Ekonomideki olumsuz gelişmeler ve USD-TL kurunun agresif yükselişi Milli Savunma Sanayii’ni nasıl etkileyecek konusunda çeşitli görüşler var: Bir kısmı, yarı mamüllerin veya ithal edilen yüksek teknoloji içeren parçaların USD ile alınmasından dolayı üretim maliyetlerinin artacağını ve bu durumun direk olarak olumsuz etki yapacağını savunmakta. Diğer bir görüş ise son yıllardaki ihracat başarılarının ve mevcut siparişlerin de USD üzerinden yapıldığı için tıpkı ihracatta olduğu gibi bir yönü ile olumlu veya en azından çok olumsuz etki yapmayacağını savunmakta. Tabi burada ihraç edilmeyen ürünler ne olacak sorusu akla geliyor.
Diğer yandan Ada sınıfı korvetten, SİHA’ya, helikopterden, hafif silaha, sivil uçaklar için üretilen kompanetlerden, çeşitli mühimmatlara kadar pek çok alanda ihracat yapıyoruz. Sonuçta bu ihracatlarda USD üzerinden kazanıyoruz. Aslında ne kadar etkileneceği zaman gösterecek ama görünen o ki ülkede en istikrarlı ve daima yükselişte olan sektörlerin başında savunma sanayii geliyor. Ekonomi konusunda uzman olmasam da yıllardır bunu görebiliyor hatta dile getiriyorum. Ülke ne kadar iniş-çıkış yaşasa da savunma sanayi firmaları özel/kamu hep yükselişte hep yeni ürünler açıklıyorlar.
Ekonomi kısmını bir kenara bırakalım, hem uzmanlık alanım değil, hem de bunu zaman gösterecek. Yani 2022 yılına gelindiğinde “bak işte bu sebeplerde ötürü iyi oldu veya geriledi” deyip, göreceğiz.
Diğer yandan şu an yeni açıklanan veya haber olan yönü ile 2022 yılında çok önemli teslimatlar var. Dediğim gibi diğer sektörlerdeki sıkıntılardan savunma sanayii firmaları Allah nazardan saklasın sanki hiç etkilenmemiş gibi aynen devam diyorlar.
Bugün kısa kısa bunlardan bahsetmek istiyorum. Aslında çoğundan daha önce bu köşede ve çeşitli Youtube videolarımda bahsettim. Ancak resmi ağızlardan açıklandığı için 2022’de neler olacak kısaca bahsedelim:
-Seri üretimi devam eden alçak irtifa hava savunma sistemi SUNGUR’un askerin omuzda taşıyacağı versiyonu yani tam manası ile Türk MANPADS’i TSK’ya teslim edilmeye başlanmış olacak. Zaten PORSAV-Vuran aracı üzerinde hedef drone’a karşı canlı testleri yapılmıştı.
-HİSAR A+ alçak irtifa IIR güdümlü hava savunma sistemi malumunuz teslim edildi ve devam ediyor. İşte menzili 25 km’ye çıkarılan orta irtifa hava savunma füze sistemi, IIR güdümlü HİSAR-O+ da 2022 yılında TSK’ya teslim edilecek. Geçen hafta yapılan açıklamada bu teyit edildi.
-Diğer bir silah sistemi veya mühimmatı ise AKYA ağır sınıf torpidosu. Milli torpidomuz da teslimata başlıyor.
-Belki de bunlardan en önce teslim edilecek sistem de ATMACA olacak. Daha önce bir firkateyn ile test amaçlı uzun seyir ve test yapan ATMACA gemisavar füzemiz ile artık gemilerin donatılmasına başlanacak.
-MAM ailesinin son üyesi MAM-T de bu ürünler arasında.
-Daha önce Pakistan’a ihraç edilmek üzere yapılan antlaşması ile rekor kıran ve ortak üretimi devam eden Ada sınıfı korvetlerden MİLGEM PN projesi kapsamındaki 4.geminin denize inişi Mayıs-2022’de Karaçi’de olacak şekilde planlandı. (Ayrıca Ukrayna’ya ihraç edilen Ada sınıfı korvetin ortak üretimi de 2023 yılı itibari ile deniz testlerine başlayacak şekilde olacak.)
Resmi açıklanmasa bile 2022 yılında tahmini olarak TSK envanterine alınması muhtemel sistemler ise şunlar olabilir:
-ROKETSAN ALKA Yönlendirilmiş Enerji Silah Sistemi
-METEKSAN NAZAR Yönlendirilmiş Kızılötesi Önlem sistemi ve yine ARES&METEKSAN ULAQ SİDA (Suüstü insansız silahlı deniz aracı).
-TÜBİTAK-SAGE KUZGUN serisi modüler mühimmat ailesi
-TÜBİTAK-SAGE BOZDOĞAN IIR güdümlü kısa menzilli hava-hava füzesi
-FNSS ZAHA Zırhlı Amfibi Hücum Aracı
-ASELSAN EIRS radarı
-TÜMOSAN dizel motorları. Böylece FNSS 6x6, 8x8 zırhlı muharebe araçlarımız (Silah Taşıyıcı Araçlar Projesi-STA) boy ve tipine göre bu motorla donatılmasına devam edilecek. İlk teslimatlar 2021 yılında başlamıştı.
Şimdilik aklıma gelenler bunlar. Aslında geniş bir araştırma yapılsa çok daha fazla ürün çıkacağı kesin ama hangi ürün 2021 hangisi 2022’de teslim bunu öğrenmek de açık kaynaklar bazında çok sağlıklı değil. Ancak önemli olan gelişmeleri olduğundan farklı veya yalan-yanlış aktarmamak.
Son olarak bir not düşmek istiyorum. Dış basına yansıyan haberlere göre Türkiye’ni ABD’de 40 adet yeni Blok70 F-16 ve ayrıca elindeki mevcut F-16’lardan 80 tanesini Blok70 seviyesine çıkarmak için modernizasyon kiti talebi konusunda Pentagon, Beyaz Saray ve ABD Dışişleri Bakanlığı anlaşmış. Bu konuda CAATSA yaptırımları gündeme gelmeyecekmiş. Ancak tabi ki Kongre onayı gerekiyor. Yani dert dava veya kabak sadece F-35’in kafasına patlamış olacak, eğer Kongre onayı geçerse ki bence geçme ihtimali yüksek.
Haftaya görüşmek üzere.
Hakan KILIÇ
Savunma Analisti
@hkilichsword