E-DEVLET ÜZERİNDEN YETKİLENDİRME YAPILACAK

Sistem kapsamında taşınmaz sahipleri, e-Devlet üzerinden kendilerine ait mülkü seçerek satış ilanı verme sürecinde emlak işletmelerini yetkilendirecek. Bu doğrulama mekanizması sayesinde yetkisiz kişilerce açılan ilanların, sahte hesaplar üzerinden yürütülen fiyat manipülasyonlarının ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerinin engellenmesi hedefleniyor. Doğrulama yapılarak yayımlanan ilanlarda "EİDS'den yetki doğrulaması yapıldı" ibaresi ya da logosu yer alacak.

MÜLKİYET BİLGİLERİYLE EŞLEŞME SAĞLANACAK

Taşınmaz sahibi, e-Devlet yetkilendirme ekranı üzerinden verdiği yetkiyi iptal edebilecek. Yetkilendirme süresi asgari 3 ay olarak belirlenirken, bu süre aynı ekran üzerinden uzatılabilecek. 1 Şubat itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir'de pilot olarak başlatılan sistem; teknik entegrasyonun tamamlanması ve müşteri deneyimi süreçlerinin iyileştirilmesinin ardından 15 Şubat'tan itibaren ülke genelinde uygulanacak. Düzenlemeyle birlikte ilan platformlarındaki satılık ilanların mülkiyet bilgileriyle eşleşmesi sağlanarak daha güvenli bir ticaret ortamı oluşturuluyor.

YETKİSİZ EMLAKÇILAR ORTADAN KALKACAK

Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu (TEMFED) Başkanı Hacı Ali Taylan, sistemin sektöre önemli düzenlemeler getirdiğini ifade etti. TEMFED olarak gerekli hazırlıkları ve eğitimleri tamamladıklarını belirten Hacı Ali Taylan, daha önce kiralık ilanlarda uygulanan sistem nedeniyle uyum konusunda zorluk yaşanmayacağını kaydetti.

Hacı Ali Taylan, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Sistem sektörü ciddi anlamda düzene sokuyor, kaçak 'ayakçı' dediğimiz yetkisiz emlakçılar ortadan tamamen kalkacak. İlan platformlarında çok fazla sahte ilan olabiliyor, düzenleme bu tür dolandırıcılıkların da önüne geçiyor. Uygulamanın satılık konutlar için de başlamasının hem tüketici hem de sektör açısından olumlu etkileri olacak."

EN ÇOK SATIŞ İSTANBUL’DA GERÇEKLEŞTİ

Kasım ayında en fazla konut satışının yapıldığı il İstanbul oldu. İstanbul’da 24 bin 234 konut satışı gerçekleşti. Onu 12 bin 706 satışla Ankara, 8 bin 540 satışla İzmir takip etti.

En az satış yapılan iller ise sırasıyla 78 konutla Ardahan, 131 konutla Bayburt ve 152 konutla Artvin olarak kayıtlara geçti.

OCAK-KASIM DÖNEMİNDE SATIŞLAR ARTTI

Ocak-Kasım döneminde ise konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13,3 arttı. Bu dönemde toplam satış sayısı 1 milyon 434 bin 133 olarak kaydedildi.

İPOTEKLİ SATIŞLAR YÜZDE 1,4 DÜŞTÜ

Kasım ayında ipotekli konut satışları yüzde 1,4 oranında azalarak 21 bin 499 olarak gerçekleşti. Toplam satışlar içinde ipotekli konutların payı yüzde 15,2 oldu.

Ocak-Kasım döneminde ipotekli satışlar yüzde 53,5 oranında artarak 207 bin 519 seviyesine ulaştı. Bu satışların 5 bin 483’ü Kasım ayında, 49 bin 973’ü ise Ocak-Kasım döneminde ilk elden yapıldı.

DİĞER SATIŞLARDA DÜŞÜŞ GÖZLENDİ

Kasım ayında diğer satış türleriyle gerçekleşen konut satışları yüzde 8,8 azalarak 119 bin 601 oldu. Toplam konut satışları içinde bu tür satışların payı yüzde 84,8 olarak hesaplandı.

Yılın ilk 11 ayında ise diğer satış türleriyle gerçekleşen konut sayısı yüzde 8,5 oranında artışla 1 milyon 226 bin 614 oldu.

İLK EL KONUT SATIŞLARI 46 BİNİ AŞTI

Kasım ayında ilk el konut satış sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,4 azalarak 46 bin 589 oldu. Bu satışların toplam satışlar içindeki payı yüzde 33 olarak belirlendi.

Ocak-Kasım döneminde ilk el konut satışları yüzde 8,9 artışla 444 bin 96 olarak kaydedildi.

