Akaryakıt fiyatlarında son dönemde yaşanan hareketlilik bu kez sürücüler lehine gelişiyor. ABD ile İran arasında imzalanan barış anlaşmasının küresel enerji piyasalarında yarattığı olumlu hava, petrol fiyatlarının gerilemesine neden olurken, bu düşüş Türkiye'de akaryakıt fiyatlarına indirim olarak yansımaya başladı.
Motorinde peş peşe gelen indirimlerin ardından gözler benzine çevrildi. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre benzinin litre fiyatında yarından itibaren geçerli olmak üzere yaklaşık 4 liralık bir indirim yapılması bekleniyor. Ancak uygulamada bulunan eşel mobil sistemi nedeniyle söz konusu indirimin tamamı pompaya yansımayacak.
PETROLDEKİ GERİLEME İNDİRİMİ DESTEKLİYOR
Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının düşmesinde ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat etkili oldu. Anlaşmanın ardından enerji arzına ilişkin endişelerin azalması, petrol fiyatlarının aşağı yönlü hareket etmesini sağladı.
Özellikle dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan petrol ve LNG tankerlerinin yeniden geçiş yapmaya başlaması, piyasalardaki risk algısını düşürdü. Enerji arzının kesintisiz devam edeceğine yönelik beklentiler, petrol fiyatlarında gerilemenin sürmesine katkı sağladı.
BENZİNE 4 LİRALIK İNDİRİM BEKLENİYOR
Sektör temsilcilerinin hesaplamalarına göre benzinin litre fiyatında yaklaşık 4 liralık bir düşüş oluştu. Ancak vatandaşların pompada hissedeceği indirim bunun oldukça altında olacak.
Eşel mobil sistemi kapsamında vergi mekanizmasının devreye girmesi nedeniyle söz konusu indirimin yalnızca 1 liralık kısmı doğrudan satış fiyatlarına yansıyacak. Kalan bölüm ise vergi düzenlemesi kapsamında değerlendirilecek.
YENİ BENZİN FİYATLARI NE OLACAK?
Beklenen indirimin pompaya yansımasının ardından benzinin litre fiyatının İstanbul'da 62,16 liraya, Ankara'da 63,11 liraya ve İzmir'de 63,39 liraya gerilemesi öngörülüyor.
Doğu illerinde ise lojistik maliyetler nedeniyle fiyatların daha yüksek seviyelerde kalması beklenirken, benzinin litre fiyatının yaklaşık 64,75 lira seviyesine düşeceği tahmin ediliyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların doğrudan tüketiciye zam olarak yansımasını önlemek amacıyla uygulamaya alınan eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında önemli bir dengeleme mekanizması olarak kullanılıyor.
Sistem kapsamında akaryakıta gelen zamların belirli bölümü Özel Tüketim Vergisi'nden karşılanıyor. Böylece uluslararası piyasalarda yaşanan fiyat artışlarının tüketici üzerindeki etkisi sınırlandırılıyor. Uygulama sayesinde akaryakıt fiyatlarındaki sert yükselişlerin enflasyona etkisinin azaltılması hedefleniyor.
Benzinde eşel mobil uygulaması devam ederken motorinde ise ÖTV sınırının dolması nedeniyle fiyat değişimleri doğrudan pompa fiyatlarına yansıyordu. Son dönemde motorinde görülen indirimler de bu nedenle tüketici tarafından daha net hissedildi.
AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları hesaplanırken gümrüksüz rafineri fiyatı temel alınıyor. Bu fiyata ÖTV ve EPDK payı eklendikten sonra KDV hariç rafineri satış fiyatı ortaya çıkıyor.
Gümrüksüz rafineri fiyatının belirlenmesinde ise Akdeniz-İtalyan piyasasında açıklanan CIF Akdeniz ürün fiyatları ile günlük dolar kuru dikkate alınıyor. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurunda yaşanan değişimler, belirli eşiklerin aşılması halinde akaryakıt fiyatlarının yeniden güncellenmesine neden oluyor.
