“Soğuk savaşı” geçtik, “Nükleer dehşet dengesi" yeniden

ABD ve Rusya arasındaki yapılmış olan 21 yıllık INF Antlaşmasının rafa kaldırılmasından sonra Soğuk Savaş açıktan başlamış oldu. Aslında ben dahil birçoklarına göre “2.Soğuk Savaş” Suriye meselesi çıktığından beri zaten başlamıştı.

Bildiğiniz üzere birincisi birçoklarına göre 1949’da Rusya’nın Atom Bombasına sahip olması ile başlayıp SSCB’nin dağılmasına kadar geçen süre olarak kabul ediliyor. Modern (İkinci) Soğuk Savaş’ı ilk örneğinden daha medyatik hissetmemizin sebebi ise dünyada özgülük, demokrasi, şeffaflık gibi kavramların daha yaygınlaşması ve bazı ideolojik tabuların yıkılmış olmasından mütevellit iletişimin teknolojinin de yardımı ile daha yaygın ve kolay olması. Oysa teknoloji ve özellikle cep telefonu ve veri aktarım teknolojisi ile hiçbir şeyin saklı kalmadığı globalleşen dünyada artık demir perdeler, duvarlar, devasa donanma, uçak filosu ve tank birliklerinin ve nükleer başlık taşıyan füzelerin yığıldığı bir Avrupa da yoktu. Bunlar birincisinde kalmıştı.

Ta ki geçen aylara kadar. Diğer bir ifade ile INF Antlaşması iptal olana kadar. Yakın gelecekte Avrupa anti-militarist Avrupa vatandaşlarının çoğunluğuna rağmen askeri yığınak ve envanter açısından nasıl bir değişim geçirecek hep birlikte göreceğiz. Almanya-Fransa gibi ülkelerin ortak olacağı ve diğer bazı Avrupa ülkelerinin de aday olduğu beşinci nesil savaş uçağı projesi bir yana daha geçen hafta Almanya’da Avrupa ortak uçak gemisi inşa edilmesi ve ortak kullanımı gündeme geldi ve Almanya olaya çok sıcak baktığını açıkladı.

Geçen haftanın en bomba Soğuk Savaş haberi ise “ABD, yasaklanan nükleer başlıklı füzeleri test edecek” manşetleri ile verildi. Biraz geri gidersek ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, ABD’nin 1 Şubat 2019’da Rusya ile yapılan INF Antlaşması’ndan çekildiğini açıkladığında zaten birkaç yıldır devam eden Soğuk Savaş startını resmi olarak vermiş oldu. Çünkü ABD’den sonra Rusya da askıya aldığını açıklayınca antlaşma ile yasaklanmış olan 500-5500 km arası karadan fırlatılan füzelerin (seyir ve balistik füzeler) geliştirilmesi ve test edilmesi için bir engel kalmamış oluyordu.

ABD ordusundaki üst düzey bir yetkilinin medyaya yansıyan demecine göre, Ağustos ayında yaklaşık 600 mil (1000 km) menzilli bir seyir füzesi ve Kasım ayında 1.800 ila 2.500 mil (3000-4000 km) menzilli bir orta menzilli balistik füzenin (MRBM) test edilmesi planlıyor (Associated Press).

Oysa bu menzildeki füzelerin test edilmesi, üretilmesi ve dağıtılması Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Antlaşması (INF) tarafından yasaklanmıştır. Ancak ABD (Trump yönetimi) 1 Şubat'ta antlaşmadan çekildi ve bu yaz anlaşmanın bitiminden önce resmi bir altı aylık bekleme süresi başlattı. (Antlaşma içeriği gereği). Ardından Rusya antlaşmaya katılımını askıya aldı. Rusya Devlet Başkanı Putin, antlaşmanın kapsamında yasaklanan yeni silahlar tasarlayacaklarını söyledi. Ancak bu füzeleri yalnızca ABD’nin kendi füzelerini üretime başladığı takdirde konuşlandırmaya başlayacaklarını duyurdu.

ABD’nin karadan-karaya veya denizden-karaya fırlatılabilen seyir füzesi Ağustos ayında antlaşmanın resmen sona ermesinden hemen sonra test edilmek üzere hazır olması ve istenildiği takdirde nükleer harp başlığı da takılabilecek olması enteresan. Üst düzey bir savunma görevlisine göre, esas olarak bir gemiye veya bir mobil fırlatıcıya yerleştirilebilecek bir konteynere Tomahawk füzesi koyulması gerekecek. Yani tıpkı Rus konteynır füzesi Club seyir füzeleri gibi.