İKİNCİ EL KONUT SATIŞLARI YÜZDE 8,9 AZALDI

İkinci el konut satışları Kasım ayında yüzde 8,9 azalarak 94 bin 511 oldu. Toplam satışlar içinde ikinci elin payı yüzde 67 oldu.

Ocak-Kasım döneminde ikinci el konut satışları yüzde 15,4 artarak 990 bin 37’ye ulaştı.

YABANCILARA KONUT SATIŞI 2 BİNE YAKLAŞTI

Kasım ayında yabancılara yapılan konut satışları yüzde 9,7 oranında azalarak bin 943’e geriledi. Bu satışlar, toplam satışların yüzde 1,4’ünü oluşturdu.

Yabancıya konut satışında ilk sırayı 728 konutla İstanbul aldı. Ardından 662 konutla Antalya ve 157 konutla Mersin geldi.

EN ÇOK SATIŞ RUSLARA YAPILDI

Kasım ayında ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı Rusya Federasyonu vatandaşlarına yapıldı. Bu gruba 310 konut satıldı. Rusya’yı 159 konutla Ukrayna ve 151 konutla Almanya vatandaşları takip etti.

Ocak-Kasım döneminde yabancılara yapılan toplam konut satış sayısı ise yüzde 11,1 oranında azalarak 18 bin 993 olarak kaydedildi.

Başvurular, 10 Kasım’da başlamıştı. Süreç, 18 Aralık’a kadar e-Devlet üzerinden, 19 Aralık’a kadar ise banka şubeleri aracılığıyla devam edecek.

KURALAR YIL SONUNDA

Projeye başvuru yapmak isteyen vatandaşların 5 bin TL başvuru ücreti yatırması gerekiyor. Kura çekilişleri 29 Aralık 2025 – 27 Şubat 2026 tarihleri arasında yapılacak. Kura sonucunda hak sahibi olamayanların başvuru ücretleri iade edilecek.

İNŞAATLAR 2026’DA BAŞLAYACAK

Sosyal konutların inşaat sürecinin 2026 yılında başlaması planlanıyor. Projenin büyüklüğüne göre konutların 1,5 ila 2,5 yıl içinde tamamlanması hedefleniyor. İlk teslimatlar ise Mart 2027 itibarıyla yapılacak.

KONUT FİYATLARI VE ÖDEME ŞARTLARI

Projeye göre belirlenen başlangıç fiyatları şu şekilde:

• İstanbul: 1 milyon 950 bin TL (Aylık taksit: 7 bin 313 TL’den itibaren)

• Anadolu illeri: 1 milyon 800 bin TL (Aylık taksit: 6 bin 750 TL’den itibaren)

Ödeme planı:

• %10 peşinat

• 240 ay (20 yıl) vade

• Taksitler yılda iki kez memur maaş artış oranında güncellenecek. (TOKİ daha düşük bir artış oranı uygulama hakkına sahip.)

Vatandaşlar, kura sonucunda hak sahibi olduktan sonra TOKİ ile sözleşme imzalayarak ödemelere başlayacak.

KONUT ARZI ARTIRILACAK, KİRA FİYATLARI DENGELENECEK

Proje ile konut arzı artırılarak kira fiyatlarında denge sağlanması hedefleniyor. Şehirlerin nüfus yoğunluğu, ekonomik yapısı ve barınma ihtiyaçları dikkate alınarak planlanan projeye e-Devlet üzerinden veya Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Emlak Katılım Bankası şubelerinden başvuru yapılabiliyor.

BAKAN KURUM’DAN AÇIKLAMA

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye ev sahibi oluyor. İlk günde 936 bin 159 vatandaşımız başvuru yaptı. Her başvuru, devletimize duyulan güvenin göstergesi. Milletimizin bu büyük ilgisine en sağlam, en modern yuvalarla karşılık vereceğiz."

BAŞVURU KOŞULLARI VE SÜRECİ

Başvurularda yoğunluk yaşanmaması amacıyla bu hafta kimlik numaralarının son hanesine göre alım yapılıyor. 15 Kasım’dan itibaren sistem tüm vatandaşlara açılacak. e-Devlet başvuruları 18 Aralık’ta, banka başvuruları ise 19 Aralık’ta sona erecek.

Projeye;

• 18 yaşını doldurmuş,

• En az 10 yıldır Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan,

• Tapuda evi bulunmayan kişiler başvurabilecek.

Gelir sınırı İstanbul’da aylık hane halkı için 145 bin TL, diğer illerde ise 127 bin TL olarak belirlendi.

