Şehit aileleri, gaziler ve vazife malullerinin mali ve sosyal haklarında değişiklik öngören Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edildi. Genel Kuruldaki açık oylamada 382 milletvekili oy kullandı ve 382 milletvekilinin tamamı kabul oyu verdi. TBMM kayıtlarında teklifin kabul edilerek kanunlaştığı belirtildi.
Düzenleme; şehit anne ve babalarına ödenen aylıkların alt sınırının belirlenmesi, bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödemenin artırılması, vazife malullerinin aylıklarının yeniden düzenlenmesi, terörle mücadelede yaralanıp mevcut mevzuata göre malul sayılmayanlara aylık bağlanması ve 15 Temmuz darbe girişimi sırasında yaralanan bazı kamu görevlileri ile sivillerin kapsama alınması gibi değişiklikleri içeriyor. Bazı hükümler yayımı takip eden ödeme döneminden itibaren, bazı düzenlemeler ise 1 Eylül 2026’dan geçerli olmak üzere uygulanacak.
ŞEHİT ANNE VE BABALARININ AYLIĞINA ASGARİ ÜCRET GÜVENCESİ
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kapsama ilişkin sınırlamalar kaldırılarak tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylık için yeni bir alt sınır getiriliyor. Anne ve babaya ödenecek toplam aylık tutarı, bir aylık net asgari ücretin altında olamayacak.
Düzenlemeyle mevcut uygulamadaki kategorik ayrımlar kaldırılarak vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarının aylıkları için ortak bir asgari tutarın yasal güvenceye alınması öngörülüyor. Yeni hüküm doğrultusunda hak sahiplerinin toplam aylığı net asgari ücret tutarına kadar tamamlanacak.
BAKIMA MUHTAÇ GAZİ VE MALULLERE ÖDEME 2,5 ASGARİ ÜCRETE ÇIKIYOR
Bakıma muhtaç durumda bulunan gazi ve malullere yapılan ek ödemede de artışa gidiliyor. Mevcut düzenlemede net asgari ücretin iki katı üzerinden yapılan ödeme, yeni düzenlemeyle net asgari ücretin 2,5 katına yükseltiliyor.
Artış, bakıma muhtaçlık durumu bulunan ve düzenlemenin kapsamına giren gazi ve malullerin aldığı ödeme miktarına doğrudan yansıyacak. İlgili hüküm, kanunda belirtilen yürürlük takvimine göre uygulanacak.
VAZİFE MALULÜ ERBAŞ VE ERLERİN AYLIKLARI ARTIRILIYOR
Vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askeri öğrenciler ve kapsamdaki sivillere bağlanan aylıkların hesaplanmasında da değişikliğe gidiliyor. En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olanların aylıkları sekizinci derecenin birinci kademesinde bulunanların emekli keseneğine esas aylığı üzerinden, diğer hak sahiplerinin aylıkları ise eğitim durumlarına bakılmaksızın onuncu derecenin birinci kademesi üzerinden hesaplanacak.
Bitirilen okul sonucunda kazanılan unvan üzerinden yürütülen kamu görevi nedeniyle daha yüksek aylık hakkı bulunanların mevcut hakları korunacak. Derece yükselmelerinde ise yükseköğrenim mezunu gibi işlem yapılacak.
EK GÖSTERGE RAKAMLARI YENİDEN BELİRLENDİ
Düzenleme kapsamında derece yükselmelerine bağlı ek gösterge rakamları da belirleniyor. Dördüncü dereceye yükselenler için 2 bin 100, üçüncü dereceye yükselenler için 2 bin 200, ikinci dereceye yükselenler için 3 bin, birinci dereceye yükselenler için ise 3 bin 600 ek gösterge rakamı esas alınacak.
Kapsamdaki kişilere bağlanacak aylığın toplam tutarı ise 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutardan düşük olamayacak. Hak sahiplerine ödenecek aylığın alt sınırı da hisseleri oranında hesaplanacak. Fazladan yapılan ödemeler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından faturası karşılığında Hazineden tahsil edilecek.
TERÖR EYLEMLERİNDE YARALANANLARIN AYLIKLARI ARTACAK
Terörle Mücadele Kanunu’nda yapılan değişiklikle, terör eylemleri nedeniyle yaralanmasına rağmen ilgili mevzuata göre malul kabul edilmeyen ancak Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılan kişilere ilişkin gösterge tablosu güncelleniyor. Gösterge rakamlarının yükseltilmesiyle kapsamdaki kişilere bağlanan aylıkların artırılması öngörülüyor.
15 Temmuz darbe girişimi ile terörle mücadele kapsamında yaralanan, malul sayılmamasına rağmen derece tespiti yapılarak aylık bağlanan kişilerin aylıklarına esas gösterge rakamları da artırılıyor.
ÜCRETSİZ SEYAHAT, ELEKTRİK VE SU İNDİRİMİ HAKKI
Düzenlemeyle kapsama giren kişilere muharip gazilere sağlanan bazı sosyal hakların da tanınması öngörülüyor. Ücretsiz seyahat hakkının yanı sıra elektrik ve su kullanım ücretlerine ilişkin indirimler de düzenleme kapsamında yer alıyor.
Söz konusu haklardan yararlanacak kişiler, düzenlemede belirtilen şartlar ve kapsam doğrultusunda belirlenecek. İlgili hükümler kanunda belirtilen yürürlük tarihlerine göre uygulanacak.
