GIDA OKURYAZARLIĞI, SAĞLIKLI GELECEĞİN ANAHTARI

Sabri Ülker Vakfı, 16 Ekim Dünya Gıda Günü kapsamında yaptığı açıklamada, gıda okuryazarlığının toplum sağlığı üzerindeki belirleyici rolüne dikkat çekti. Vakıf Başkanı Dr. Talat İçöz, dengeli beslenme alışkanlıklarının, doğru bilgi ve bilinçli tercihlerle şekillendiğini belirtti.

“Gıda okuryazarlığı, bireylerin yalnızca kendileri için değil, toplumun ve dünyamızın geleceği için de sorumluluk almaları anlamına geliyor” diyen İçöz, bu alandaki faaliyetlerinin Avrupa Gıda Bilgi Konseyi (EUFIC) iş birliğiyle yürütüldüğünü hatırlattı.

GIDA ETİKETİ, MEVSİMİNDE TÜKETİM VE PLANLI ALIŞVERİŞ

Vakıf, gıda okuryazarlığını artırmaya yönelik yürüttüğü faaliyetlerle etiket okuma, mevsiminde meyve-sebze tercihi, gıda israfını önleme, planlı alışveriş ve dengeli beslenme gibi konularda toplumu bilinçlendirmeye devam ediyor.

15 yıldır gıda, beslenme ve sağlık alanındaki bilimsel bilgileri toplumla paylaşan vakıf, bu çalışmaları bir toplumsal sorumluluk olarak sürdürüyor.

STRATEJİK ÇALIŞMALARLA FARKINDALIK HEDEFİ

Dr. Talat İçöz, EUFIC ile birlikte yürütülen Gıda Okuryazarlığı Araştırması’nın, toplumun beslenme ve sağlık okuryazarlığı düzeyini değerlendirmeyi amaçladığını belirtti. İçöz, “Bilimin rehberliğinde toplumun her kesiminde dengeli, güvenli ve sürdürülebilir beslenme kültürünün yaygınlaşması için çalışırken, gıda okuryazarlığını artırmayı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.

YASA TEKLİFİ HAZIR DEĞİL

Güler, erken emeklilik düzenlemesiyle ilgili şu ifadeleri kullandı:

"Şu anda henüz bir yasa teklifi olarak gündemimizde yok. Meclis’imiz yeni açılıyor. Çalışma Bakanlığı’mızın çalışma yaptığını biliyoruz. Bunun Hazine ve Maliye Bakanlığımız ve diğer kurumların görüşleri alınmak suretiyle ortaya bir taslak geldiğinde gündeme alırız. Şu anda elimizde teknik olarak hazırlanmış bir kanun metni teklifi yok."

TEKNİK ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR

Prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200’e düşürülüp düşürülmeyeceği sorusuna yanıt veren Güler, çalışmaların sürdüğünü belirtti:

"Henüz teknik çalışma Çalışma Bakanlığımız tarafından devam ediyor. Çalışmayı tamamlayacak Hazine ve Maliye Bakanlığı başta olmak üzere diğer kamu kurumlarının görüşleri alınacak. Bütçe yükü ve emeklilik sistemine getireceği durum nedir? Bunu gördükten sonra bunun bir yasa teklifi haline gelmesi lazım ki ondan sonra hayata geçirilebilsin."

BÜTÇE TAKVİMİ AÇIKLANDI

Güler, 2026 yılı bütçesine ilişkin takvimi de paylaştı. Buna göre, 17 Ekim itibarıyla bütçe kanun teklifinin TBMM Başkanlığı’na sunulması, ekim sonu itibarıyla Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmelere başlanması planlanıyor.

DOĞUM İZNİ DÜZENLEMESİ DE MASADA

Kamuda çalışan kadınların doğum izinlerinin artırılmasına yönelik de çalışmalar yapıldığını belirten Güler, şu bilgileri verdi:

"Aile Bakanlığımızın bu konuda daha etkin düzenleme olabilmesi için toplumun her kesimi ile, kadın aile derneklerimiz, sivil toplum kuruluşları nezdinde görüş ve öneri aldılar. Teknik olarak çalışma yürütülüyor. Bunun kamu ayağının dışında bir de özel sektör ayağı var. Dengeyi iyi kurmamız lazım."

Çalışmaların tamamlanmasının ardından, uygun görülmesi durumunda doğum izni düzenlemesi de yasa teklifi olarak gündeme gelebilecek.

HASTALIĞI AĞIR GEÇİREN KADINLARDA ETKİ DAHA GÜÇLÜ

Araştırmada, hastalığı yoğun bakımda geçiren kadınların damar yaşlanmasının en yüksek seviyede olduğu belirtildi. Ancak evde hafif geçiren kadınlarda bile damar hasarının izlerine rastlandı. Ayrıca yorgunluk ve nefes darlığı gibi uzun Covid semptomları yaşayan kadınların, damar hasarına daha yatkın olduğu ifade edildi.

AŞI, DAMAR YAŞLANMASINI HAFİFLETİYOR

Araştırma, Covid aşısı yaptıran kadınlarda damar yaşlanmasının daha hafif olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, aşıların yalnızca ağır hastalığı değil, uzun vadeli damar hasarını da engellemede etkili olabileceğine dair veri sağladı.

UZMANLARDAN ERKEN TANI VE TAKİP UYARISI

Çalışmanın baş araştırmacısı Prof. Rosa Maria Bruno, “Covid’in damarları doğrudan etkilediğini biliyoruz. Bulgularımız kadın sağlığı açısından ciddi bir uyarı niteliğinde. Erken tanı ve takip, kalp krizi ve felçleri önlemek için kritik” dedi.

KALP SAĞLIĞINA DİKKAT ÇAĞRISI

Kardiyologlar, Covid geçirmiş kadınların kalp sağlıklarını yakından izlemeleri gerektiğini belirtiyor. Uzmanlara göre düzenli kontrollerin yanı sıra sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile tansiyon ve kolesterol yönetimi, kalp krizi ve felç riskini azaltma açısından büyük önem taşıyor. Araştırmada, 60 yaşındaki bir kadında görülen damar sertliği artışının, kalp krizi riskini yaklaşık yüzde 3 yükselttiği vurgulandı.

Özel hastanelerin SGK'dan aldıkları ücretler dışında belirli sınırlar dahilinde ilave ücret talep edebildiğini aktaran Karakaş, bu sınırların aşılması durumunda SGK’nın denetim ve yaptırım yetkisini kullandığını vurguladı.

EK ÜCRET ALINAMAYACAK GRUPLAR

SGK’nın belirlediği mevzuata göre bazı kişilerden hiçbir sağlık hizmeti için ilave ücret talep edilemiyor. Bu kişiler şunlar:

• Gazi ve şehit yakınları

• Harp malulleri

• İstiklal madalyası sahipleri

• 1005 sayılı kanun kapsamında şeref aylığı alan kişiler

• Yukarıdaki kişilerin bakmakla yükümlü oldukları yakınları

ACİL SERVİSTE ÜCRET YASAK

Karakaş, acil servislerde verilen tüm hizmetlerin ücretsiz olduğunu belirtti. Hastanın başvurusu sonrası 24 saat içinde stabilize edilip servise yatırılması veya başka bir hastaneye sevk edilmesi halinde sunulan hizmetlerden ücret alınamayacağı ifade edildi.

Ek ücret talep edilmeden önce “Acil Halin Sona Ermesine İlişkin Bilgilendirme Formu”nun hasta veya yakınına verilmesinin zorunlu olduğu belirtildi.

BELİRLİ TEDAVİLER TAMAMEN ÜCRETSİZ

SGK mevzuatına göre şu tedavi ve hizmetlerde hiçbir şekilde ilave ücret alınamıyor:

• Yoğun bakım hizmetleri

• Yanık tedavileri

• Kanser tedavileri (radyoterapi, kemoterapi, radyoizotop)

• Yenidoğan sağlık hizmetleri

• Organ ve doku nakilleri

• Doğumsal anomalilere yönelik cerrahi işlemler

• Hemodiyaliz

• Kardiyovasküler cerrahi (istisnalar hariç)

• İşitsel implantlar

• Pandemi teşhis ve tedavi hizmetleri

Bu doğrultuda daha fazla vatandaşın ücretsiz kanser tarama hizmetlerinden haberdar edilmesi ve taramalara katılımın artırılması amacıyla kısa mesaj yoluyla bilgilendirme yapılacağı duyuruldu.