KONUT BEDELLERİ VE ÖDEME ŞARTLARI

Konutların satış bedeli 1 milyon 800 bin TL’den başlayacak. Yüzde 10 peşinat ve 240 ay vade ile satılacak konutların taksitleri İstanbul’da 7 bin 313 TL, diğer illerde ise 6 bin 750 TL’den başlayacak.

TESLİMATLAR 2027’DE BAŞLAYACAK

Konutlar 2+1 ve 1+1 olarak inşa edilecek. Yatay mimariye uygun yapılacak konutların ilk teslimatlarının Mart 2027’de başlaması planlanıyor. İlk kuraların Aralık ayında çekilmesi bekleniyor.

ÖZEL KONTENJANLAR AYRILDI

Projede bazı gruplara özel kontenjanlar ayrıldı:

• Şehit aileleri, gaziler ve engellilere yüzde 5,

• Üç ve daha fazla çocuğu olan ailelere yüzde 10,

• Emekliler ile 18–30 yaş arası gençlere yüzde 20 kontenjan sağlanacak.

EN FAZLA KONUT BU ŞEHİRLERDE YAPILACAK

En fazla konutun inşa edileceği şehirler İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Konya olarak açıklandı. Toplam konutların beşte biri İstanbul’da olacak.

Erdoğan, şu ifadeyi kullandı:
"Evlerimiz ayda 6 bin 750 liradan başlayan taksitlerle ödenecek. Satış bedeli 1 milyon 800 bin liradan başlayacak. Bu konutlar devlet güvencesi ile yüzde 10 peşinat, 240 ay vade ile satışa sunulacak."

KONUTLAR İL İL DAĞITILACAK

Projeye göre İstanbul’a 100 bin, Ankara’ya 30 bin, İzmir’e 21 bin konut ayrıldı. Bursa, Gaziantep ve Konya’ya 13 bin, Hatay’a ise 12 bin konut inşa edilecek.

ÖNCELİK EVİ OLMAYANLARDA

Proje kapsamında yalnızca tapuda üzerine kayıtlı evi olmayanlar başvuru yapabilecek. Eşi veya çocukları üzerine ev kaydı olanlar başvuru dışı bırakılacak. 18 yaşını doldurmuş tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları projeye başvurabilecek.

Deprem bölgelerinden taşınan vatandaşlar için ise nüfus kayıt örneği ya da bir yıl ikamet şartı aranacak.

GENÇLER, EMEKLİLER VE ŞEHİT YAKINLARI İÇİN KONTENJAN

Projede çeşitli kesimlere özel kontenjanlar ayrıldı:

• Yüzde 20 kontenjan: 18-30 yaş arası gençlere

• Yüzde 20 kontenjan: Emeklilere

• Yüzde 10 kontenjan: Üç ve daha fazla çocuğu olan ailelere

• Yüzde 5 kontenjan: Şehit aileleri, gaziler ve engellilere

KONUTLARDA YATAY MİMARİ ESAS

Erdoğan, inşa edilecek konutların 2+1 ve 1+1 dairelerden oluşacağını ve yatay mimariye uygun şekilde tasarlanacağını söyledi. Projede geleneksel mimari dokuya da önem verileceği belirtildi.

KİRALIK KONUT MODELİ DE GELİYOR

Yalnızca İstanbul’da uygulanacak yeni bir modelle 15 bin kiralık konut devreye alınacak. TOKİ aracılığıyla yürütülecek sistemde işçi, memur, asgari ücretli, genç çiftler ve kentsel dönüşüm mağdurlarına kontenjan ayrılacak. Kiralar, bölgedeki rayiç bedelin yarısı kadar olacak ve 3 yıllık sözleşme yapılacak. Süre sonunda konutlar tahliye edilip bakımları yapılarak yeniden kiraya verilecek.

TAKVİM BELLİ OLDU

Başvurular 15 Kasım 2025’te başlayacak. Kura çekimleri Aralık ayında yapılacak. İlk teslimatlar ise Mart 2027’de gerçekleştirilecek.

FAİZSİZ, PEŞİNATSIZ, KEFİLSİZ VE ARA ÖDEMESİZ

Sistemde peşinat, ara ödeme ve kefil şartı bulunmuyor. 60 aya kadar vadeli ödeme planı sayesinde dar ve orta gelirli vatandaşlar için konut edinimi kolaylaşıyor. Model, Türkiye’de kamu güvencesiyle ilk kez uygulanan faizsiz tasarruf finansmanı sistemi olma özelliği taşıyor.

