göre idari, mali ve hukuki tedbirlerin sonucunda ciddi bir kontrol sağlandığını söyledi.
Duran, yasa dışı bahis ve kumarla mücadelenin devlet kurumlarının koordinasyonu içinde sürdürüldüğünü, hukuki ve mali tedbirlerin yanında bağımlılığın toplumsal ve davranışsal nedenlerine yönelik politikaların da geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
İLETİŞİM BAŞKANLIĞI “FARKINDALIK İLETİŞİMİNE” ÖNEM VERİYOR
Yasa dışı kumar ve bahis konusunda toplumsal farkındalığın artırılması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla İletişim Başkanlığının “farkındalık iletişimine” özel önem verdiğini belirten Duran, bağımlılıkla ilgili haber ve içeriklerde kullanılan dile dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.
Bağımlılıkla ilgili bir konu anlatılırken hikâyeleri ayrıntılandıran, yöntem öğreten, adres gösteren veya yaygınlığın altını özellikle çizen bir dil kullanılmaması gerektiğini ifade eden Duran, ibret amacıyla aktarılan bazı hikâyelerin farkında olunmadan normalleşmenin önünü açabildiğine dikkat çekti.
İLETİŞİM BAŞKANLIĞININ ÇALIŞMALARINI ANLATTI
İletişim Başkanlığının farkındalığın artırılması amacıyla bir süredir yayınlar, programlar ve etkinliklerle sahada bulunduğunu belirten Duran, “21. Yüzyılda Türkiye’nin Bağımlılıklarla Mücadele Seferberliği” adlı çalışma ile devletin tüm mekanizmalarıyla yürüttüğü kapsamlı mücadeleyi kayıt altına aldıklarını söyledi.
Yakın dönemde düzenlenen “Sosyal Medyada Sorumluluk, Özgürlük ve Güvenlik” panelinde dijitalleşmenin sunduğu imkânlarla birlikte ortaya çıkan yeni sorumluluk alanlarının değerlendirildiğini aktaran Duran, daha sonra gerçekleştirilen “Uyuşturucuyla Mücadelede Kararlı Devlet, Güvenli Türkiye” panelinde bağımlılıkların toplumsal yapı ve gelecek açısından taşıdığı boyutların ele alındığını ifade etti.
SERİNİN ÜÇÜNCÜ PANELİ YASA DIŞI BAHİS VE KUMARA AYRILDI
“Bağımlılığa Dur De: Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli”nin söz konusu çalışmalar kapsamında düzenlenen üçüncü panel olduğunu belirten Duran, panelden çıkacak sonuçların yasa dışı kumar ve sanal bahisle mücadelede ortak dil, hassasiyet ve farkındalık oluşturulmasına katkı sağlamasını beklediklerini söyledi.
Duran, doğru bilgiye dayanan, korkuyu değil farkındalığı artıran ve bağımlılığı teşhir etmek yerine bağımlılıkla mücadeleyi güçlendiren çalışmaların ortak sorumluluk bilinci ve kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.
CEVDET YILMAZ’A TEŞEKKÜR ETTİ
Konuşmasının sonunda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a panele katılımından dolayı teşekkür eden Burhanettin Duran, yasa dışı bahis ve kumarla mücadelede devlet kurumları, uzmanlar ve toplumun farklı kesimleri arasında oluşturulacak ortak yaklaşımın önemine dikkat çekti.