TERÖRLE MÜCADELEDE YARALANIP MALUL SAYILMAYANLARA AYLIK
Terörle Mücadele Kanunu’na eklenen geçici maddeyle, terörle mücadele görevlerinin yerine getirilmesi sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan belirli personele aylık bağlanacak. Aylık tutarı, 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda belirlenecek.
Düzenlemenin kapsamında Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları bulunuyor.
HANGİ YARALANMALAR KAPSAMA GİRECEK?
Terör eylemleri sonucunda ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya patlayıcı mühimmatın vücutta penetran yaralanmaya neden olması düzenlemenin kapsamına giriyor. El yapımı patlayıcı, mayın, havan, roket ve el bombası gibi mühimmatların patlama basıncı ve termal etkileri nedeniyle meydana gelen yaralanmalar da kapsama dahil ediliyor.
Terör örgütü mensuplarının kesici, delici veya ezici nitelikteki yakın muharebe saldırıları sonucunda meydana gelen yaralanmalar da aylık bağlanmasına ilişkin düzenleme kapsamında değerlendirilecek.
SAĞLIK KURULU RAPORU ŞARTI GETİRİLDİ
Aylık bağlanabilmesi için olay tarihinde meydana gelen yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmaması gerekiyor. Mevcut sağlık durumu ile olay tarihindeki yaralanma arasında illiyet bağı bulunduğunun da en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi şartı aranacak.
Şartların sağlanması halinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunan tutarda aylık bağlanacak. Yapılacak ödemeler faturası karşılığında Hazine tarafından SGK’ye aktarılacak.
GAZİLERE SAĞLANAN DİĞER HAKLARDAN DA YARARLANACAKLAR
Kapsama girerek aylık bağlanan kişiler, aylık hükümleri dışında 1005 sayılı Kanun kapsamında gazilere sağlanan diğer sosyal ve özlük haklarından da yararlanabilecek. Böylece yalnızca aylık ödemesi değil, mevzuatta kapsama alınan diğer haklar bakımından da yeni düzenleme uygulanacak.
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından bir defaya mahsus uygulanacak.
BAŞVURULAR İÇİN BİR YIL SÜRE VERİLECEK
Geçmişte meydana gelen olaylar nedeniyle yeni düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde olay tarihinde görev yaptıkları kurumlara başvurması gerekecek. Belirlenen süre içerisinde yapılmayan başvurular bakımından kanunda öngörülen usuller uygulanacak.
Daha sonra yapılan incelemelerde kişinin malul olduğunun tespit edilmesi halinde vazife malullüğü hükümleri uygulanacak. Vazife malullüğü aylığı bağlananların geçici madde kapsamında aldıkları aylık ise kesilecek.
15 TEMMUZ’DA YARALANANLARA DA AYLIK BAĞLANACAK
FETÖ’nün 15 Temmuz darbe teşebbüsü ve terör eylemleri ile bunların devamı niteliğindeki eylemlerin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesi sırasında yaralanan kamu görevlileri ve sivillere ilişkin yeni bir düzenleme de kabul edilen kanunda yer alıyor.
Malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılmayan kapsamdaki kişilere, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacak. Aylığın tutarı 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda hesaplanacak.
Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılacak aylık ödemeleri faturası karşılığında iki ay içerisinde Hazineden tahsil edilebilecek.
ER VE ERBAŞLARIN YENİDEN MUAYENESİNDE 55 YAŞ DÜZENLEMESİ
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, vazife malulü er ve erbaşların durumlarında sonradan meydana gelen değişiklikler nedeniyle yeniden muayene edilme haklarına ilişkin yaş sınırı da yeniden düzenleniyor.
Yeni hüküm kapsamında yaş haddinin belirlenmesinde kişinin 55 yaşını doldurduğu tarih esas alınacak. Böylece yeniden muayene hakkına ilişkin yaş kriteri kanunda açık şekilde düzenlenmiş olacak.
DÜZENLEMELERİN YÜRÜRLÜK TARİHİ BELİRLENDİ
Aylıkların artırılması ve belirli sosyal hakların genişletilmesine ilişkin bazı hükümler, kanunun yayımlanmasını takip eden ödeme döneminden itibaren geçerli olacak. Terörle mücadele görevlerinde yaralanmasına rağmen malul sayılmayanlara yönelik belirli düzenlemeler ise 1 Eylül 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Kanunun uygulamaya geçiş tarihleri düzenlemenin ilgili maddelerine göre farklılık gösterecek. Hak sahiplerinin aylıkları ve diğer hakları, yürürlük hükümlerinde belirtilen tarihler esas alınarak uygulanacak.
GÖKTAŞ: HAKLARI GÜÇLENDİREN YENİ BİR DÖNEMİN KAPILARINI ARALIYORUZ
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada şehit aileleri ve gazilerin haklarının güçlendirildiğini belirtti. Göktaş, tüm şehitlerin anne ve babalarına ödenen aylıkların asgari ücretin altında kalmayacak şekilde iyileştirildiğini ifade etti.
Göktaş ayrıca 15 Temmuz ve terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan ancak derece tespiti yapılarak aylık bağlanan kişilerin aylıklarının artırıldığını, ağır engelli gazilere ödenen bakım aylığının da yükseltildiğini bildirdi.