Tarihte Bugün (29 Ağustos) : Osmanlı’da ilk telgraf görüşmesi yapıldı, Mohaç Meydan Muharebesi, Seyydi Kutub idam edildi, İlk Türk Halife Yavuz Sultan Selim oldu, SSCB, ilk atom bombasını Kazakistan’da test etti

29 Ağustos tarihinde bugüne dek neler yaşandı? Kim doğdu, kim öldü? Tarihte bugün Türkiye ve Dünya’da yaşanan önemli olaylar neler? Bu soruları merak edenler için tarihte bugün yaşanan olayları derledik. İşte 29 Ağustos’ta yaşanan önemli olaylar…

Tarihte Bugün (29 Ağustos) : Osmanlı’da ilk telgraf görüşmesi yapıldı, Mohaç Meydan Muharebesi, Seyydi Kutub idam edildi, İlk Türk Halife Yavuz Sultan Selim oldu, SSCB, ilk atom bombasını Kazakistan’da test etti

29 Ağustos günü tarih sayfalarına yansıyan olaylardan bazıları şöyle: Osmanlı’da ilk telgraf görüşmesinin yapılması, Mohaç Meydan Muharebesi, Seyydi Kutub’un idam edilmesi, İlk Türk Halifenin Yavuz Sultan Selim olması, SSCB’nin, ilk atom bombasını Kazakistan’da test etmesi.

İşte tarihin değişik dönemlerinden 29 Ağustos’ta yaşananlar…

GÜNÜN KİŞİSİ

Seyyid Kutub İdam Edildi (1906-1966)

1906 yılında Mısır’ın Asyut kasabasısında, dindar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Orta ve lise tahsilini el-Ezher de bitirdi. 1939 ve sonrasında İslami düşünceye yöneldi. Kitaplarında, genellikle geleneksel İslam'a karşı, sahih bir çizgiyi savundu. İslamiyette var olan hurafeleri eleştirdi. Mısır'a döndüğünde, kamu hizmetinden ayrılıp Müslüman Kardeşler teşkilatına katılmıştır. Cemal Abdünnasır’a düzenlenen 1954 tarihli suikast girişimi nedeniyle birçok Müslüman Kardeşler üyesi gibi o da tutuklandı. Yargılama sonunda Seyyid Kutub’a on beş yıl ağır hapis cezası verilmiştir. Hapiste ileride büyük bir önem ve üne kavuşacak iki eseri olan, Kur'an tefsiri Fi zilâl-il-Kur'an ve Kutub’un siyasi ve düşünsel görüşlerinin en son ve bütününü ifade eden Yoldaki İşaretler’i kaleme almıştır. 21 Ağustos 1966'da hakkında idam cezası verildi. 29 Ağustos 1966'da idam edildi. Mahkeme heyeti onu idama mahkûm ettiğinde Kutub’un ağzından şu sözler dökülmüştü: ‘’Eğer Allah kanunu ile mahkûm edilmişsem ben Hakk'ın hükmüne razıyım. Eğer batıl kanunlarla mahkûm olmuşsam ondan çok daha üstün bir düşünceye sahip olduğum için batıldan ve münafıklardan merhamet dilemem. Allah'a şükürler olsun ki on beş sene cihad ettikten sonra bu mertebeye ulaştım. Ben Allah yolunda yaptığım iş için asla özür dilemem. Namazda Allah'ın birliğine şehadet eden parmağım asla bir tağutun hükmünü onaylayan tek bir harf bile yazmayacaktır.’’

GÜNÜN OLAYI

Mohaç Meydan Muharebesi (1526)

Mohaç Meydan Muharebesi, 29 Ağustos 1526’da, Osmanlı İmparatorluğu ve Macaristan Krallığı orduları arasında meydana gelen ve Macaristan’ın büyük bölümünün Osmanlı hakimiyetine girmesiyle sonuçlanan savaştır. Savaş, sayıca üstün Osmanlı ordusunun hafif süvari birlikleri ve o zamana kadar Avrupalıların karşılaşmadıkları 300 seyyar top ve etkin tüfek kullanımı sayesinde, Macar ordusunun esas gücü olan ağır süvarilerini kısa sürede kaybetmesini takiben ağır bir Macar yenilgisi ile sonuçlanmış ve Osmanlı Ordusu, Macar Ordusu'nu hezimete uğratmıştır. Savaş iki saat kadar sürmüştür.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

İlk Türk Halife Yavuz Sultan Selim (1516)