ÜCRETSİZ KANSER TARAMALARI

Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında belirlenen yaş gruplarına yönelik taramalar ücretsiz olarak sunuluyor. Buna göre:

• 40-69 yaş arası kadınlara iki yılda bir mamografi ile meme kanseri taraması,

• 30-65 yaş arası kadınlara beş yılda bir HPV-DNA testi ile serviks (rahim ağzı) kanseri taraması,

• 50-70 yaş arası kadın ve erkeklere iki yılda bir gaitada gizli kan testi ile kolorektal (kalın bağırsak) kanseri taraması yapılıyor.

Taramalar; Aile Sağlığı Merkezleri (ASM), Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve mobil tarama araçlarında ücretsiz şekilde gerçekleştiriliyor.

1 AYDA 15 MİLYON KİŞİYE MESAJ

Yeni uygulama kapsamında Sağlık Bakanlığı, meme kanseri taraması için yaklaşık 5,5 milyon kişiye, serviks kanseri taraması için yaklaşık 3 milyon kişiye ve kolorektal kanser taraması için yaklaşık 6,5 milyon kişiye SMS gönderecek. Toplamda yaklaşık 15 milyon kişi bir ay boyunca kademeli şekilde bilgilendirilecek.

Mesajlarda, hangi kanser türleri için tarama yapılabileceği, başvuru yolları ve en yakın sağlık kuruluşlarına ait bilgiler yer alacak. SMS gönderimi yapılacak kişiler, ilgili yaş gruplarındaki vatandaşlardan seçildi. Bu grupta daha önce kanser taramasına katılmış bireyler de bulunuyor.

Tansiyon, kanın kalpten pompalanırken ve atardamar içerisinde oluşturduğu basıncı ifade ediyor. Halk arasında büyük tansiyon olarak bilinen sistolik kan basıncının 130 mmHg, küçük tansiyon olarak bilinen diyastolik kan basıncının ise 80 mmHg’nin üzerinde seyretmesi yüksek tansiyon, yani hipertansiyon olarak kabul ediliyor.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde 30-79 yaş aralığında yaklaşık 1,28 milyar hipertansiyon hastası bulunuyor ve bu kişilerin yüzde 46’sı hastalığının farkında değil. Türk Böbrek Vakfı verileri ise Türkiye’de her 3 kişiden 1’inin hipertansiyon hastası olduğunu ortaya koyuyor.

Yüksek tansiyonun en sık rastlanan belirtileri, baş dönmesi, baş ağrısı, kalp ağrısı, kulak çınlaması, nefes darlığı, çift veya bulanık görme, burun kanamaları, düzensiz kalp atışı olarak sıralanıyor.

Yüksek tansiyon; kalıtım, cinsiyet, diyabet, şişmanlık, stres, yetersiz fiziksel aktivite, aşırı tuz kullanımı, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve yaşlılık gibi nedenlerle görülürken, sıcak havaya maruz kalmak da hipertansiyon semptomlarını artırabiliyor. Bu nedenle hipertansiyon hastalarının sıcak havalarda 10.00-16.00 saatleri arasında güneşe maruz kalmaktan kaçınmaları, yeterli su tüketmeleri, tuz tüketimlerini sınırlandırmaları ve yemek yedikten hemen sonra veya uzun süre güneşlendikten sonra denize ya da havuza girmemeleri gerekiyor.

Sabri Ülker Vakfı, hipertansiyon farkındalığının önemine dikkat çekiyor:

Gıda ve beslenme alanındaki bilimsel bilgiyi toplumla buluşturma hedefindeki Sabri Ülker Vakfı’nın Bilim Kurulu Üyesi ve Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Zehra Büyüktuncer Demirel, sağlıklı yaşam tarzı ile hipertansiyonun kontrol edilebileceğini belirterek şunları kaydetti:

“Hipertansiyon, dünyada ve ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Hipertansiyonun önlenmesi ve kontrolünde sağlıklı yaşam tarzı davranışlarının çocukluk döneminden itibaren geliştirilmesi ve sürdürülmesi büyük önem taşıyor. Hipertansiyonun olumsuz sonuçlarının önlenebilmesi ve kişinin sağlıklı şekilde yaşamına devam edebilmesi için kazandırılması gereken alışkanlıklar arasında yeterli sıvı tüketimi, dengeli ve sağlıklı beslenme, fiziksel aktive, uyku düzeni ve stres yönetimi yer alıyor.”

Hipertansiyonun kontrolünde anahtar sağlıklı yaşam tarzında

Prof. Dr. Zehra Büyüktuncer Demirel, hipertansiyonun önlenmesi ve kontrolüne ilişkin şu önerilerde bulunuyor:

• Günlük tuz tüketimi 5 gramın altında tutulmalı. Bu hedefe ulaşmak için yemeklerde tuz yerine baharat, limon suyu, sirke ve taze otlarla lezzet artırılmalı.
• Yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenme alışkanlık haline getirilmeli. Bu kapsamda;
  • Her gün en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketilmeli.
  • Tam tahıllar tercih edilmeli.
  • Kuru baklagiller ve yağlı tohumlar düzenli tüketilmeli.
  • Doymuş ve trans yağdan zengin besinler sınırlandırılmalı.
• • Tuz içeriği yüksek salamura besinlerin tüketimine dikkat edilmeli.
• Günde en az 2 litre su içilmeli.
• Haftada en az 150 dakika yürüyüş gibi orta tempolu fiziksel aktiviteler yapılmalı.
• Sağlıklı vücut ağırlığı korunmalı.
• Düzenli uyku rutini geliştirilmeli.
• Stres yönetimi sağlanmalı.
• Kan basıncı düzenli olarak ölçtürülmeli.
• Sıcak havalarda 10.00-16.00 saatleri arasında dışarıya çıkılmamalı.

Referanslar

• https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension
• https://hsgm.saglik.gov.tr/media/attachments/2025/05/13/turkiye-bobrek-hastaliklari-Onleme-ve-kontrol-programi-2025-2030.pdf
• British Heart Foundation, Hot weather and your heart, https://www.bhf.org.uk/informationsupport/support/practical-support/weather-and-your-heart

Bu kapsamda, söz konusu gruplar artık doktor randevularını diğer vatandaşlardan daha erken alabilecek. MHRS üzerinden randevu oluştururken, sistem bu kişilere öncelik sağlayacak şekilde düzenlendi.

POLİKLİNİKLERDE ZATEN ÖNCELİK VARDI

Uygulamanın öncesinde şehit yakını, gazi ve gazi yakınları, hastane polikliniklerine gittiklerinde bazı hasta gruplarının ardından hizmet alıyordu. Mevcut sistemde, acil vakalar, engelli hastalar, hamileler, 65 yaş üstü bireyler ve 7 yaş altı çocukların ardından bu gruplar da poliklinik hizmetlerinden öncelikli olarak yararlanıyordu.

Yeni uygulama ile birlikte polikliniklerdeki bu öncelik hakkı, MHRS üzerinden alınan randevulara da taşınmış oldu. Sistemde yapılan düzenleme dün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Vedat Işıkhan, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“İlaçların hastalarımıza şifa olmasını temenni eder, vatandaşlarımıza sağlıklı bir ömür dilerim.”

LİSTEYE EKLENEN İLAÇLARIN DETAYLARI

SGK’nın geri ödeme listesine alınan 12 ilacın tamamının yerli üretim olduğu belirtildi. Listeye dahil edilen ilaçlar şu şekilde sıralandı:

• 4 adet antihipertansif

• 2 adet antiromatizmal

• 1 adet antibiyotik

• 1 adet ağrı kesici

• 1 adet amino asit türevi

• 1 adet antiviral

• 1 adet mide koruyucu

• 1 adet elektrolik kaybı serum

Geri ödeme listesine dahil edilen bu ilaçlarla birlikte hastaların tedavi süreçlerinin desteklenmesi hedefleniyor. Uygulamanın hayata geçmesiyle, bu ilaçlara erişim SGK kapsamında kolaylaşacak.

2011 yılından bu yana süren proje kapsamında uygulama yapılan 25 ildeki okullar arasında düzenlenen yarışmada, öğrenciler karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineral dengesi gözetilerek hazırladıkları tabaklarla yarıştı.

Tabaklar; besin ögesi dengesi, yöresel mutfak kültürü kullanımı, estetik sunum ve tabakla birlikte sunulan hikâye metni gibi kriterlerle değerlendirildi.

DERECEYE GİREN OKULLAR AÇIKLANDI

25 il birincisinin belirlenmesinin ardından, 28 Mayıs 2025 tarihinde yapılan değerlendirmede Türkiye genelindeki ilk üç okul belirlendi.

İzmir Ömer Seyfettin İlkokulu, Ege Bölgesi’ne özgü ürünleri içeren tabağıyla birinciliğe layık görüldü.

Trabzon Akçaabat Kavaklı İlkokulu, “Sağlıklı Tabak Ressamı Annem” isimli tabağıyla ikinci oldu.

Aydın Efeler Hacı Celal Oto İlkokulu ise “Zeybeğin Dönüşü” adlı tabağıyla üçüncülüğü elde etti.

ÖDÜLLER VE TÖREN TAKVİMİ

Birinciliği kazanan İzmir Ömer Seyfettin İlkokulu’na Sabri Ülker Vakfı Yayınları Kütüphanesi kurulacak.
İkinci olan okula kitaplık ve yayın seti, üçüncü okula ise yayın seti hediye edilecek.
Ayrıca dereceye giren sınıflarda öğrenim gören öğrencilere beslenme setleri verilecek, 25 il birincisine ise plaket takdim edilecek.

Ödül törenlerinin, dereceye giren okulların bulunduğu illerde İl Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından belirlenen tarihlerde yapılacağı açıklandı.

“HEDEFİMİZ, DENGELİ BESLENMEYİ KÜÇÜK YAŞTA KALICI HALE GETİRMEK”

Sabri Ülker Vakfı Başkanı Dr. Talat İçöz, yarışma ve proje hakkında yaptığı açıklamada şu değerlendirmelere yer verdi:

“Sabri Ülker Vakfı olarak 15 yıldır bilimsel temellere dayanan, eğitici ve kapsayıcı projelerle çocuklara sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazandırmayı hedefliyoruz. ‘Sevimli ve Dengeli Tabaklar’ yarışması, yaratıcılık ve bilimsel yaklaşımın birleştiği örnek bir okul projesi olarak öne çıkıyor.”

“Yarışmayla çocuklarımızın dengeli beslenmenin temel ilkelerini, yerel mutfak kültürlerini sahiplenerek öğrenmesini hedefledik. Eğlenceli, yaratıcı ve kapsayıcı bir katılım modeli sunan bu projeyle dengeli beslenme bilincini küçük yaşlardan itibaren kalıcı hale getirmeyi amaçlıyoruz.”

“Sabri Ülker Vakfı’nda en büyük motivasyonumuzu ‘gelecek nesillerin sağlıklı bireyler olarak yetişmesi’ oluşturuyor. Buradan aldığımız güçle, bilimi rehber edinerek eğitimin her kademesinde daha fazla çocuğumuza ulaşmaya ve dengeli beslenme farkındalığını yaygınlaştırmaya devam edeceğiz.”

PROJE 25 İLDE UYGULANIYOR

“Yemekte Denge Eğitim Projesi” kapsamında şimdiye kadar 25 ildeki birçok okulda binlerce öğrenciye ulaşıldı. Sabri Ülker Vakfı, proje ile yerel mutfakların geleneksel değerlerini bilimsel beslenme bilgileriyle bir araya getirerek, çocuklara eğitici ve katılımcı bir öğrenme ortamı sunmayı amaçlıyor.

