Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan “Aile ve Nüfus On Yılı” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 2 Mayıs tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Genelgeyle 2026-2035 dönemi “Aile ve Nüfus On Yılı” ilan edilirken, Türkiye’de doğurganlık hızındaki düşüş ve aile yapısındaki değişimlere dikkat çekildi.
Genelgede, toplumların istikrarlı şekilde varlıklarını sürdürebilmesinde güçlü aile ve nüfus yapısının hayati öneme sahip olduğu vurgulandı. Türkiye’de ailenin toplumun temeli olarak kabul edildiği ve bu durumun Anayasa’nın 41’inci maddesiyle güvence altına alındığı ifade edildi. Ayrıca uluslararası sözleşmelerde ailenin “toplumun doğal ve temel birimi” olarak tanımlandığı ve devlete aileyi koruma görevi yüklendiği belirtildi.
DOĞURGANLIK ORANI VE DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VURGUSU
Genelgede, Türkiye’de doğurganlık hızının Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine gerilediği bilgisine yer verildi. Demografik yapıda medeni durum, hane büyüklüğü, yaş profili ve mekânsal dağılım açısından belirgin bir dönüşüm yaşandığı kaydedildi.
Aile yapısındaki değişimlerin “varoluşsal boyuta” ulaştığı ifade edilen metinde, küresel ölçekte geçmişte uygulanan doğurganlığı azaltıcı politikaların etkilerine de değinildi. Aile kurumunun ve toplumsal değerlerin çeşitli tehditlerle karşı karşıya olduğu değerlendirmesine yer verildi.
KURUMSAL YAPILANMA VE POLİTİKA ÇERÇEVESİ
Genelgede, aile ve nüfus politikalarının eş güdüm içinde yürütülmesinin önemine dikkat çekildi. Bu kapsamda daha önce oluşturulan Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Koordinasyon Kurulu ile Nüfus Politikaları Kurulu’nun çalışmalarına atıf yapıldı.
2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesinin ardından başlatılan çalışmaların, uzun vadeli ve bütüncül bir politika çerçevesinde sürdürülmesi amacıyla 2026-2035 döneminin “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak belirlendiği aktarıldı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan “Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi”nin kamuoyuyla paylaşıldığı ve uygulama sürecine yön vereceği ifade edildi.
KAMU KURUMLARINA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER
Genelgeyle kamu kurum ve kuruluşlarına aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşım doğrultusunda hareket etme yükümlülüğü getirildi. Tüm kamu politikalarının aile ve nüfus yapısına etkilerinin değerlendirilmesi ve bu sonuçların uygulamalara yansıtılması öngörüldü.
Evliliğin teşvik edilmesi, gençlerin evliliğe yönlendirilmesi ve aile kurumunun güçlendirilmesine yönelik mekanizmaların geliştirilmesi hedefler arasında yer aldı. Annelik ve babalığın toplumsal değer olarak güçlendirilmesi, çok çocuklu aile yapısının desteklenmesi ve çocuk sahibi olmayı kolaylaştıran uygulamaların hayata geçirilmesi planlandı.
SOSYAL VE DEMOGRAFİK TEDBİRLER
Genelgede, gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesi, yaşlı refahının artırılması ve kuşaklar arası dayanışmanın güçlendirilmesine yönelik politikaların geliştirileceği belirtildi.
Kırsal alanlardaki nüfus kaybının önlenmesi, kentlerde yoğunlaşan nüfusun dengelenmesi ve aile odaklı şehirleşme politikalarının hayata geçirilmesi hedeflendi. Hukuki düzenlemelerin de aile ve nüfus yapısını koruyacak şekilde gözden geçirileceği ifade edildi.
MEDYA, EĞİTİM VE DİJİTAL ALANDA ÖNLEMLER
Kitle iletişim araçlarında aile yapısını olumsuz etkileyebilecek unsurlara karşı tedbir alınması ve “dijital aile kalkanı” oluşturulması planlandı. Aile dostu yayıncılığın teşvik edilmesi ve sorumlu medya kullanımının yaygınlaştırılması öngörüldü.
Eğitim programlarında aile ve nüfus konularının temel bileşen olarak ele alınması ve bu alanda iletişim kampanyalarının yürütülmesi kararlaştırıldı.
MİLLİ AİLE HAFTASI UYGULAMASI
Genelge kapsamında her yıl mayıs ayının son haftasının “Milli Aile Haftası” olarak kutlanacağı duyuruldu. Kamu kurum ve kuruluşlarının bu haftaya uygun etkinlikler düzenlemesi planlandı.
Genelgede ayrıca, yürütülecek tüm çalışmaların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda gerçekleştirileceği ve kurumların faaliyetlerini düzenli olarak raporlayacağı ifade edildi.