23 PROJEDE GEÇERLİ

Model, İstanbul, Antalya, İzmir ve Balıkesir’deki toplam 23 Emlak Konut projesinde geçerli. Bu projelerden bazıları şu şekilde:

• Yenişehir Evleri Arnavutköy

• Yeni Fikirtepe (hemen teslim)

• Komşu Finans Evleri (hemen teslim)

• Göktürk Kemer Evleri

• Balıkesir Emlak Konutları (hemen teslim)

• Evora İzmir, Park Yaşam Antalya, Ataşehir 173, Başakşehir Avrasya, Tual Asya

ÖRNEK ÖDEME PLANI

6 milyon TL değerindeki bir daire için örnek ödeme planı:

• İlk 30 ay: Emlak Konut ve Tasarruf Finansmanı Şirketi’ne toplam aylık 150 bin TL

• Son 30 ay: Sadece Emlak Konut’a aylık 50 bin TL

Toplam 60 aylık süreçte teslimat beklenmeden, ek maliyet olmadan ev sahibi olunabiliyor.

BAŞVURU VE BİLGİLENDİRME KANALLARI

Konut sahibi olmak isteyen vatandaşlar:

• Emlak Konut Genel Merkezi’ne

• Projelerin satış ofislerine başvuruda bulunabiliyor.

Ayrıntılı bilgiye www.emlakkonut.com.tr internet sitesinden veya 444 36 55 numaralı çağrı merkezinden ulaşılabiliyor.

İDDİALAR KAMUOYUNDA TEPKİYLE KARŞILANDI

Yeni vergi düzenlemesi kapsamında, konut kira gelirlerinden yüzde 20 stopaj kesintisi yapılacağı ve bu uygulamayla “elden kira” dönemine son verileceği yönünde bazı basın yayın organlarında haberler yer aldı. Söz konusu haberlerde, yasa teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulacağı iddia edildi.

BAKANLIKTAN AÇIKLAMA GELDİ

Hazine ve Maliye Bakanlığı, yayılan iddialar üzerine bir açıklama yaptı. Açıklamada, “Gündemimizde kira stopajına yönelik herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır” ifadeleri yer aldı.

Bakanlık, mesken kiralarına yüzde 20 stopaj uygulanacağına ilişkin haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Erdoğan, "Gençlerimize, şehit ve gazi yakınlarına, üç çocuklu ailelere öncelik verilecek." dedi. Proje kapsamında ilk kez kiralık sosyal konut uygulamasına da geçileceği duyuruldu.

KİRALIK KONUT UYGULAMASI DEVREDE

Kiralık sosyal konut uygulaması, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından ilk kez hayata geçirilecek. Dar gelirli ailelerin barınma ihtiyacını karşılamayı hedefleyen sistemle, sosyal konutların bir bölümü uygun şartlarla kiralanabilecek.

KİMLER ÖNCELİKLİ?

Projede şu gruplara öncelik verilecek:

• Evi olmayan dar gelirli vatandaşlar

• Emekliler

• Gençler

• Şehit ve gazi yakınları

• En az 3 çocuklu aileler

• Deprem bölgesinde hak sahibi olmayan vatandaşlar

BAŞVURULAR E-DEVLET ÜZERİNDEN

Sosyal konut projesine başvurular, e-Devlet sistemi üzerinden yapılacak. Başvuru sırasında sembolik bir ücret ödenerek kura sistemine dahil olunacak. Detaylı başvuru şartları ve ödemelerin yatırılacağı bankalar, proje bazında ayrıca ilan edilecek.

2+1 VE 3+1 KONUTLAR, 240 AYA KADAR VADE

Konutların çoğunluğu 2+1, bir bölümü ise 3+1 olarak inşa edilecek. Satışlarda:

• %10 peşinat

• 240 aya kadar vade
  imkânı sunulacak.

Ödeme planları ve metrekare fiyatları, maliyet artışlarına göre güncellenecek.

81 İLDE EŞ ZAMANLI BAŞLAYACAK

Proje, tüm illerde aynı anda uygulanacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, valiliklere resmi yazı göndererek arsa temin çalışmalarını başlattı. Hangi ilde kaç konut yapılacağına dair detaylar, ilerleyen günlerde duyurulacak.

İSTANBUL’A ÖZEL KİRALIK KONUT PROJESİ

Bakan Murat Kurum, İstanbul'da kiralık sosyal konut projesi yürütüleceğini belirtti. Anadolu ve Avrupa yakasında ayrı ayrı uygulanacak sistemin, kentsel dönüşüme destek sağlayacağı ve kira artışlarını dengelemeyi amaçladığı ifade edildi.

AK Parti Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Demir, konuyla ilgili açıklamasında, "Vatandaşlarımızın sıkıntıya düşmesine izin vermeyeceğiz" dedi. Demir, 2026’da uygulanacak vergilerle ilgili yasal düzenlemenin Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacağını bildirdi.