KAMU SAĞLIĞI GEREKÇESİYLE YASAKLANDI

Bakanlık açıklamasında, uygun koşullarda sağılmayan, taşınmayan ve saklanmayan anne sütünün tüketiminin bebek sağlığı açısından ciddi riskler barındırdığı ifade edildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Uygun koşullarda sağılmayan, taşınmayan ve saklanmayan anne sütünün tüketimi bebek sağlığı açısından ciddi riskler barındırmakta ve doğrudan kamu sağlığını tehdit etmektedir.”

SOSYAL MEDYADA SATIŞA SUNULUYORDU

Anne sütü, özellikle Facebook ve Instagram gibi sosyal medya platformlarında satışa sunuluyordu. Ticari mal haline getirilerek bu mecralarda alım-satımı yapılmaya çalışılan anne sütüyle ilgili çok sayıda ihbarın Ticaret Bakanlığı’na ulaştığı belirtildi.

İÇERİK PAYLAŞIMI VE ARACILIK DA YASAKLANDI

Yeni düzenleme yalnızca doğrudan satışı değil, aynı zamanda bu satışa yönelik içerik paylaşımı ve aracılığı da yasak kapsamına aldı. Buna göre yorum, ilan, tanıtım ve forum gibi ortamlarda anne sütü alım-satımına ilişkin içeriklerin paylaşılması ve bu tür içeriklere aracılık edilmesi de yasaklandı.

YASAK İHLALİNE 684 BİN TL’YE KADAR CEZA

Anne sütü satışı yasağına aykırı davrananlara yönelik uygulanacak ceza da açıklandı. Bu çerçevede, anne sütü satan kişiler, reklam ve tanıtım faaliyetlerinde bulunanlar ile dijital ortamda aracılık eden platformlar hakkında her bir ihlal için 684 bin 214 TL’ye kadar idari para cezası uygulanacak.

VAKIF BAŞKANI DR. TALAT İÇÖZ: "BİLGİ KİRLİLİĞİNE KARŞI ORTAK MÜCADELE"

Açılış konuşmasını gerçekleştiren Dr. Talat İçöz, Sabri Ülker Vakfı’nın 15. yılında da sürdürülebilir projelere imza atmayı sürdürdüğünü belirtti. İçöz, önceki yıllarda aile hekimleri ve iç hastalıkları uzmanlarına yönelik yapılan eğitim programlarına 20 binin üzerinde erişim sağlandığını ifade etti.

“Hekimlerimizle yaptığımız iş birliğinin bu verimli sonuçlarının ardından sağlık sisteminin en değerli paydaşlarından eczacılarımızı da programa dahil etmemiz gerektiğini düşündük. 10 oturumdan oluşan bu program, sağlık ve beslenme alanında bilimsel bilgiye erişimi artıracak,” dedi.

PROF. DR. SERHAT ÜNAL: "SAĞLIKLI YAŞAM İÇİN DOĞRU İLETİŞİM"

Programın müfredatını hazırlayan Prof. Dr. Serhat Ünal, hekim ve eczacıların toplum sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çekti. “Besin-ilaç etkileşimleri, vitaminler, takviyeler gibi konularda verilen bilimsel yanıtlar, hastalıkların önlenmesinde kritik rol oynuyor,” ifadelerini kullandı.

Ünal, sağlık profesyonellerinin uygun iletişim diliyle bilimsel bilgi aktarmasının, toplumda sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaşmasına katkı sağladığını vurguladı.

PROF. DR. NUR BARAN AKSAKAL: "BİLGİ KİRLİLİĞİNE KARŞI BİLİNÇLİ EĞİTİM"

Prof. Dr. Nur Baran Aksakal, beslenme alanında yaygın bilgi kirliliğine işaret etti. “Tıp fakültelerinde beslenme eğitimi yeterince yer almıyor. Oysa beslenme konusunda sağlık profesyonellerinin yetkinliği, hem bireysel sağlığın korunması hem de toplumsal refah için büyük önem taşıyor,” dedi.

Aksakal, infodemiyle mücadele için sağlık çalışanlarının eğitiminin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

AÇILIŞ TOPLANTISI 3 BİN 700 KİŞİYE ULAŞTI

Canlı konsey toplantısına, Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Begüm Kalyoncu Atasoy, AHEF Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Türkü Yağmur Nehir ve Ankara Eczacı Odası Başkanı Uzm. Ecz. C. Cem Abbasoğlu da katıldı. Toplantı, Eczacılık Dünyası, TİHUDUM ve AHEF Akademi platformları aracılığıyla yaklaşık 3 bin 700 kişi tarafından izlendi.

EĞİTİMLER 11 KASIM’A KADAR DEVAM EDECEK

“Beslenme ve Sağlıklı Yaşlanma” başlığıyla başlayan eğitimler, 11 Kasım 2025’e kadar farklı temalarla sürecek. Vakıf, daha önce başlattığı iç hastalıkları hekimlerine yönelik “İleri Beslenme ve Beslenme İletişimi Eğitimi”ni de eş zamanlı olarak sürdürecek.

Eğitim programlarının nihai hedefi, tıp ve eczacılık fakültelerinin çekirdek müfredatlarında “beslenme iletişimi” konusuna yer verilmesi olarak açıklandı.

Yeni aşı uygulamasına ilişkin duyuru Sağlık Bakanlığı’nın sosyal medya hesabı üzerinden yapıldı. Açıklamada, 1998 yılından bu yana uygulanan hepatit B aşısı ile 2008’den beri kullanılan beş bileşenli karma aşı uygulamalarının birleştirildiği belirtildi.

TEK DOZDA 6 HASTALIĞA KARŞI BAĞIŞIKLIK

Bakanlık tarafından yayımlanan bilgilendirme görsellerine göre, yeni aşı difteri, tetanos, boğmaca, çocuk felci (polio), hemofilus influenza Tip B ve hepatit B hastalıklarına karşı tek bir enjeksiyonla bağışıklık sağlayacak.

Altı bileşenli karma aşı, Türkiye genelinde tüm aile sağlığı merkezleri ve ilgili sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanacak.

GEÇMİŞTE AŞILANAN ÇOCUKLARIN TAKİBİ

Açıklamada, önceki dönemde beş bileşenli karma aşı ile aşılanmaya başlanan çocukların devam dozlarının da yeni sistemle sürdürüleceği ifade edildi. Bu kapsamda, altı bileşenli karma aşı ile devam dozları tamamlanacak.

Yetkililer, bu yeni uygulamanın hem sağlık çalışanları açısından kolaylık sağlayacağını hem de çocukların bağışıklama sürecinde tek dozla daha kapsamlı koruma elde edileceğini belirtti.

AŞILAR SAĞLIK BAKANLIĞI TARAFINDAN TEMİN EDİLDİ

Altı bileşenli karma aşılar, Sağlık Bakanlığı tarafından temin edildi. Türkiye genelindeki tüm aile sağlığı merkezlerine dağıtımı tamamlanan aşılar, bugünden itibaren çocuklara uygulanmaya başlandı.

Çocuklarını aşı takvimine uygun şekilde aşılatmak isteyen aileler, bağlı bulundukları aile sağlığı merkezleri üzerinden randevu alarak işlemleri gerçekleştirebilecek.

Sağlıklı beslenme ve yaşam alanında bilimsel bilgiyi topluma ulaştırma amacıyla faaliyetlerini sürdüren Sabri Ülker Vakfı, Ramazan ayında sirkadiyen ritmin korunmasının önemine dikkat çekmek amacıyla Yıldız Holding Çamlıca Kampüsü'nde “Ramazan’da Sağlıklı Sohbetler” etkinliği düzenledi.

Etkinlikte, Doktor Diyetisyen Gamze Şanlı Ak, Diyetisyen Berrin Yiğit ve Nöroloji Uzmanı Doktor Gökçen Hatipoğlu, Ramazan ayında sağlıklı bir sirkadiyen ritmi destekleyen beslenme ve uyku alışkanlıklarını anlatarak önerilerini paylaştı.