ABD’li yetkililer tıpkı Rus P-800’ler gibi Tomahawk’ın yeni modellerinin 18 ay içinde bir kamyon üzerinden fırlatılabilecek şekilde operasyonel olabileceğini söylüyor. Yani ABD daha önce INF ile imha ettiği orta menzilli balistik füze-MRBM olan ve nükleer savaş başlığı taşıyan Pershing-2 yerine yenisini yaparken yine daha önce INF gereği imha ettiği ve Avrupa’da konuşlu BGM-109G Gryphon seyir füzesinin yani Tomahawk füzelerinin bir nevi nükleer başlıklı versiyonu olan bu füzeleri de veya yeni modelini tekrardan yapacak.

Tabi bütün bunlar yani kısa zamanda test edileceği açıklaması şüphe uyandırıyor. Bu kadar kısa sürede ne kadar teknolojileri olsa bile MRBM yapmaları zor demek için konunun hem uzmanı hem de ABD kaynaklı istihbarata sahip olmak lazım ama yine de insanda şüphe uyandırıyor. Sanki 1 Şubat’tan sonra verilen karar ile değil de 1-2 yıldır zaten çalışmalara başlamış gibi. Çünkü Rusların 9M729 GLCM (SSC-X-8) SS-N-30A füzeleri ile INF Antlaşmasını ihlal ettikleri ta Obama zamanında gündeme gelmiş, Rus tarafı 2014 yılından beri uyarılmış ve daha önceki pek çok INF yazımda belirtiğim gibi INF’ye taraf olmayan Çin defalarca davet edilmesine rağmen sonradan antlaşmaya taraf olmadığı gibi antlaşma kapsamında yasaklanan ne kadar füze var ise (menzil olarak) inadına bol bol üretmiştir.

Dolayısı ile ABD zaten Çin’den dolayı çok rahatsızken Rusya’nın da bir türlü antlaşmaya uymaması belki de onun da (ABD) gizli olarak çoktan yasak menzillerdeki ve türlerdeki füze sistemlerini geliştirmeye başladığını ve sadece açıktan uçuş testi aşamasına geçmediğini gösterir. Tabi diğer yazılarımda ayrıntısı olduğu gibi Ruslar da Polonya ve Romanya AEGIS Ashore-Kara konuşlu AEGIS’lerdeki SM-3 yüklü VLS lançerlerinin çok rahatlıkla nükleer başlık taşıyan seyir füzesi fırlatabileceğini iddia ederek ABD’yi suçlamaktaydı.

Pentagon'un Kasım ayında test etmeyi planladığı orta menzilli balistik füze (MRBM) seyir füzesine göre çok daha uzun vadeli bir çaba. Pershing-2’lerin modern versiyonu, muadili olacak. Aslında burada merak edilen INF’de Rusların imha ettiği 5500 km menzilli SS-20 balistik füzelerinin yerine ne yapacağı. Rusya şimdilik seyir füzeleri, havadan atılan balistik füze (Kinzhal), nükleer güçlü torpido ve insansız denizaltı (Poseidon), Hipersonik seyir füzesi (Zircon) ve Avangard HGV gibi çok yüksek teknoloji içeren silah sistemleri ile cevap verirken birkaç gün önce ise Kuzey Karadeniz yani Kırım’daki Gvardiesky Hava Üssü'ne nükleer başlıklı seyir füzeleri taşıyabilen Tu-22M3 uzun menzilli stratejik bombardıman uçaklarını konuşlandırdığını bildirdi. Buna gerekçe olarak da ABD'nin Romanya'ya inşa ettiği balistik füze savunma sistemini (AEGIS Ashore) gösterdi.

Aslında dünyada silahlanma yarışı ve nükleer dehşet dengesinin tüm sıcaklığı ile hissedilmesini sağlayacak başka bir olay veya tehlike daha var. Evet INF Antlaşması iptali ile bu yarış başladı ama daha büyük bir tehlike yaklaşmakta.

Şöyle ki, 8 Nisan 2010'da ABD ve Rusya arasında 700 stratejik taşıyıcı silah platformuna (ICBM-Kıtalararası balistik füzeler, SLBM-Denizaltı gemisinden ateşlenen balistik füzeler ve Stratejik uzun menzilli ağır bombardıman uçakları) yerleştirilmiş 1.550 stratejik nükleer savaş başlığıyla sınırlayan New START Antlaşması imzalanmıştı. ABD Senatosu’nun 22 Aralık 2010 tarihinde onayladığı antlaşma Rusya Parlamentosu'nun (hem Devlet Duma hem de Federasyon Konseyi tarafından geçişi) onay sürecini 26 Ocak 2011'de tamamlandı. Anlaşma 5 Şubat 2011'de yürürlüğe girdi. Ancak her iki taraf da antlaşmayı beş yıla kadar bir süre için uzatma konusunda anlaşabilecek olsalar da 2021'de sona erecek. Trump’ın 28 Ocak 2017’de Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde 2021’de geçerlilik süresi biten “New-Yeni START” antlaşmasını uzatmayacağını söylediği ABD medyasına sızmış idi. İşte mesele de bu veya dananın kuyruğunun kopacağı nokta bu.