İKİ FARKLI MÜDAHALE YÖNTEMİ MASADA

Mustafa Demir, müdahale için iki farklı yöntem üzerinde çalışıldığını ifade etti. Buna göre, ya arsa birim metrekaresi sınırlandırılacak ya da mevcut emlak vergileriyle kıyaslama yöntemi kullanılacak. Demir, bu teknik çalışmaların Meclis gündemine 2026'dan önce geleceğini belirtti.

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda süreci en ince ayrıntısına kadar takip ediyoruz" diyen Demir, teklifin Ekim ayında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulacağını söyledi.

HUKUKÇULAR: "DAVA AÇMA HAKKI VAR, 8 EYLÜL SON GÜN"

Gayrimenkul hukukçuları, rayiç bedel artışlarına karşı vatandaşların vergi mahkemelerine başvurma hakkı bulunduğunu hatırlattı. Avukat Ali Güvenç Kiraz, takdir komisyonu kararlarının askıya çıkmasının ardından 30 gün içinde dava açılması gerektiğini belirterek, "7 Eylül Pazar’a denk geldiği için son gün 8 Eylül Pazartesi saat 17:00" dedi.

Kiraz, UYAP üzerinden dava açacak olan vatandaşların ise aynı gün saat 23:59'a kadar başvuruda bulunabileceğini açıkladı.

"SOKAK SOKAK DEĞERLENDİRME YAPILIYOR"

Kiraz, rayiç bedellerin takdir komisyonları tarafından sokak bazlı belirlendiğine dikkat çekerek, "Mahallede biri dava açtı diye herkesin hak iddia etmesi mümkün değil. Her sokakta ayrı dava açılması gerekiyor" ifadesini kullandı.

Ayrıca, özel ve nitelikli projelerin bulunduğu sokaklarda alınacak mahkeme kararlarının yalnızca o projedeki mülk sahiplerini kapsayacağını vurguladı.

"DAVALAR KISMEN KABUL EDİLEBİLİR"

Kiraz, sokakta otel, üniversite veya marina gibi özel projeler yoksa, açılacak davalardan herkesin olumlu yönde etkilenebileceğini söyledi. Ancak vergi mahkemelerinin kararlarının kısmen kabul, kısmen ret şeklinde de olabileceğini dile getirdi.

Öte yandan, 2021'deki değerlere göre 3-5 kat artış yaşanan sokaklarda, enflasyon ve yeniden değerleme oranları gerekçe gösterilerek belediyelerin kendilerini savunabilecekleri ifade edildi.

"2017’DE DE AYNI DURUM YAŞANMIŞTI"

Kiraz, 2017 yılında benzer bir artış yaşandığını hatırlatarak, "Hükümet o dönemde ‘Yüzde 50’den fazla artış olamaz’ kararı almıştı. Şimdi de benzer bir adım atılabilir" dedi.

"ERTELEME GÜNDEMDE OLABİLİR"

Avukat Çiğdem Kezer ise rayiç bedel artışlarının bölgesel farklılık gösterdiğini belirtti. Kezer, taşınmazın konumu, kamu hizmetlerine yakınlığı gibi kriterlerin bedel üzerinde etkili olduğunu söyledi.

Kezer, "Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 'vatandaşımızı mağdur etmeyeceğiz' açıklaması, itiraz süresinin uzatılabileceğini işaret ediyor" ifadelerini kullandı.

“Yavrularımızı güvenli, konforlu, sağlam yuvalara kavuşturmak için ilk adım sizden, Yarısı Bizden.”

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından yürütülen kampanya kapsamında, İstanbul’daki 600 bin riskli konut ve iş yerinin dönüşümü hedefleniyor. Program dahilinde her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği sağlanıyor.

“GECE RAHAT UYUMAK İÇİN DÖNÜŞÜM ŞART”

Görüntülerde yer alan Erdal Serçe, binalarının güvenli olmadığını ifade etti. Kat malikleri olarak müteahhitle anlaştıklarını belirten Serçe, şu çağrıda bulundu:

“İnsanlara önerim, binalarını yenilemeleri, gece rahat ve güvenilir bir şekilde uyumaları. Buraları bir şekilde hızlandırmaları gerekiyor. Geleceğimiz çocukların güvenli şekilde kalması için kentsel dönüşümü tüm Türkiye'nin yapması gerekiyor. Çocuklarımızın geleceği için daha sağlam bina, daha sağlam bir ev, daha huzurlu bir ev olur inşallah.”

KAMPANYA TASFİYE EDİLEBİLİR Mİ?

Öte yandan, "Yarısı Bizden" kampanyasının yakın gelecekte sona erebileceği öne sürülüyor. İddialara göre, devletin çeşitli alanlarda başlattığı “tasarruf tedbirleri” doğrultusunda kamu harcamalarının daraltılması planlanıyor. Bu kapsamda, kampanyanın da durdurulabileceği belirtiliyor.

UYGULAMA KALKABİLİR

Resmî açıklama bulunmamakla birlikte, kampanya hâlen aktif durumda. Ancak kamu maliyesindeki sıkılaşmanın sürdüğü ortamda, vatandaşların başvurularını geciktirmemesi gerektiği vurgulanıyor. İddiaya göre önümüzdeki yılın bütçesinde "yarısı bizden" desteğinin eklenmeyecek. Bu nedenle kentsel dönüşümden faydalanmak isteyenlerin hızlı davranması gerektiği belirtiliyor.

KAMPANYA DETAYLARI

"YATAK NİŞİ" ŞARTIYLA YAPILABİLECEK

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkan Yardımcısı Mimar Ahmet Erkutoğlu, yasakla ilgili geçmiş gerekçeleri ve yeni düzenlemenin içeriğini NTV yayınında açıkladı. Erkutoğlu, bu tür dairelerin geçmişte yasaklanmasının temel nedenini, apartman yaşamında aile düzenine aykırı görülmesi ve komşular arasında sorun yaratması olarak ifade etti.

Yeni düzenlemenin yanlış yorumlandığını vurgulayan Erkutoğlu, şu açıklamayı yaptı:

“Bu çıkan, kenarda dar kenarı iki buçuk metre, alanı 9 metrekare olan yatak nişi yapılabilir diyor. Yani bu yine 1+1 demektir, sadece 12 metrekare olan salonu, 21 metrekareye çıkartmak gerekiyor. Daha önceden baktığımızda 12 metrekare salona 2 metrekare bir yatak dışı yapıyorduk. Sadece yatak odasına duvar yapmayabiliriz, yatağı ortaya koyabiliriz anlamına geliyor.”

KİRA SORUNUNA ETKİSİ OLABİLİR

Erkutoğlu, yeni düzenleme ile birlikte küçük metrekareli konutların yeniden yapılabilmesinin, özellikle büyük şehirlerde artan kira fiyatlarına karşı alternatif yaratabileceğini belirtti.

1 MİLYON LİRALIK KREDİDE 328 BİN LİRALIK FARK

Yeni faiz oranıyla birlikte 120 ay vadeli, 1 milyon liralık konut kredisi kullanan bir kişi, her ay 28 bin 60 lira taksit ödeyecek. Toplam geri ödeme tutarı 3 milyon 367 bin 200 lira olarak hesaplandı. Aynı kredinin yüzde 2.99 faiz oranıyla kullanılması halinde ise aylık ödeme 30 bin 797 liraya, toplam geri ödeme 3 milyon 695 bin 640 liraya çıkıyordu. Böylece aradaki fark 328 bin 440 liraya ulaştı.

FAİZLERİN DÜŞMESİ DEVAM EDERSE

Merkez Bankası’nın ilerleyen dönemlerde politika faizinde ilave indirimler yapması hâlinde, mevduat ve kredi faizlerinde de düşüşlerin devamı bekleniyor. Özellikle konut, taşıt ve ihtiyaç kredisi faizlerinde bu yönde gelişmelerin görülmesi muhtemel.

FAİZ ORANI YÜZDE 1’İN ALTINA İNERSE

Konut kredisi faiz oranlarının yüzde 0.99’a kadar düştüğü dönemlerde, 1 milyon liralık kredinin 120 ay vadeyle aylık ödemesi 14 bin 277 liraya inmişti. Bu şartlarda toplam geri ödeme ise 1 milyon 707 bin liraya karşılık geliyordu.

YÜZDE 0.69 FAİZLE KREDİ KULLANANLAR HÂLÂ ÖDEMEDE

Yaklaşık 5 yıl önce düzenlenen konut kredisi kampanyası kapsamında yüzde 0.69 faiz oranından kredi kullananlar hâlen ödemelerine devam ediyor. O dönem İstanbul’da 3+1, yeni yapı, site içindeki daireler ortalama 500-700 bin lira arasında fiyatlanıyordu. 500 bin liralık krediyi yüzde 0.69 faiz oranıyla çeken biri, 120 ay vadede ayda 6 bin 140 lira taksit ödüyor. Bu kredinin toplam geri ödeme tutarı ise 736 bin 800 lira olarak hesaplanıyor.

36 MİLYON KONUTTAN 27,5 MİLYONU KULLANILIYOR

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un geçtiğimiz yıl yaptığı açıklamaya göre, Türkiye’de konut sayısı 36 milyon bağımsız birime ulaştı. TÜİK verileri ise ikamet edilen konut sayısının 27,5 milyon dolayında olduğunu ortaya koydu. Bu durum, yaklaşık 8,5 milyon konutta oturulmadığını gösteriyor.

EV SAHİPLİĞİ AZALIYOR, KİRACILIK YÜKSELİYOR

TÜİK’in “İstatistiklerle Aile” araştırmasına göre, 2014’te yüzde 61,1 olan ev sahipliği oranı 2024’te yüzde 56,1’e geriledi. Aynı dönemde kiracı oranı yüzde 22,1’den yüzde 28’e yükseldi. 2024 itibarıyla hane halklarının yüzde 15’i kira ödemeden aileye ait evlerde otururken, yüzde 0,9’u lojmanlarda ikamet ediyor.

Bu veriler ışığında, mülkiyeti kendine ait evde oturanların sayısı 48 milyonu aşarken, zorunlu kiracı durumundaki bireylerin sayısı 24 milyonu buldu. Son on yılda kiradaki nüfus 6,8 milyon kişi artarken, ev sahibi sayısındaki artış yalnızca 586 bin kişiyle sınırlı kaldı.

KREDİLİ KONUT ALIMI AZALDI, YATIRIM AMAÇLI ALIMLAR ARTTI

TÜİK verileri, konut alımında banka kredisine başvuranların oranında büyük düşüş olduğunu ortaya koydu. 2013’te yüzde 39,8 olan kredili konut satış oranı 2024’te yüzde 10,7’ye indi. Aynı dönemde peşin ya da farklı finansman yöntemleriyle yapılan satışların oranı yüzde 89,3’e yükseldi. Bu durum, yatırım amaçlı konut alımının piyasayı domine ettiğini gösterdi.

REKOR KİRA ARTIŞI

OECD Konut Fiyat Endeksi’ne göre Türkiye, 2015-2025 döneminde kira artışında dünya birincisi oldu. 2015’te 2 bin 500 lira olan konut kirası ortalama 36 bin 306 liraya, 5 bin lira olan lüks konut kirası ise 72 bin 613 liraya çıktı. Bu süreçte kira artışı yüzde 1.352,3 olarak kaydedildi. Aynı dönemde OECD ortalamasındaki artış yüzde 47,7 seviyesinde kaldı.

BOŞ KONUTLARA YÖNELİK VERGİ ÖNERİLERİ

Uzmanlar, boş tutulan konutların sayısındaki artışa karşılık bu konutlara yüksek vergiler getirilmesinin kiracılık sorununa çözüm olabileceğini ifade etti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise konut arzını artırarak kira artışlarının önüne geçmeyi hedeflediklerini duyurdu. Şimşek, “Kira zammı sorununu faizle değil konut arzını artırarak çözeceğiz” dedi.

GAYRİMENKUL SERTİFİKASIYLA KONUT SAHİPLİĞİ HEDEFİ

TOKİ ve Emlak Konut güvencesiyle başlatılan gayrimenkul sertifikası sistemi, Sermaye Piyasası Kurulu denetiminde 4-8 Ağustos tarihleri arasında talep toplayarak halka arz edilecek. Sertifikalar, 11 Ağustos’tan itibaren Borsa İstanbul’da işlem görecek.

İlk uygulama İstanbul Başakşehir’de yapılacak olan 5 bin 325 konutluk Damla Kent Evleri projesiyle başlıyor. Sertifika sahipleri belirli birikimle doğrudan konut sahibi olabilecek ya da açık artırma gelirinden pay alabilecek. Satılamayan konutlar TOKİ tarafından satın alınacak. Nakit ödemeler 8 Ağustos 2029’da yapılacak.

Bu modelin ilerleyen dönemde Türkiye’nin diğer şehirlerine de yaygınlaştırılması planlanıyor.

Model, küçük yatırımcıların düşük tutarlarla gayrimenkul projelerine katılımını mümkün kılarken, konuta erişimi kolaylaştırmayı ve kira fiyatlarının dengelenmesini amaçlıyor.

SERTİFİKALAR BORSA İSTANBUL’DA İŞLEM GÖRECEK

SPK denetimindeki gayrimenkul sertifikaları, isteyen herkesin bütçesine göre satın alabileceği şekilde yapılandırıldı. Sertifikalar, 4-8 Ağustos tarihleri arasında 7 lira 59 kuruş fiyatla talep toplama yöntemiyle halka arz edilecek. 11 Ağustos itibarıyla da Borsa İstanbul üzerinden alım-satımı mümkün olacak.

İLK PROJE: DAMLA KENT EVLERİ

Sistemin ilk uygulaması İstanbul Başakşehir'de inşa edilecek Damla Kent Evleri projesi olacak. Toplam 5 bin 325 konuttan oluşacak projede, ilk etapta 1.540 konut için sertifika satışı yapılacak. İnşaatın 1 Ekim’de başlaması ve 4 Şubat 2029’da tamamlanması planlanıyor.

ÜÇ FARKLI KAZANÇ MODELİ SUNULUYOR

Yatırımcılara üç farklı değerlendirme yöntemi sunuluyor:

• Asli Edim (Konut Sahipliği): Belirli sayıda sertifika biriktiren yatırımcılar, 5 Şubat 2026-4 Ağustos 2028 tarihleri arasında doğrudan konut sahibi olabilecek.

• Tali Edim (Gelir Ortaklığı): Yeterli sertifikaya ulaşamayanlar, açık artırma gelirlerinden pay alabilecek. Satılamayan konutlar TOKİ tarafından ekspertiz değerinin yüzde 80’i oranında geri alınacak.

• Borsa Alım-Satım: Sertifikalar Borsa İstanbul’da işlem görecek. Yatırımcılar istedikleri zaman alım-satım yapabilecek.

PAYLI MÜLKİYET MÜMKÜN

Sistem, birden fazla kişinin aynı konut için yeterli miktarda sertifika biriktirmesiyle ortak mülkiyeti de mümkün kılıyor. Tapular, hisse oranına göre devredilebilecek.

TÜM TÜRKİYE’DEN KATILIM SAĞLANABİLECEK

Gayrimenkul Sertifikası alımında ikametgah şartı bulunmuyor. Türkiye'nin farklı illerinden yatırımcılar, yetkili aracı kurumlar üzerinden hesap açarak projeye katılım sağlayabilecek.

FİYATLAR DAİREYE GÖRE DEĞİŞECEK

Şerefiye farkı nedeniyle dairelerin fiyatları; konum, kat ve cephe gibi özelliklerine göre farklılık gösterecek. Bu da alınması gereken sertifika sayısını etkileyecek.

KONUT SEÇİMİ PROJE BAŞLADIKTAN 6 AY SONRA

Yeterli sayıda sertifika biriktiren yatırımcılar, projenin 6. ayından itibaren başlayacak asli edim sürecinde başvuru yaparak istedikleri konutu seçebilecek.

MODEL TÜM TÜRKİYE’YE YAYGINLAŞACAK

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, TOKİ ve Emlak Konut GYO tarafından yapılan açıklamalara göre, bu modelin ilerleyen dönemde Türkiye’nin farklı illerindeki projelerde de uygulanması hedefleniyor.

SON 4 AYIN EN YÜKSEK ARTIŞI

Mayıs ayında kaydedilen yüzde 3,4’lük artış, son dört ayın en yüksek oranı oldu. Daha önce ocak ayında KFE yüzde 4,68 artarken; şubat ayında yüzde 2,82, martta yüzde 1,95 ve nisanda yüzde 1,46 artış kaydedilmişti.

YILLIK BAZDA NOMİNAL ARTIŞ, REEL DÜŞÜŞ

Konut fiyatlarındaki yıllık değişime bakıldığında, Mayıs 2025’te endeksin bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 32,3 arttığı, ancak aynı dönemde reel olarak yüzde 2,3 azaldığı belirlendi.

ÜÇ BÜYÜK İLDE DURUM: ANKARA ÖNE ÇIKTI

Mayıs ayında İstanbul, Ankara ve İzmir’in konut fiyat endeksindeki gelişmeleri şöyle oldu:

• İstanbul: Aylık artış yüzde 2,7, yıllık artış yüzde 32,6

• Ankara: Aylık artış yüzde 3,8, yıllık artış yüzde 41,4

• İzmir: Aylık artış yüzde 3,0, yıllık artış yüzde 31,1

Bu veriler doğrultusunda Ankara, hem aylık hem yıllık bazda en yüksek artışı gösteren il oldu.

EN ÇOK VE EN AZ ARTIŞ GÖSTEREN İLLER

Yıllık bazda konut fiyatlarının en fazla yükseldiği iller şu şekilde sıralandı:

• Ankara: Yüzde 41,4

• Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, Uşak: Yüzde 40,5

• Erzurum, Erzincan, Bayburt, Ağrı, Ardahan, Kars, Iğdır: Yüzde 39,3

Öte yandan en düşük yıllık artış oranları:

• Antalya, Burdur, Isparta: Yüzde 19,5

• Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye: Yüzde 20,3 olarak kayıtlara geçti.

REEL ARTIŞLA DİKKAT ÇEKEN DÖNEM

TCMB verileri, 2025 yılı Mayıs ayında konut fiyatlarının hem nominal hem reel olarak artış kaydettiğini ve bu artışın yılın ilk dört ayına göre daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Konut piyasasında fiyat hareketliliği, özellikle başkent Ankara başta olmak üzere birçok ilde dikkat çekici seviyelere ulaştı.