Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Danıştay’ın 158. kuruluş yıl dönümü ve İdari Yargı Günü dolayısıyla düzenlenen törende konuştu. Danıştay binasında gerçekleştirilen programda Erdoğan, yeni anayasa ihtiyacına dikkat çekerek Türkiye’nin kuşatıcı, özgürlükçü ve sivil bir anayasaya ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Konuşmasında Danıştay’ın Türk hukuk tarihindeki yerine değinen Erdoğan, kurumun kuruluşundan bugüne hukuk devleti ilkesinin yerleşmesi açısından önemli görevler üstlendiğini ifade etti.
“HUKUK DEVLETİNİN TEMELİ BAĞIMSIZ YARGIDIR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, hukuk devletinin bütün kurum ve organlarıyla hukukun içinde kalması anlamına geldiğini belirtti.
Bağımsız ve tarafsız yargının hukuk devletinin temel güvencelerinden biri olduğunu ifade eden Erdoğan, idari yargının vatandaşın hak arayışında güvenli bir liman olduğunu söyledi.
Danıştay’ın tarihsel rolüne değinen Erdoğan, Şura-yı Devlet döneminden itibaren hukuki güvenlik, adalet ve eşitlik ilkelerinin önem taşıdığını kaydetti.
“İNSANI YAŞAT Kİ DEVLET YAŞASIN”
Konuşmasında hukuk ile insan hakları arasındaki ilişkiye vurgu yapan Erdoğan, hukukun özünü insanın doğuştan gelen hak ve özgürlüklerinden aldığını belirtti.
Şeyh Edebali’nin “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” sözünü hatırlatan Erdoğan, devlet ile vatandaş arasındaki ilişkinin dengeli şekilde yürütülmesinde idari yargının önemli rol oynadığını ifade etti.
“İDARECİ VATANDAŞIN EFENDİSİ DEĞİL HİZMETKÂRIDIR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, hukuk devletinde kamu idaresinin vatandaşa tepeden bakamayacağını söyledi.
“İdareci vatandaşın efendisi değil, hizmetkârıdır.” diyen Erdoğan, hukuk karşısında herkesin eşit olması gerektiğini vurguladı.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile millet iradesinin devlet yönetiminde daha doğrudan etkili hale geldiğini savunan Erdoğan, son 23 yılda kamu yönetimi ve yargı alanında önemli reformlar yapıldığını ifade etti.
YARGI REFORMLARI VE İSTİNAF VURGUSU
Erdoğan, idari yargı sistemini güçlendirmek amacıyla mahkeme sayılarının artırıldığını, istinaf sisteminin hayata geçirildiğini belirtti.
İstinaf düzenlemesi sonrası Danıştay’ın iş yükünün azaldığını ifade eden Erdoğan, reform iradesinin sürdüğünü söyledi.
Kamu idaresinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımı artıracak yeni adımlar atılacağını kaydeden Erdoğan, kamu denetçiliği, bilgi edinme hakkı ve kişisel verilerin korunması gibi düzenlemelerin vatandaşlara ek güvenceler sağladığını ifade etti.
“YARGININ VESAYET YETKİSİ YOKTUR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçmişte yargının çeşitli provokasyonlara ve müdahalelere sahne olduğunu belirtti.
17-25 Aralık sürecine değinen Erdoğan, yargı içine sızan yapıların meşru hükümeti hedef aldığını söyledi.
Yargı yetkisinin kullanımına hukuk dışı müdahalelerin kabul edilemeyeceğini ifade eden Erdoğan, “Yargının yasamaya veya yürütmeye vesayet yetkisi yoktur.” dedi.
Anayasanın yargı yetkisini hukuka uygunluk denetimiyle sınırladığını belirten Erdoğan, idari takdir yetkisinin idareye ait olduğunu söyledi.
“YENİ VE SİVİL ANAYASA İHTİYACI VAR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, mevcut anayasal sistemin darbe dönemlerinin etkisini taşıdığını belirterek yeni anayasa çağrısını yineledi.
“Kurucu anayasalarımız dışında son iki anayasanın darbelerin ve hukuk dışı müdahalelerin ürünü olmasının bunda payı büyüktür.” diyen Erdoğan, bunun demokratik bir ayıp olduğunu ifade etti.
Yeni anayasanın toplumun belirlediği, özgürlükçü ve sivil bir metin olması gerektiğini belirten Erdoğan, “Anayasayı darbecilerin topluma dayattığı bir çerçeve olmaktan çıkarıp toplumun devlete deklare ettiği bir metne dönüştürmek zorundayız.” dedi.