SAĞLIKLI BESLENME İÇİN İFTAR VE SAHUR ÖNERİLERİ

Doktor Diyetisyen Gamze Şanlı Ak, mide sağlığını desteklemek için iftarın çorba ve hafif besinlerle açılması, 10-15 dakika sonrasında ana öğünün tüketilmesi gerektiğini belirtti. Sirkadiyen ritmi koruyarak metabolizmanın sağlıklı işleyişini sürdürmesi için şu önerilerde bulundu:

• İftarı aşamalı yapmak: İlk aşamada su, hurma ve çorba, ikinci aşamada ise protein, sağlıklı yağlar ve kompleks karbonhidratlar içeren dengeli bir öğün tüketilmelidir.
• Kan şekerini dengelemek: Sahurda yumurta, tam tahıllı ekmek, ceviz, badem gibi besinler tüketilerek uzun süre tok kalınması sağlanmalıdır.
• Sindirim sağlığını desteklemek: Yoğurt ve kefir gibi probiyotik içeren besinler sindirime yardımcı olur.
• Tatlı tercihi: İftardan hemen sonra ağır tatlılar yerine güllaç veya fırında elma gibi sütlü ve meyve bazlı tatlılar tercih edilmelidir.

RAMAZAN’DA EGZERSİZİN ÖNEMİ

Diyetisyen Berrin Yiğit, Ramazan’da egzersizin tamamen bırakılmaması gerektiğini vurgulayarak şu bilgileri paylaştı:

• Egzersiz için en uygun zaman iftardan 1-2 saat sonrasıdır.
• Gün boyu aç kalan vücut kas kaybı riski taşıdığı için iftardan önce ağır egzersiz yapılmamalıdır. Bunun yerine hafif yürüyüş veya yoga gibi düşük yoğunluklu aktiviteler tercih edilmelidir.
• Duygusal yeme isteğini kontrol altına almak için beslenme dışında farklı aktivitelere yönelmek faydalıdır.
• Vücutta sıvı kaybını önlemek için iftardan sahura kadar en az 2-2,5 litre su tüketilmeli ve su kaybını artıran çay, kahve gibi kafein içeren içecekler yerine bitki çayları tercih edilmelidir.

RAMAZAN’DA SAĞLIKLI UYKU ALIŞKANLIKLARI

Nöroloji Uzmanı Doktor Gökçen Hatipoğlu, sirkadiyen ritmin korunması için uyku düzenine dikkat edilmesi gerektiğini belirterek şu önerilerde bulundu:

• İftardan sonra hafif tempolu yürüyüş yapılmalıdır. Bu, sindirimi destekler ve uykuya geçişi kolaylaştırır.
• Sahurdan hemen sonra uykuya geçilmemelidir. Sindirimi zorlaştıran ağır yemeklerden kaçınılmalı, rahatlatıcı bir ortam oluşturulmalıdır.
• Melatonin salgısını artırmak için akşam saatlerinde loş ışıkta kalınmalı ve yatmadan önce rahatlatıcı aktiviteler yapılmalıdır.
• Ekranlardan uzak durulmalıdır. Yatmadan önce telefon, televizyon ve bilgisayar kullanımını azaltmak, melatonin hormonunun salgılanmasını destekler.
• Gün içinde kısa süreli şekerleme yapılmalıdır. Özellikle sahurdan önce hafif egzersiz yapılması, vücutta enerji artışı sağlayarak gün içindeki yorgunluk hissini azaltabilir.

SİRKADİYEN RİTİM NEDİR?

Beynin doğal olarak ayarladığı sirkadiyen ritim, insan vücudunun 24 saatlik işleyişini düzenleyen bir mekanizmadır. Sindirim enzimleri, hormonlar ve enerji ihtiyacı, gün ışığına bağlı olarak değişiklik gösterdiği için metabolizma sabahları daha aktif, akşamları ise daha yavaş çalışır.

Bebeklik, ergenlik ve yaşlılık dönemlerinde farklı işleyen bu biyolojik süreç üzerinde beslenme, uyku ve fiziksel aktivite alışkanlıkları büyük rol oynar. Ramazan ayında doğru alışkanlıklarla sirkadiyen ritmi korumak, hem fiziksel hem de zihinsel sağlığı destekler.