banner10

Yatay geçiş sezonu açıldı... Yatay geçiş nasıl yapılır?

Futbol liglerinde, Ocak ayı geldi mi, ara transfer heyecanı yaşanır. Oyuncusundan memnun olmayan takımlar ile takımından memnun olmayan oyuncular arayış içine girişirler. Konu futbol olunca gazetelerde, televizyonlarda transfer konusu ön plandadır. Eğitim, maalesef medyanın ilgisini futbol veya magazin kadar çekmiyor. Bundan olsa gerek, Ocak/Şubat aylarında seçtiği üniversite ya da bölümden memnun olmayan öğrenciler için büyük bir fırsat olan Yatay Geçiş konusu medyada hiç dillendirilmiyor. Ben dillendirmek istedim.

Elimizdeki ÖSYM verileri, bilinçli ve isabetli tercih konusunuda adayların çok da başarılı olmadığını gösteriyor. Sınava başvuran adayların öğrenim durumları incelendiğinde, adayların yaklaşık dörtte birini üniversite öğrencileri/mezunlarının oluşturduğu anlaşılıyor. Bu adayların üniversite/bölüm seçimlerinden memnun olmayıp, arayış içine girdikleri aşikar. Bir diğer çarpıcı istatistik, üniversiteyi kazandığı halde, daha baştan gidip üniversiteye kayıt yaptırmayanlar ile ilgili. Yıllar içinde dalgalanma göstermekle birlikte bu oran yüzde sekiz-dokuz civarında.

Yatay Geçiş Fırsatı

Ülkemizde yatay geçiş ile ilgili usül ve esaslar, “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, ÇiftAnadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik”te tanımlanıyor. Yönetmelikte yatay geçiş “Bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı olan öğrencinin..., aynı düzeydeki diğer diploma programlarında öğrenime devam etme hakkı kazanması” olarak tanımlanıyor. Üniversite içi ya da üniversiteler arası yatay geçiş yapmak mümkün.

Özetlemek gerekirse, yatay geçişte iki yöntem var.

-Not ortalamasına göre yatay geçiş

-Merkezi yerleştirme puanı esasına göre yatay geçiş.

Not ortalamasına göre yatay geçişte, öğrencinin (varsa İngilizce hazırlık sınıfı ardından) bir sene üniversitede okuması ve yüksek bir not ortalaması tutturması gerekiyor. Bu yolla yatay geçişte kontenjan genellikle düşük oluyor. Üniversite Senatoları bu yolla yatay geçişte bazı zorlayıcı şartlar da getirebiliyorlar. Bu yöntemin detaylarını yönetmelikten incelemenizi öneririm. (https://goo.gl/KWxvDV)

İkinci yöntem olan Merkezi Yerleştirme Puanı (MYP) esasına göre yatay geçişte ise sınıf şartı bulunmuyor. Öğrenci her sınıf seviyesinde yatay geçiş için başvurabiliyor. Mesela 4. sınıfta inşaat mühendisliği okuyan bir öğrenci şartları sağlıyorsa Tıp Fakültesine yatay geçiş yapabilir. Bu yöntem ile yatay geçişte kontenjan sınırı da “öğrenci dostu”. Üniversiteler güz dönemi sonunda (Ocak/Şubat) isterlerse YKS kontenjanlarının %20’si kadar (her sınıf seviyesinde) kontenjan açabiliyorlar. Ocak/Şubat döneminde devlet üniversitelerinin çoğunlukla kontenjan açmadığını, vakıf üniversitelerinin ise neredeyse tamamında kontenjan açıldığını görüyoruz. Güz dönemi başında (Ağustos/Eylül) ise tüm üniversitelerin (devlet/vakıf) YKS kontenjanlarının %30’sa kadar başvuru kabul ediyorlar.

MYP'YE GÖRE YATAY GEÇİŞ

MYP’ye göre yatay geçişi tarif etmek isterim: Kural diyor ki üniversite öğrencisi, üniversiteye yerleştiği yıl YGS/LYS/YKS’de aldığı puanlarına baksın ve bu puanlarını yine o sene oluşan üniversite/bölüm taban puanları ile kıyaslasın. Puanının yettiği tüm bölümlere yatay geçiş yapma hakkı var. Örnekle açıklayalım. İstanbul’da yaşamakta olan Ayşe, 2016’da üniversite sınavına girmiş ve Ankara Hukuk Fakültesi’ne yerleşmiş olsun. Ailesinin yanından ayrılıp Ankara’da yurtta kalmaya başlayan Ayşe, bir türlü Ankara’ya alışamıyor. Mümkün olsa, İstanbul Üniversitesi’ne yatay geçiş yapmak istiyor. Kural diyor ki: Ayşe, 2016’daki puanlarına bak. Eğer TM puanın, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin 2016 taban puanının üzerinde ise, oraya yatay geçiş yapabilirsin.

Öğrencilerin öğrenim yaşamları boyunca sadece bir kez MYP’ye göre yatay geçiş yapabilme hakları var. MYP ile yatay geçiş yapan öğrencilerin bir sonraki dönemde geri gelme hakları da saklı.

MYP yapabilmek için aynı isimli bölüm, aynı puan türü gibi kısıtlar da bulunmuyor. Yeter ki öğrenci ilgili puan türünde hedeflediği bölümün taban puanını aşsın. Yani mühendislik okuyan bir öğrenci, eğer TM/EA puanı yetiyorsa hukuk fakültesine yatay geçiş yapabilir.

Vakıf üniversitelerine yapılan yatay geçişte unutulmaması gereken önemli bir konu, YÖK yönetmeliğine göre yatay geçiş ile burs haklarının ortadan kalkabiliyor olması. Ancak vakıf üniversitelerinin neredeyse tamamı, “öğrenci dostu” bir yaklaşımla yatay geçiş öğrencilerinin burs haklarını koruyorlar, hatta daha da cazip burs oranları önerebiliyorlar. Takipçi olmak gerekiyor.

Tüm Üniversite Öğrencilerine Çağrı

Merkezi Yerleştirme Puanı esasına göre yatay geçiş, kanımca ihtiyaca odaklı olması, teknik kurgusunun kamu vicdanını yaralamaması yönleri ile, YÖK’ün son on yılda yaptığı en olumlu hamlelerden birisi.

Bu çerçevece, okuduğu üniversiteden/bölümden memnun olmayan tüm öğrencilere, yatay geçiş olanakları hakkında sorgulayıcı olmalarını ve doğan fırsatları kullanmalarını şiddetle öneriyorum.

MYP ile yatay geçişin kurallarına YÖK’ün https://goo.gl/4Q9A28 sayfasından ulaşabilirsiniz.

Rasgele...

YORUM EKLE
YORUMLAR
selin
selin - 3 ay Önce

iyi günler burak bey, benim bi sorum var bizim için çok önemli sizin dışında bilgi alabileceğimiz net bi yer yazı bulamadık ... işletme okuyan birisi yüksek lisansını beslenme diyetikte yada psikolojide yapsa ne işe yarar yanlızca bilgi amaçlımı olur ya da bölüm şartı varmıdır teşekkür ederim... bilgilerinize ve ilgilerinize

banner8

banner19

banner6

banner17