Mısır Seferi sonucunda kutsal topraklar Osmanlı hakimiyetine girmişti. 6 Temmuz 1517’de Kutsal Emanetler (Emanet-i Mukaddese) denilen ve aralarında Muhammed’in hırkası, dişi, sancağı ve kılıcı da bulunan eşyaları, Hicaz'dan Yavuz Sultan Selim’e gönderilmiştir. Yavuz Sultan Selim’in, Ayasofya Camii'nde yapılan bir törenle, son Memlük halifesi III. Mütevekkil'den halifeliği devraldığı Yavuz Sultan Selim dönemindeki eserlerde yer almadığı ve daha sonra 18. yüzyılın sonlarında kaleme alınan bir yabancı eserde yer aldığı ve buradan diğer eserlere geçtiği söylenir. Bazı tarihçiler ilk halife olmadığını, daha önceki padişahların da halife unvanını kullandıklarını ve Ayasofya Camii’nde merasim yapılmadığını söylemişlerdir. Kutsal toprakları aldığı zaman oradaki idarecilerin kullandığı Hakim’'l-Haremeyn (Kutsal beldelerin hakimi) sıfatını uygun görmeyip kendini Hadimü’l-Haremeyn (Kutsal beldelerin hizmetkârı) ilan etmiş, Kendi deyimiyle Hadim-i Haremeyn-i Şerifeyn, yani Mekke ve Medine’nin hizmetkarı unvanını devralmıştır.

Belgrat Alındı (1521)

Kanuni Sultan Süleyman’ın 1520 Eylül’ünde Osmanlı Padişahı olmasının ardından Macaristan Kralı II. Lajos’a gönderdiği elçinin hakaret görmesi veya öldürülmesi ve Macar kuvvetlerinin Knin’i ele geçirmesi üzerine Süleyman, Belgrad üzerine sefer düzenlemeye karar verdi. 18 Mayıs 1521 tarihinde Belgrad üzerine sefere çıkan Süleyman'ın önderliğindeki Osmanlı Ordusu, Temmuz ayında şehri kuşatma altına aldı. Sadrazam Pîrî Mehmed Paşa’nın komutasındaki ordu, bir ay kadar süren kuşatma sonrasında şehri ele geçirdi. Osmanlı kuvvetleri ayrıca Böğürdelen, Zemun ve Salankamen şehirlerini devlet topraklarına kattı. Belgrad’ın kaybedilmesinden sonra zayıflayan Macaristan Krallığı, 1526'da Osmanlı kuvvetleriyle gerçekleşen Mohaç Muharebesi’ni kaybetmesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu’na bağlandı. Belgrad ise, 1688'deki Belgrad Kuşatması’na kadar Osmanlı egemenliğinde kaldı.

Prusya Kralı II. Frederick, Saksonya’ya Saldırdı; Yedi Yıl Savaşları Başladı. (1756)

Yedi Yıl Savaşı, Avrupa’nın güçlü devletleri arasında, 1756-1763 yılları arası yaşanmış bir dizi askeri çatışmadır. Savaşın nedeni Büyük Britanya ve Fransa için aralarındaki sömürge yarışı; Avusturya ve Prusya içinse Orta Avrupa hegemonyasıdır. Yedi Yıl Savaşı, küresel çapta gerçekleşen ilk savaştı. İlk saldırıyı kendisi yaparak parçalamayı amaçlayan Prusya Kralı II. Friedrich, 1756 yılında Saksonya’nın merkezi Dresden’e saldırarak kenti almıştır.

Nanking Antlaşması (1842)

Çin’de 7. yüzyıl itibarıyle afyon ilaç olarak kullanılmaya başlamıştı. 17. yüzyılda tütün içiminin Asya’da yayılması; tütün ile afyonun karıştırılarak kullanılması, bundan da keyif alınması halk arasında yavaş yavaş yayılmaya başlamıştı. İngilizler Doğu Hindistan’da ürettikleri afyonu Çin’e satıyordu. Zamanın imparatorları ülke halkının gittikçe afyon bağımlısı olmasından rahatsızlık duymaya başlamışlardı. 1729 yılında Çin’e Afyon girişi yasaklandı. Bu yasağa rağmen 1838 yılına kadar gittikçe artan Afyon kullanımı Kanton’da el konan afyonun denize dökülmesiyle (bu Hindistan gelirinin altıda biri gibi büyük bir oran olunca) Birleşik Krallık ile Çin arasında Afyon Savaşları başladı. First Opium War olarak bilinen Birinci Afyon Savaşı sonunda Birleşik Krallık galip gelmiştir ve Çin ile Nanking Anlaşması’nı imzalamıştır. Bu anlaşmaya göre Çin, Birleşik Krallık’a yüklü bir tazminat ödemek zorunda kalmıştır.