Dünya, bu kadar gerilim varken, INF Antlaşması iptal edilmişken ve üstelik Çin hızla ve fütursuzca silahlanırken Rusya ve ABD’nin bu antlaşmayı 5 yıl uzatmak için bir araya geleceklerinden yana bir ümit taşımıyor. Eğer bu da (New START) INF Antlaşması gibi iptal olur daha doğrusu yenilenmez ise korkunç bir nükleer silahlanma yarışı başlayacak demektir. Bu yarış INF kapsamı dışında kalmış olan ICBM-SLBM türü balistik füzeler, stratejik bombardıman uçakları ve nükleer başlıklar kalemlerinde devam edecektir. ABD’li uzmanların kazara nükleer savaş çıkma ihtimali eski Soğuk Savaş zamanından daha fazla dediği bir dünyada “Nükleer Dehşet Dengesi” daha dengesiz olabilir.

Daha önce INF Antlaşması kapsamında yazdığım makaleleri konunun ilgilileri ve meraklılarına tavsiye ederim. Biri basılı dergi-Dış Politika-Turcell Dergilik’ten de alınabilir ancak diğerleri web’de serbest ortamda bulunmaktalar. Bu makalelerde:

DIŞ POLİTİKA DERGİSİ SAYI 7 / OCAK - MART 2019

http://www.bdispolitika.com/INF_TREATY_(Orta_Menzilli_Nukleer_Kuvvetler_Anlasmasi)_ve_ABD'nin_Cekilme_Dusuncesinin_Sebepleri,haber-359

-“INF TREATY” (ORTA MENZİLLİ NÜKLEER KUVVETLER ANTLAŞMASI) VE ABD’NİN ÇEKİLME DÜŞÜNCESİNİN SEBEPLERİ

BAŞLIKLAR

- INF Antlaşmasından Önce

- Balistik Füzelerin Kısaca Sınıflandırılması

- INF Antlaşmasına Yol Açan Süreç

-SSCB’nin Dağılmasının INF’ye Etkisi

- Ukrayna’dan “Şeytan” Balistik Füzelerinin Sökülmesi ve Kırım’ın İşgali

- INF Antlaşması Maddelerinden Kısa Kısa

- INF Antlaşmasının Önemi

- ABD Başkanı Trump’un INF Antlaşmasından Çekileceklerini Açıklaması ve Bunun Sebebi

- Trump’un Çekilme Kararına Rusya Federasyonu’nun Tepkisi

- INF Antlaşmasını Yıkan Esas Güç INF’ye Hiçbir Zaman Taraf Olmayan Çin Halk Cumhuriyeti Olabilir Mi?

GASTE24 KÖŞE YAZISI

https://www.gaste24.com/yeni-silahlanma-yarisinin-arefesindeki-dunya-ve-turkiye-icin-etkileri-makale,59.html

BAŞLIKLAR

- Yeni silahlanma yarışının arifesindeki dünya ve Türkiye için etkileri

- Yeni Silahlanma Yarışının Dünya ve Türkiye'ye Etkisi Ne Olacak?

- Rusların Iskander Füzesi

- Balistik Füzeleri Saklamanın Yolu Yok

- Lavrov'un Sözlerinin Anlamı

- Seyir Füzesinin Tehlikesi

- Anlaşma İptalinin Nedeni Çin Mi?

- Tüm Çin Kıyılarını Balistik Füzelerle Doldurdu

- INF Antlaşmasının İptalinin Türkiye’ye Etkileri Neler Olabilir?

KOKPİTAERO’DAKİ YAZI

INF ANTLAŞMASI, YANLIŞ BİLİNEN, YANLIŞ YAZILANLAR VE TRUMP’UN ÇEKİLME KARARINA ABD’DEKİ İTİRAZLAR

http://www.kokpit.aero/hakan-kilic-inf-antlasma?writer=23

- Önce Yanlışları Düzeltelim

- INF Antlaşması Nedir? Kısa Özeti

- Karar Resmi Olarak Tebliğ Edildi

- Trupm Yönetimi Neden Çekiliyor?

- ABD’nin Antlaşmadan Çekilmesine Karşı Çıkan Abd’deki Uzmanların Görüşleri ve Karşı Çıkış Sebepleri

- İhlaller ve Uzmanlara Göre Yapılması Gerekenler

Hakankilic.hsword@gmail.com

https://twitter.com/hkilichsword

YORUM EKLE

banner8

banner19

banner6

banner17