Osmanlı’da İlk Telgraf Görüşmesi Yapıldı. (1855)

İstanbul-Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu’dan İstanbul’a gönderildi. Kırım Savaşı’ndan bilgi veren telgrafta, ‘’Müttefik askerleri Sivastopol’a girmişlerdir.’’ yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.

Uşak’ın Yunanlılarca İşgali (1920)

Yunanlılar 22 Haziran 1920 tarihinde taarruza başladılar. 29 Ağustos 1920 tarihinde Yunan kuvvetleri Uşak’ı ele geçirdi. Şehir, Kurtuluş Savaşı sonucunda 1 Eylül 1922’de Türk kuvvetlerince geri alındı.

SSCB İlk Atom Bombasını Kazakistan’da Test Etti. (1949)

SSCB, 29 Ağustos 1949 tarihinde Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Semey şehrinde ABD’nin Fat Man tasarımına dayanan ve RDS-1 adı verilen ilk başarılı atom bombası testini gizlice gerçekleştirdi.

Nazım Hikmet Hapse Mahkum Oldu (1938)

1925 yılından başlamak üzere şiirleri ve yazıları yüzünden birçok kere yargılandı. 1938 yılında orduyu ayaklanmaya kışkırtmaya çalıştığı gerekçesiyle 28 yıl dört ay hapis cezasına çarptırıldı. İstanbul, Ankara, Çankırı ve Bursa cezaevlerinde 12 yılı aşkın kaldı.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1541: Osmanlı ordusu Macaristan Krallığı’nın başkenti Budin’i ele geçirdi.

1632: İngiliz Filozof John Locke doğdu.

1825: Portekiz, Brezilya’nın bağımsızlığını tanıdı.

1831: Michael Faraday, elektromanyetik indüksiyonu keşfetti.

1842: İngiltere ile Çin arasında "Afyon Savaşı"nı sona erdiren Nanking Antlaşması imzalandı.

1885: Gottlieb Daimler ilk motosiklet patentini aldı.

1898: Goodyear şirketinin kuruluşu.

1904: Osmanlı'nın 33. Padişahı V. Murat vefat etti.

1907: Québec köprüsü inşası sırasında çöktü: 75 işçi öldü.

1915: İkinci Anafartalar Muharebesi kazanıldı.

1918: Polonya bağımsızlığını ilan etti.

1924: Almanya, müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı’nı onayladı. Bu plana göre Almanya savaş tazminatı ödeyecek.

1929: Graf Zeppelin’in hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu tamamlayarak Lakehurst’a döndü.

1933: Almanya’da Yahudiler toplama kamplarına gönderilmeye başlandı.

1947: Amerikalı bilim insanları, nükleer güç için plütonyumu parçalamayı başardılar.

1955: Kıbrıs Konferansı Londra’da toplandı.

1958 Amerikalı müzisyen Michael Jackson doğdu.

1964: İzmir Fuarı’nda ABD, SSCB ve Mısır pavyonları tahrip edildi; 80 kişi gözaltına alındı.

1988: Irak ordusunun saldırısından kaçan binlerce Kürt Türkiye sınırına yığıldı.

1994: Yavuz Özkan’ın yönettiği "Bir Sonbahar Hikayesi" filmi İskenderiye 10. Uluslararası Film Festivali’nde en iyi kadın oyuncu, en iyi erkek oyuncu ve en iyi senaryo ödüllerini aldı.

1996: Vnukovo havayollarına ait Tupolev Tu-154 tipi bir yolcu uçağı Arktik Spitsbergen adasına düştü: 141 kişi öldü.

1996: Türkiye İsrail ile ikinci bir askeri anlaşma yaptı.

2003: Irak’lı Şii liderlerden Ayetullah Seyit Muhammed Bekir el-Hakim, bombalı bir suikast sonucu, Necef'te camii çıkışında öldürüldü.

2005: Katrina Kasırgası, Louisiana'dan Florida'ya kadar olan bölgede 1836 kişinin ölümüne ve 115 milyar dolar zarara neden oldu.

2009: Orhaniye olayları

Güncelleme Tarihi: 11 Aralık 2019, 18:26
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner42