GELİR VERGİSİ MATRAHI YÜZDE 70,10 ARTTI

2025 yılı vergilendirme dönemine ilişkin gelir vergisi beyanlarında, bir önceki vergilendirme dönemi olan 2024 yılına kıyasla beyan edilen toplam matrah yüzde 70,10 arttı. Aynı dönemde tahakkuk eden toplam gelir vergisindeki artış ise yüzde 69,80 olarak gerçekleşti.

Gelir vergisi verilerindeki artış, 2025 yılına ilişkin yıllık beyannamelerin değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıktı. Gelir İdaresi Başkanlığı söz konusu değerlendirmelerin ardından Türkiye genelinde en fazla gelir vergisi beyan eden mükelleflerin ilk 100 sıralamasını kamuoyuyla paylaştı.

KURUMLAR VERGİSİNDE MATRAH ARTIŞI YÜZDE 60,47 OLDU

Kurumlar vergisi beyannamelerinde de 2024 yılına göre artış kaydedildi. 2025 vergilendirme döneminde beyan edilen kurumlar vergisi matrahı toplamı, bir önceki yıla göre yüzde 60,47 yükseldi.

Tahakkuk eden toplam kurumlar vergisindeki artış ise yüzde 63,02 olarak gerçekleşti. Gelir İdaresi Başkanlığı, yıllık gelir vergisi mükelleflerinin yanı sıra kurumlar vergisinde Türkiye genelinde en fazla vergi beyan eden mükelleflerin sıralamasını da açıkladı.

GELİR VERGİSİNDE İLK SIRADA SELÇUK BAYRAKTAR VAR

2025 vergilendirme döneminin gelir vergisi rekortmenleri sıralamasında ilk sırayı Selçuk Bayraktar aldı. Listenin ikinci sırasında Lütfü Haluk Bayraktar yer alırken üçüncü sırada Mustafa Rahmi Koç bulunuyor.

Mehmet Sinan Tara sıralamanın dördüncü basamağında yer aldı. İlk 10 içerisinde bulunan diğer isimlerden Erman Ilıcak 7’nci, Mehmet Cengiz 9’uncu, Ceyda Lale Tara ise 10’uncu sırada kendisine yer buldu.

İLK 10’DA AÇIKLANAN İSİMLER

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından açıklanan sıralamaya göre ilk dört sırada sırasıyla Selçuk Bayraktar, Lütfü Haluk Bayraktar, Mustafa Rahmi Koç ve Mehmet Sinan Tara yer aldı. Açıklanan isimler arasında Erman Ilıcak’ın 7’nci, Mehmet Cengiz’in 9’uncu ve Ceyda Lale Tara’nın 10’uncu sırada olduğu görüldü.

2025 vergilendirme dönemi sonuçlarıyla birlikte gelir vergisinde beyan edilen matrah ve tahakkuk eden vergi tutarlarının önceki yıla göre yaklaşık yüzde 70 seviyesinde artış göstermesi de açıklanan veriler arasında öne çıktı.

KURUMLAR VERGİSİ REKORTMENLERİ DE AÇIKLANDI

Gelir İdaresi Başkanlığı, bireysel gelir vergisi sıralamasının yanında 2025 vergilendirme dönemine ilişkin kurumlar vergisi rekortmenlerini de belirledi. Kurumlar vergisinde Türkiye genelinde en fazla vergi beyan eden mükellefler, 2025 yılı beyannamelerinin değerlendirilmesinin ardından oluşturulan ilk 100 listesinde sıralandı.

Kurumlar vergisi tarafında beyan edilen matrahın yüzde 60,47, tahakkuk eden toplam verginin ise yüzde 63,02 artması, 2024 ve 2025 vergilendirme dönemleri arasındaki değişimi ortaya koydu.

Akaryakıt markaları, hükümet tarafından alınan kararın ardından motorin fiyatlarını güncelledi. Vergi düzenlemesinin pompa fiyatlarına yansımasıyla birlikte motorinin litre fiyatında yaklaşık 9,25 liralık indirim meydana geldi.

FİYATLAR YÜZDE 13’TEN FAZLA GERİLEDİ

Motorinde ÖTV’nin sıfırlanmasıyla litre fiyatlarında yaklaşık 9,25 liralık düşüş kaydedildi. Gerçekleşen fiyat değişimi, motorin fiyatlarında yüzde 13’ü aşan bir indirime karşılık geldi.

Hükümet, söz konusu düzenlemeyi dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla hayata geçirdi. Nakliyeciler, üreticiler ve tüketicilerin maliyetlerinin dikkate alındığı düzenlemenin ardından akaryakıt şirketleri de yeni fiyatları pompalarına yansıtmaya başladı.

İSTANBUL’DA MOTORİN 70,82 LİRAYA GERİLEDİ

Yeni fiyatların uygulanmaya başlamasıyla İstanbul’da motorinin litre fiyatı 70,82 liraya düştü. Ankara’da litre fiyatı 71,94 lira seviyesine gerilerken İzmir’de motorin 72,21 liradan satılmaya başladı.

Doğu illerinde ise motorinin litre fiyatı 73,67 liraya geriledi. Böylece ÖTV’nin Ağustos ayında sıfırlanmasının ardından farklı şehir ve bölgelerde yeni motorin fiyatları pompaya yansımış oldu.

YENİ MOTORİN FİYATLARI

İstanbul’da motorin litre fiyatı 70,82 lira, Ankara’da 71,94 lira, İzmir’de 72,21 lira olarak güncellendi. Doğu illerinde ise motorinin litre fiyatı 73,67 lira seviyesine indi.

ABD İSTİHDAM VERİSİ BEKLENTİLERİN ALTINDA KALDI

Cuma günü açıklanan veriler, ABD ekonomisinin Temmuz ayında beklenmedik şekilde 23 bin istihdam kaybettiğini gösterdi. Haziran ayına ilişkin istihdam artışı ise aşağı yönlü revize edilerek 20 bin olarak açıklandı. Temmuz ayı için piyasa beklentisi 80 bin kişilik istihdam artışı yönündeydi.

İstihdam verilerinin beklentilerin önemli ölçüde altında kalması, piyasalardaki faiz fiyatlamalarını da etkiledi. Piyasalar Eylül ayında 25 baz puanlık faiz artırımı olasılığını yüzde 44 seviyesinde fiyatlamaya başladı. Söz konusu oran bir hafta önce yüzde 67 düzeyinde bulunuyordu.

PETROL FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞ ALTINI DA ETKİLİYOR

Altın fiyatları, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik çabalara ilişkin belirsizliğin devam ettiği dönemde yükselen petrol fiyatlarına rağmen güçlü seyrini sürdürüyor. Petrol tarafındaki fiyat artışları altın piyasasında gün içi hareketliliğin artmasına neden olurken, değerli metal haftaya pozitif başlangıç yaptı.

Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler enerji ve değerli metal piyasalarının gündeminde kalmayı sürdürüyor. İran ile Umman arasındaki temaslara ilişkin açıklamalar da piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

İRAN VE UMMAN ARASINDAKİ GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR

İran, Umman ile yürütülen görüşmelerin bir anlaşmaya yakın olduğunu açıkladı. Tahran yönetimi aynı zamanda Washington tarafından bir anlaşmanın yakın olduğuna ilişkin açıklamalar yapılmasına rağmen ABD ile doğrudan müzakereler yürütüldüğü iddiasını reddetti.

İran ve Umman arasındaki görüşmeler ile ABD tarafından yapılan açıklamalar, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik süreçte öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. Bölgedeki gelişmelerin petrol fiyatları üzerindeki etkisi altın piyasasındaki fiyatlamalarla birlikte takip ediliyor.

ONS ALTIN 4 BİN 356 DOLARDAN İŞLEM GÖRÜYOR

Ons altın güne 4 bin 349 dolardan başladı. Gün içerisinde en düşük 4 bin 313 dolar seviyesini gören ons altın, en yüksek 4 bin 358 dolara çıktı. Ons altın şu sıralarda 4 bin 356 dolar seviyesinden işlem görüyor.

Geçen hafta yüzde 7'yi aşan yükseliş kaydeden ons altında haftanın ilk işlem gününde 4 bin 300 doların üzerindeki fiyatlama devam ediyor. Gün içindeki kar satışlarına rağmen fiyatların yeniden yukarı yönlü hareket ettiği görülüyor.

GRAM ALTIN 6 BİN 683 LİRAYA YÜKSELDİ

Gram altın yeni haftaya 6 bin 669 liradan başladı. Gün içerisinde en düşük 6 bin 617 lirayı gören gram altın, en yüksek 6 bin 686 lira seviyesine ulaştı. Gram altın şu sıralarda 6 bin 683 liradan alıcı buluyor.

Ons altındaki hareketlilik gram altın fiyatlarına da yansırken, haftanın ilk işlem gününde 6 bin 600 liranın üzerindeki seyir korunuyor. Gün içerisindeki en düşük ve en yüksek seviyeler arasındaki fark ise 69 liraya ulaştı.

Düzenlemeyle tasarruf finansman şirketlerinin yönettiği kaynakların daha likit ve görece düşük riskli finansal araçlarda tutulması amaçlandı. Şirketlerin hem tasarruf fon havuzlarında biriken müşteri kaynakları hem de kendi hesaplarındaki varlıkları açısından uygulanacak yeni kurallar, fon yönetiminde kullanılabilecek yatırım araçlarının kapsamını daraltıyor.

TASARRUF FONLARININ DEĞERLENDİRİLECEĞİ ALANLAR SINIRLANDIRILDI

BDDK’nın yeni düzenlemesine göre tasarruf finansman şirketleri söz konusu varlıkları yalnızca belirlenen finansal araçlarda değerlendirebilecek. Şirketler, katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesapları veya katılma hesaplarını kullanabilecek.

Fonların değerlendirilebileceği bir diğer alan Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikaları olacak. Altına dayalı kira sertifikaları ise düzenlemede izin verilen yatırım araçları arasında yer almayacak.

Türk lirası cinsinden ihraç edilen katılım esaslı yatırım fonları da belirli şartlarla kullanılabilecek. Yatırım fonunun risk değerinin 1 veya 2 olması gerekecek. Böylece daha yüksek risk taşıyan yatırım fonlarında tasarruf finansman kaynaklarının değerlendirilmesinin önüne geçilecek.

ŞİRKET HESAPLARINA DA İHTİYATLI KISITLAMALAR GETİRİLDİ

Yeni kurallar yalnızca müşterilerin ödemelerinin toplandığı tasarruf fon havuzlarıyla sınırlı tutulmadı. Tasarruf finansman şirketlerinin kendi hesaplarındaki kaynakların değerlendirilmesine ilişkin uygulamalar da daha ihtiyatlı bir çerçeveye alındı.

BDDK’nın belirlediği yapı kapsamında kaynakların kısa sürede nakde çevrilebilecek ve risk seviyesi daha düşük olan finansal araçlarda tutulması esas alınacak. Tasarruf finansman faaliyetlerinden kaynaklanan fonların yüksek riskli varlıklarda değerlendirilmesi yeni sınırlarla engellenecek.

GETİRİSİZ KALAN PARA İÇİN BİNDE 2 SINIRI

Tasarruf fon havuzlarında getiri elde edilmeden bekletilen para miktarına da yeni sınır getirildi. Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ayın sonu itibarıyla hesaplanan toplam tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşmaması kararlaştırıldı.

Örneğin bir tasarruf finansman şirketinin önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun 10 milyar TL olması halinde günlük getirisiz bırakılabilecek tutar, söz konusu binde 2 sınırı kapsamında en fazla 20 milyon TL olabilecek.

EFT KAPANIŞINDAN SONRA GELEN PARALAR ERTESİ GÜN HESAPLANACAK

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanış saatinden sonra tasarruf fon havuzuna aktarılan tutarlar için ayrı bir uygulama yapılacak. EFT sisteminin kapanmasının ardından hesaba geçen paralar, aynı günün getirisiz bakiye hesabına dahil edilmeyecek.

Söz konusu tutarlar takip eden gün yapılacak hesaplamada dikkate alınacak. Böylece şirketlerin kontrolü dışında gün sonuna yakın gerçekleşen para transferlerinin günlük bakiye sınırlarında farklılık oluşturmasının önüne geçilecek.

YÜKSEK TUTARLI SÖZLEŞME SINIRI 5 MİLYON TL’YE ÇIKTI

BDDK, hangi tasarruf finansman sözleşmelerinin "yüksek tutarlı sözleşme" olarak değerlendirileceğine ilişkin parasal sınırları da güncelledi. Genel kapsamdaki sözleşmeler için daha önce 2 milyon 509 bin 800 TL olan yüksek tutarlı sözleşme eşiği 5 milyon TL’ye yükseltildi.

Böylece 5 milyon TL ve üzerindeki ilgili sözleşmeler, düzenlemede belirlenen yüksek tutarlı sözleşme kapsamına girecek. Güncelleme, tasarruf finansman sektöründeki sözleşme büyüklüklerinde ortaya çıkan artışla birlikte mevcut parasal eşiklerin yeniden belirlenmesini sağladı.

KONUT VE ÇATILI İŞ YERİNDE EŞİK 12,5 MİLYON TL OLDU

Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde uygulanacak yüksek tutarlı sözleşme sınırı da artırıldı. Daha önce 6 milyon 274 bin 500 TL olan limit, yeni düzenlemeyle 12 milyon 500 bin TL’ye çıkarıldı.

Konut ve çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde 12 milyon 500 bin TL ve üzerindeki tutarlar yüksek tutarlı sözleşme kapsamında değerlendirilecek. Söz konusu sınır, tek bir kişinin kullanabileceği azami finansman tutarından farklı olarak şirketlerin yüksek tutarlı sözleşme yoğunluğunun hesaplanmasında kullanılacak.

YÜKSEK TUTARLI SÖZLEŞMELERE YÜZDE 5 SINIRI

BDDK, yüksek tutarlı sözleşmelerin şirketlerin toplam sözleşme portföyü içerisindeki payına da üst sınır getirdi. Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının ilgili dönemde yapılan tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı yüzde 5’i aşamayacak.

Düzenlemeyle şirketlerin portföylerinin sınırlı sayıdaki yüksek tutarlı sözleşmelerde yoğunlaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Riskin daha geniş bir müşteri ve sözleşme tabanına dağıtılması için sözleşme portföyünün büyüklüğüne bağlı oran sınırı uygulanacak.

2025’TEN SONRA KURULAN ŞİRKETLERE KADEMELİ GEÇİŞ

1 Ocak 2025 tarihinden sonra kurulan tasarruf finansman şirketleri açısından yüzde 5’lik sınıra doğrudan geçiş yerine kademeli bir uygulama öngörüldü. Yeni şirketlerin portföy oluşturma dönemleri dikkate alınarak daha yüksek oranların geçici olarak kullanılmasına izin verilecek.

Söz konusu şirketlerde yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşmelere oranı 30 Haziran 2027 tarihine kadar yüzde 15 olarak uygulanacak. 1 Temmuz 2027 ile 31 Aralık 2027 tarihleri arasındaki dönemde ise oran yüzde 10’a düşürülecek.

Geçiş dönemlerinin tamamlanmasının ardından söz konusu şirketlerin de genel olarak belirlenen yüzde 5’lik sınıra uyum sağlaması gerekecek.

AYNI ŞİRKETTE EN FAZLA İKİ SÖZLEŞME YAPILABİLECEK

Risk yoğunlaşmasının önlenmesine yönelik en dikkat çeken düzenlemelerden biri, aynı kişi veya risk grubuyla yapılabilecek sözleşme sayısına ilişkin oldu. Yeni kurallara göre bir gerçek veya tüzel kişi ya da aynı risk grubunda bulunan taraflarla aynı tasarruf finansman şirketinde yapılabilecek sözleşme sayısı sınırlandırılacak.

Bir kişi aynı tasarruf finansman şirketiyle en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesi yapabilecek. Aynı kişi ayrıca bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek.

Toplam sözleşme sayısı en fazla iki olacak. Sözleşmelerin dağılımı bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri şeklinde gerçekleşebilecek.

AYNI ŞİRKETTE İKİ VEYA ÜÇ ARAÇ SÖZLEŞMESİ YAPILAMAYACAK

Sözleşme sayısına getirilen sınır nedeniyle aynı kişinin aynı tasarruf finansman şirketinde birden fazla aktif taşıt finansmanı sözleşmesi yapmasının önüne geçilecek. Aynı şirket üzerinden iki veya üç farklı araç için ayrı tasarruf finansman sözleşmeleri oluşturulamayacak.

Konut ve çatılı iş yeri finansmanında da bir sözleşme sınırı uygulanacak. Bir kişinin aynı şirket bünyesinde bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri sözleşmesi bulunması mümkün olacak ancak toplam aktif sözleşme sayısı ikiyi geçemeyecek.

TAŞIT FİNANSMANINDA ÜST SINIR 6 MİLYON 250 BİN TL

Kişi veya aynı risk grubundaki taraflarla yapılabilecek sözleşmelerin parasal büyüklüğüne ilişkin üst sınırlar da yeniden belirlendi. Taşıt finansmanı için yapılabilecek bir sözleşmenin azami tutarı 6 milyon 250 bin TL olacak.

Düzenlemeyle bir kişinin aynı tasarruf finansman şirketinden araç alımı amacıyla yapabileceği sözleşmenin tutarı 6 milyon 250 bin TL ile sınırlandırıldı. Belirlenen tutarın üzerindeki taşıt finansmanı sözleşmelerine izin verilmeyecek.

KONUT VE İŞ YERİNDE ÜST SINIR 62 MİLYON 500 BİN TL

Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmeleri için belirlenen azami tutar ise 62 milyon 500 bin TL olacak. Bir kişi veya aynı risk grubundaki taraflar bakımından ilgili şirketle yapılacak konut ya da çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi söz konusu sınırı aşamayacak.

Taşıt finansmanında belirlenen 6 milyon 250 bin TL’lik sınırın aksine gayrimenkul finansmanında daha yüksek bir üst limit uygulanacak.

TÜM SÖZLEŞMELERİN TOPLAMI 62,5 MİLYON TL’Yİ GEÇEMEYECEK

BDDK yalnızca her bir sözleşmeye ilişkin sınır belirlemekle kalmadı, kişi veya risk grubu bazında toplam sözleşme büyüklüğüne de üst limit getirdi. Bir kişi veya aynı risk grubuna ait tüm tasarruf finansman sözleşmelerinin toplamı 62 milyon 500 bin TL’yi aşamayacak.

Örneğin aynı şirkette hem taşıt hem de konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi bulunan bir kişinin iki sözleşmesinin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin TL sınırının içerisinde kalacak. Taşıt sözleşmesi için ayrıca 6 milyon 250 bin TL’lik bireysel üst sınır uygulanmaya devam edecek.

5 MİLYON TL’LİK EŞİK İLE 6,25 MİLYON TL’LİK SINIR FARKLI UYGULANACAK

Yeni düzenlemede yer alan 5 milyon TL’lik "yüksek tutarlı sözleşme" sınırı ile taşıt finansmanı için belirlenen 6 milyon 250 bin TL’lik azami tutar farklı amaçlarla kullanılacak. 5 milyon TL sınırı, bir sözleşmenin yüksek tutarlı sözleşme kategorisinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini belirleyecek.

6 milyon 250 bin TL ise taşıt finansmanı sözleşmesinde ulaşılabilecek en yüksek sözleşme tutarı olacak. Benzer şekilde konut veya çatılı iş yerinde 12 milyon 500 bin TL yüksek tutarlı sözleşme eşiği olarak uygulanırken 62 milyon 500 bin TL azami sözleşme sınırı olacak.

RİSK YOĞUNLAŞMASINA KARŞI YENİ SINIRLAR UYGULANACAK

BDDK’nın aldığı kararlarla tasarruf finansman şirketlerinin kaynaklarının hem yatırım araçları hem de müşteri portföyü açısından belirli alanlarda yoğunlaşmasının önüne geçilecek. Fonların daha düşük riskli ve likit finansal araçlarla sınırlandırılması, yüksek tutarlı sözleşmelere yüzde 5 oranı uygulanması ve kişi başına sözleşme sayısının sınırlandırılması aynı düzenleme çerçevesinde hayata geçirilecek.

Kişi veya risk grubu bazındaki parasal üst sınırlar da şirketlerin tek bir müşteri veya bağlantılı müşteri grubunda yüksek miktarda finansman riski taşımasını sınırlandıracak.

ŞİRKETLERE UYUM İÇİN GEÇİŞ SÜRESİ VERİLDİ

BDDK, tasarruf finansman şirketlerinin mevcut işleyişlerini yeni kurallara uygun hale getirebilmesi amacıyla geçiş süresi tanıdı. Şirketlerin fon yönetiminden sözleşme limitlerine kadar ilgili sistemlerini belirlenen tarihe kadar düzenlemesi gerekecek.

Yeni kurallar 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayacak. 1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketler için yüksek tutarlı sözleşme oranında ayrıca 2027 yılı sonuna kadar devam eden kademeli geçiş hükümleri geçerli olacak.

FED BEKLENTİSİ YÜZDE 55’E GERİLEDİ

Orta Doğu’daki müzakerelerde ilerleme sağlanması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticarete açılabileceğine yönelik beklentiler petrol fiyatlarını 80 dolar seviyelerine çekti. Enerji maliyetlerindeki gerileme enflasyon endişelerini azaltırken Fed’in eylül ayında faiz artıracağına yönelik piyasa beklentisi yüzde 80’in üzerinden yüzde 55 seviyesine düştü.

Beklentilerdeki değişim doların küresel piyasalarda değer kaybetmesine yol açtı. ABD’nin iki yıllık tahvil getirisindeki düşüş de güvenli liman olarak görülen altına talebi artırdı.

GRAM ALTIN 6 BİN 541 LİRAYA ÇIKTI

Ons altın önceki günü yüzde 4,18 yükselişle 4 bin 247 dolardan kapattı. Yeni günün ilk işlemlerinde 4 bin 302 doları gören ons altın, son bir buçuk ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Geçen haftayı 6 bin 172 liradan tamamlayan gram altın ise yüzde 6 değer kazanarak 6 bin 541 liraya çıktı. Gram altın böylece son 7 haftanın zirvesini gördü.

ONSTA KRİTİK SEVİYELER

Analistlere göre ons altında 4 bin 200 dolar seviyesi destek noktası olarak izleniyor. Yukarı yönlü hareketin sürmesi halinde ilk önemli direnç 4 bin 390 dolar seviyesinde bulunuyor.

Uzun vadeli eğilim açısından önemli görülen 200 günlük hareketli ortalama ise 4 bin 490 dolar seviyesinde yer alıyor.

5 BİN DOLAR SENARYOSU YENİDEN MASADA

IG Piyasa Analisti Tony Sycamore, Orta Doğu’da diplomatik uzlaşmaya yaklaşıldığına yönelik beklentilerin petrol fiyatlarını düşürebileceğini ve merkez bankalarının faiz artırma ihtimalini azaltabileceğini söyledi.

Sycamore, ons altının 200 günlük hareketli ortalamayı kalıcı olarak aşması halinde yükselişin güçlenebileceğini ve fiyatların 5 bin dolar seviyesine doğru yeni bir toparlanma sürecine girebileceğini ifade etti.

GOLDMAN SACHS FAİZ İNDİRİMİ İÇİN NEDEN TEMKİNLİ?

Goldman Sachs ekonomistleri Clemens Grafe ve Başak Edizgil tarafından hazırlanan değerlendirmede, enflasyondaki yavaşlamanın para politikasında erken gevşeme için tek başına yeterli olmadığı belirtildi. Enerji maliyetleri, döviz kuru hareketleri ve fiyatlama davranışları üzerindeki belirsizliklerin devam ettiği kaydedilirken, söz konusu risklerin enflasyon görünümündeki iyileşmenin kalıcılığını etkileyebileceği ifade edildi.

Raporda, yüksek enerji fiyatları ve Türk lirasındaki daha hızlı değer kaybından kaynaklanan risklerin faiz oranlarının daha uzun süre yüksek seviyelerde kalmasını gerektirebileceği belirtildi. Bankanın değerlendirmesi, enflasyon verilerindeki düşüşe rağmen faiz indirimlerinin beklenenden daha geç veya daha sınırlı gerçekleşebileceğine işaret etti.

TEMMUZ ENFLASYONU YÜZDE 31,8’E GERİLEDİ

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre yıllık enflasyon, temmuz ayında yüzde 31,8 seviyesine geriledi. Yıllık enflasyon böylece üst üste ikinci ayda da düşüş kaydederken, açıklanan oran beklentilerin üzerinde bir gerilemeye işaret etti.

Temmuz verisiyle birlikte yıllık enflasyondaki yavaşlama devam etse de mevcut seviye, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yıl sonu için öngördüğü yüzde 26’lık tahminin üzerinde kaldı. Enflasyon ile Merkez Bankasının yıl sonu öngörüsü arasındaki fark, para politikasındaki sıkı duruşun süresine ilişkin tartışmaların devam etmesine neden oldu.

GOLDMAN SACHS YIL SONU TAHMİNİNİ YÜZDE 29’DA TUTTU

Goldman Sachs, Türkiye için yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29 seviyesinde korudu. Banka, tahmininde değişikliğe gitmezken enerji fiyatları, döviz kuru ve vergi düzenlemelerinden kaynaklanabilecek yukarı yönlü risklerin arttığını vurguladı.

Yıl sonu tahmininin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yüzde 26’lık öngörüsünün üzerinde bulunması, Goldman Sachs’ın enflasyondaki düşüş sürecine temkinli yaklaştığını gösterdi. Banka, mevcut görünümün bozulması halinde enflasyonun tahmin edilen seviyenin üzerinde gerçekleşebileceğine dikkat çekti.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ ENERJİ FİYATLARINI NASIL ETKİLEYEBİLİR?

Goldman Sachs ekonomistleri, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında uygulanan eşel mobil sisteminin ekim ayına kadar tamamen kaldırılacak olmasını enerji fiyatları açısından önemli bir risk unsuru olarak değerlendirdi. Sistemin kaldırılmasıyla birlikte petrol fiyatları veya döviz kurunda yaşanabilecek artışların akaryakıt fiyatlarına daha hızlı yansıyabileceği belirtildi.

Akaryakıt fiyatlarında oluşabilecek yükselişin ulaştırma maliyetleri üzerinden diğer mal ve hizmet fiyatlarına da yansıyabileceği kaydedildi. Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri nedeniyle Merkez Bankasının faiz indirimi konusunda daha ihtiyatlı hareket edebileceği ifade edildi.

ORTA DOĞU’DAKİ GERİLİM ENERJİ FİYATLARINI BASKILAYABİLİR

Raporda, Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gerilimlerin petrol ve diğer enerji ürünlerinin fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği belirtildi. Bölgedeki gelişmelerin enerji arzına ilişkin endişeleri artırması halinde küresel petrol fiyatlarında yeni yükselişler görülebileceği kaydedildi.

Türkiye’nin enerji ithalatına bağımlılığı nedeniyle küresel fiyatlardaki artışların iç piyasadaki maliyetler ve enflasyon üzerinde etkili olabileceği ifade edildi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin cari denge, üretim maliyetleri ve tüketici fiyatları üzerinden para politikasının seyrini etkileyebileceği bildirildi.

TÜRK LİRASINDAKİ DEĞER KAYBI RİSKİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Goldman Sachs, Türk lirasındaki değer kaybının beklenenden daha hızlı gerçekleşmesi halinde ithal ürünlerin ve enerji maliyetlerinin artabileceğine dikkat çekti. Döviz kurundaki yükselişin fiyatlara geçişkenliği nedeniyle enflasyondaki düşüş sürecinin yavaşlayabileceği belirtildi.

Kur hareketlerinin enflasyon beklentileri ve şirketlerin fiyatlama davranışları üzerinde de etkili olduğu kaydedildi. Banka, Türk lirasındaki gelişmelerin enerji fiyatlarıyla birlikte para politikasının önümüzdeki dönemdeki yönünü belirleyecek temel unsurlar arasında yer alacağını bildirdi.

HİZMET ENFLASYONUNDA SINIRLI BOZULMA GÖRÜLDÜ

Goldman Sachs’ın değerlendirmesinde, temmuz ayında hizmet enflasyonunda sınırlı bir bozulma yaşandığı belirtildi. Hizmet fiyatlarındaki gelişmelerin ücretler, kira giderleri ve geçmiş enflasyona bağlı fiyatlama davranışları nedeniyle yakından izlendiği ifade edildi.

Hizmet enflasyonundaki sınırlı bozulmaya rağmen çekirdek enflasyon göstergelerindeki iyileşmenin devam ettiği kaydedildi. Banka, söz konusu ayrışmanın enflasyon görünümündeki olumlu ve olumsuz unsurların birlikte değerlendirilmesini gerektirdiğini bildirdi.

ÇEKİRDEK ENFLASYON GÖSTERGELERİ İYİLEŞMEYİ SÜRDÜRDÜ

Goldman Sachs ekonomistlerine göre çekirdek enflasyonun üç aylık hareketli ortalaması, yılın ilk çeyreğinde görülen seviyelere geri döndü. Enerji ve gıda gibi oynak kalemlerin dışarıda bırakıldığı göstergelerdeki gerilemenin, temel enflasyon dinamiklerindeki iyileşmenin sürdüğünü gösterdiği belirtildi.

Çekirdek göstergelerdeki olumlu seyre rağmen enerji fiyatları ve döviz kurunun oluşturduğu risklerin devam ettiği vurgulandı. Banka, temel enflasyon eğilimindeki iyileşmenin faiz indirimlerini destekleyebileceğini ancak dışsal risklerin indirim sürecinin hızını ve zamanlamasını sınırlayabileceğini ifade etti.

FAİZLER NEDEN DAHA UZUN SÜRE YÜKSEK KALABİLİR?

Goldman Sachs’a göre enflasyondaki düşüşün kalıcı hale gelmesi, döviz kurundaki hareketlerin kontrollü seyretmesi ve enerji maliyetlerinin sınırlı kalması faiz indirimi süreci açısından önem taşıyor. Söz konusu alanlarda oluşabilecek olumsuzlukların fiyat istikrarına yönelik riskleri artırabileceği ve sıkı para politikasının daha uzun süre korunmasına yol açabileceği belirtildi.

Faizlerin yüksek seviyelerde tutulmasının temel gerekçesinin enflasyon beklentilerindeki iyileşmeyi desteklemek ve fiyatlama davranışlarındaki bozulmayı önlemek olduğu kaydedildi. Goldman Sachs, önümüzdeki dönemde enerji fiyatları ile Türk lirasının seyrinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının faiz kararlarında belirleyici olmayı sürdüreceğini bildirdi.

YILLIK ENFLASYON YÜZDE 31,8 OLDU

Temmuz ayında yıllık enflasyonun bir önceki aya göre 0,4 puan gerilediğini belirten Şimşek, yıllık enflasyon oranının yüzde 31,8 olarak gerçekleştiğini açıkladı. Bakan Şimşek, uygulanan ekonomi politikaları ve alınan tedbirlerin enflasyonun düşürülmesi sürecine katkı sağladığını kaydetti.

HİZMET ENFLASYONUNDAKİ KATILIK AZALIYOR

Hizmet sektöründeki fiyat gelişmelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, alınan tedbirler ve dezenflasyon sürecinin etkisiyle hizmet enflasyonundaki katılığın azaldığını söyledi. Eğitim ve kira kalemlerindeki yıllık enflasyon oranlarının geçen yılın aynı ayına göre önemli ölçüde gerilediğini bildirdi.

Şimşek’in paylaştığı verilere göre eğitimde yıllık enflasyon geçen yılın aynı ayına kıyasla 31 puan azalırken, kira enflasyonundaki düşüş 34 puan olarak kaydedildi. Bakan Şimşek, söz konusu gerilemenin hizmet enflasyonundaki katılığın azalmaya başladığını gösterdiğini ifade etti.

MALİ DİSİPLİN VURGUSU

Jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan risklere de değinen Şimşek, söz konusu risklerin etkin şekilde yönetildiğini belirtti. Ekonomi programının temel hedeflerinin korunduğunu vurgulayan Şimşek, mali disiplinden ve kalıcı fiyat istikrarı hedefinden taviz verilmediğini açıkladı.

Temmuz verileriyle birlikte yıllık tüketici enflasyonu haziran ayındaki yüzde 32,11 seviyesinden yüzde 31,75’e geriledi. Aylık enflasyon ise haziranda kaydedilen yüzde 0,99’un ardından temmuzda yüzde 1,78’e yükseldi. TÜİK, tüketici fiyat endeksini 2026 yılı itibarıyla 2025=100 temel yılı üzerinden hesaplıyor.

TEMMUZ AYINDA TÜFE YÜZDE 1,78 ARTTI

Tüketici fiyatları temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,78 yükseldi. Ocak-temmuz dönemini kapsayan yedi aylık süreçte fiyatlardaki toplam artış yüzde 19,86 olarak hesaplandı.

Yıllık enflasyon yüzde 31,75 olurken on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 31,90 seviyesinde gerçekleşti. On iki aylık ortalama enflasyon oranı, kira artışlarında uygulanabilecek tavan oranının belirlenmesinde kullanılan göstergeler arasında bulunuyor.

GIDA FİYATLARI YILLIK YÜZDE 37,53 YÜKSELDİ

TÜFE içinde en yüksek ağırlığa sahip ana harcama gruplarından gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı yüzde 37,53 oldu. Gıda grubunun yıllık enflasyona katkısı 8,94 yüzde puan olarak hesaplandı.

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,61 yükseldi. Söz konusu grubun aylık enflasyona katkısı 0,40 yüzde puan olarak kayıtlara geçti.

KONUT GRUBUNDA YILLIK ARTIŞ YÜZDE 40,32 OLDU

Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtları kapsayan ana harcama grubunda yıllık fiyat artışı yüzde 40,32’ye ulaştı. Konut grubunun yıllık tüketici enflasyonuna katkısı 5,21 yüzde puan olarak gerçekleşti.

Konutla bağlantılı mal ve hizmetlerde temmuz ayındaki fiyat artışı yüzde 2,25 olarak ölçüldü. Grubun aylık TÜFE değişimine katkısı 0,27 yüzde puan oldu.

ULAŞTIRMA FİYATLARI AYLIK YÜZDE 2,59 ARTTI

Ulaştırma grubunda tüketici fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,83 yükseldi. Ulaştırmanın yıllık enflasyona katkısı 5,22 yüzde puan olarak hesaplandı.

Temmuz ayında ulaştırma fiyatlarında yüzde 2,59 artış gerçekleşti. Ana harcama grupları arasında aylık artışın öne çıktığı ulaştırmanın genel endekse katkısı 0,44 yüzde puan oldu.

ÜÇ ANA GRUBUN YILLIK ENFLASYONA KATKISI 19,37 PUAN

Gıda ve alkolsüz içecekler, ulaştırma ile konut gruplarının yıllık tüketici enflasyonuna toplam katkısı 19,37 yüzde puana ulaştı. En yüksek katkı 8,94 yüzde puanla gıda ve alkolsüz içeceklerden geldi.

Ulaştırma grubu yıllık enflasyona 5,22 yüzde puan, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu ise 5,21 yüzde puan katkı sağladı. Üç grup, tüketici fiyatlarındaki yıllık artışın önemli bölümünü oluşturdu.

AYLIK ENFLASYONA EN YÜKSEK KATKI ULAŞTIRMADAN GELDİ

Temmuz ayındaki yüzde 1,78’lik tüketici enflasyonuna en yüksek katkı 0,44 yüzde puanla ulaştırma grubundan geldi. Gıda ve alkolsüz içeceklerin katkısı 0,40 yüzde puan, konut grubunun katkısı ise 0,27 yüzde puan olarak hesaplandı.

Üç ana harcama grubunun aylık enflasyona toplam katkısı 1,11 yüzde puan oldu. Geriye kalan katkı, endekste yer alan diğer mal ve hizmet gruplarındaki fiyat değişimlerinden kaynaklandı.

117 ALT SINIFTA FİYATLAR YÜKSELDİ

Tüketici fiyat endeksinde kapsanan 174 alt sınıfın 117’sinde temmuz ayında fiyat artışı kaydedildi. Endekste yer alan 50 alt sınıfın fiyatlarında düşüş görülürken 7 alt sınıfta herhangi bir değişim yaşanmadı.

Alt sınıfların büyük bölümünde fiyatların yükselmesi, temmuz ayındaki aylık enflasyonun geniş bir ürün ve hizmet grubuna yayıldığını gösterdi. TÜİK sınıflandırmasında Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması’nın 2018 sürümü ve beşli düzeyi kullanıldı.

ÇEKİRDEK ENFLASYON YILLIK YÜZDE 30,98 OLDU

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altın hariç tutularak hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi B, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,66 yükseldi.

B göstergesindeki yıllık artış yüzde 30,98, Aralık 2025’e göre artış yüzde 18,78 ve on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 31,28 olarak gerçekleşti. Söz konusu gösterge, fiyat hareketlerinin geçici veya yüksek oynaklığa sahip kalemler dışındaki seyrini takip etmek amacıyla kullanılıyor.

YILLIK ENFLASYON HAZİRANA GÖRE GERİLEDİ

TÜİK’in haziran ayı verilerinde aylık enflasyon yüzde 0,99, yıllık enflasyon yüzde 32,11 ve yılın ilk altı ayındaki fiyat artışı yüzde 17,76 olarak açıklanmıştı. Temmuz verileriyle yıllık enflasyon 0,36 puan gerilerken yedi aylık kümülatif artış yüzde 19,86’ya çıktı.

Aylık fiyat artışı hazirana göre hızlanmasına rağmen yıllık oranın gerilemesinde geçen yılın aynı dönemindeki fiyat değişimlerinin hesaplamadan çıkması etkili oldu. Temmuzda gıda, ulaştırma ve konut gruplarındaki artışlar aylık endeks üzerinde belirleyici oldu.

Endeksin alt bileşenleri incelendiğinde tüketici güven endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 2,2 artarak 89,8’e çıktı. Reel kesim güven endeksi ise aynı dönemde yüzde 0,8 azalarak 101,2 olarak kayıtlara geçti.

Hizmet sektörü güven endeksi temmuzda yüzde 1,4 yükselişle 112 değerini aldı. Perakende ticaret sektörü güven endeksi yüzde 1,6 azalarak 111’e gerilerken, inşaat sektörü güven endeksi yüzde 0,6 artışla 83,5 oldu.

TÜKETİCİ VE HİZMET SEKTÖRÜNDE ARTIŞ

Temmuz verilerine göre tüketici güven endeksinde aylık bazda yüzde 2,2’lik artış gerçekleşti. Haziran ayına kıyasla yükselen endeks, temmuzda 89,8 seviyesine ulaştı.

Hizmet sektörü güven endeksinde de artış görüldü. Endeks, bir önceki aya göre yüzde 1,4 yükselerek 112 olarak hesaplandı.

REEL KESİM VE PERAKENDE TİCARETTE DÜŞÜŞ

Reel kesim güven endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 0,8 azalış gösterdi. Endeks, söz konusu dönemde 101,2 seviyesinde gerçekleşti.

Perakende ticaret sektörü güven endeksi de temmuzda geriledi. Endeks, hazirana göre yüzde 1,6 azalarak 111 değerini aldı.

İNŞAAT SEKTÖRÜ GÜVEN ENDEKSİ 83,5 OLDU

İnşaat sektörü güven endeksi, temmuzda aylık bazda yüzde 0,6 arttı. Sektöre ilişkin güven endeksi 83,5 olarak kayıtlara geçti.

EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİNİN SON 5 YILLIK SEYRİ

Ekonomik güven endeksinin 2022-2026 dönemindeki aylık verileri şöyle:

Alıcılar, satışa çıkarılan arsaların bir bölümüne yüzde 25 peşinat ve 48 ay vade ya da yüzde 30 peşinat ve 48 ay vade seçenekleriyle sahip olabilecek. Bazı taşınmazlar ise yalnızca peşin bedelle satılacak. Peşin alımlarda satış bedeli üzerinden yüzde 15 indirim uygulanacak.

TOPLAM MUHAMMEN BEDEL 18,7 MİLYAR LİRA

Satışa sunulacak 737 arsanın toplam büyüklüğü 2 milyon 777 bin 954 metrekare olarak açıklandı. Taşınmazların toplam muhammen bedeli ise 18 milyar 724 milyon 303 bin 30 lira olarak belirlendi.

Arsalar Adıyaman, Aksaray, Amasya, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bartın, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çorum, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Nevşehir, Ordu, Sakarya, Samsun, Sinop, Şanlıurfa, Şırnak, Tekirdağ, Tunceli, Van, Yalova ve Zonguldak’ta bulunuyor.

FARKLI NİTELİKTEKİ ARSALAR SATIŞA SUNULACAK

Açık artırma kapsamında konut ve ticaret alanlarının yanı sıra turizm, tarım, sanayi ve spor alanı niteliğindeki taşınmazlar da satışa çıkarılacak. Özel eğitim, kentsel çalışma, plansız alan, rekreasyon alanı, akaryakıt tesis alanı ve ağaçlandırılacak alan niteliğindeki arsalar da ihale kapsamında yer alacak.

Taşınmazların ödeme koşulları arsanın niteliğine ve satış şartlarına göre değişiklik gösterecek. Vadeli satışa uygun arsalar için yüzde 25 veya yüzde 30 peşinatla 48 ay vade uygulanırken, peşin satışa çıkarılan taşınmazlarda taksit seçeneği bulunmayacak.

AÇIK ARTIRMALAR ANKARA VE İSTANBUL’DA YAPILACAK

Açık artırmalar, 12, 13 ve 14 Ağustos 2026 tarihlerinde saat 10.30’da başlayacak. İhaleler, Ankara’daki Bilkent Otel ile TOKİ İstanbul Hizmet Binası’nda gerçekleştirilecek.

Katılımcılar, açık artırma salonlarında teklif verebilecekleri gibi internet üzerinden de ihalelere katılabilecek. Çevrim içi teklifler “muzayede.emlakyonetim.com.tr” internet adresi üzerinden alınacak.

AYRINTILI BİLGİLERE İNTERNETTEN ULAŞILABİLECEK

Satışa çıkarılan arsaların konumları, nitelikleri, muhammen bedelleri, ödeme koşulları ve açık artırma şartlarına ilişkin ayrıntılı bilgiler TOKİ’nin resmi internet sitesi ile Emlak Yönetim’in müzayede sayfasında yayımlanacak.

Vatandaşlar, “www.toki.gov.tr” ve “muzayede.emlakyonetim.com.tr” internet adreslerinden satışlara ilişkin bilgilere ulaşabilecek. Ayrıntılı bilgi almak isteyenler ayrıca “444 84 34” numaralı telefonu arayabilecek.

Şirketin bilim insanları tarafından geliştirilen bu yaklaşım, Fransa’nın Nutri-Score, Avustralya’nın Health Star Rating ve Birleşik Krallık’ın Nutrient Profile Model (HFSS) gibi uluslararası kabul görmüş beslenme değerlendirme sistemleri temel alınarak şekillendirildi.

Tüm pladis ürünlerine yönelik oluşturulan “pladis global beslenme modeli”, lif ve protein gibi tüketimi teşvik edilen besin öğelerinin artırılmasını, tuz, şeker ve yağ miktarlarının ise azaltılmasını içeriyor. pladis, bu yaklaşım doğrultusunda global olarak toplam satış hacminin yaklaşık %10’unu oluşturan, daha dengeli beslenmeye katkı sağlayan ürünlerinin satış hacmini 2030 yılına kadar iki katına çıkarmayı taahhüt ediyor. Şirket bu hedefe ilerlerken, ürünlerini lezzetinden ödün vermeden yeniden formüle edecek, yeni ürünler geliştirecek ve başarılı ürün serilerini daha fazla pazara ulaştıracak.

Söz konusu taahhüt, pladis’in kısa süre önce hayata geçirdiği küresel sürdürülebilirlik stratejisi Happy People, Happy Planet kapsamında atılan önemli adımlardan birini oluşturuyor.

İnovasyon için lezzetten ödün verilmeyecek

pladis Ar-Ge Başkanı Dr. Jennifer Moss şöyle konuştu:

“Tüketicilerin keyif için satın aldıkları ürünlerimizde lezzet her zaman önceliğimiz olmaya devam edecek. Değişen şu ki tüketiciler artık daha fazla seçenek istiyor. Yaşam tarzlarına ve iyi olma hedeflerine uygun ürünler ararken, alıştıkları lezzetten de ödün vermek istemiyorlar. Biz de bu iki beklentiyi bir arada karşılayabilen markaların başarılı olacağına inanıyoruz. Bu nedenle, markalarımızın sunduğu keyfi korurken tüketicilerimize daha fazla seçenek sunmaya kararlıyız.”

pladis Global Beslenme Modeli

Yaklaşık 16 bin kişiye istihdam sağlayan ve ürünlerini 110’dan fazla ülkede tüketiciyle buluşturan pladis’in 2030 taahhüdü, iyi olma hali ve dengeli beslenmeye yönelik uzun yıllardır devam eden portföy geliştirme çalışmalarının devamı niteliği taşıyor. Bu doğrultuda pladis Birleşik Krallık’taki ürün tariflerinden 169 milyon çay kaşığı şeker eş değerindeki 676 ton şekeri çıkardı. Hollanda’da Sultana meyveli bisküvilerinin tarifleri yeniden düzenlenerek şeker ve tuz oranları azaltılırken lif miktarı artırıldı.

Türkiye’de ise şekeri meyveden, yüksek lifli kuruyemiş ve meyve barlarının yanı sıra protein barını da kapsayan Ülker Go Ahead markası tüketicilerle buluştu. Ülker, bu yeni ürün lansmanıyla tüketicilere besleyici ve fonksiyonel atıştırmalık seçeneklerinden oluşan daha geniş bir ürün portföyü sunmayı hedefliyor.

Ülker, ürün portföyündeki şeker, tuz ve yağ oranlarını azaltmaya yönelik reformülasyon çalışmalarını uzun yıllardır sürdürüyor. Bu kapsamda son 10 yılda ürünlerinde toplam 5.706 ton şeker, 28 ton tuz ve 549 ton yağ azaltımı sağladı.

Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,8 değer kaybederek 91,20 dolara geriledi. ABD ham petrolünün varil fiyatı da yüzde 5,5 düşüşle 84,40 dolardan işlem gördü. Fiyatlardaki gerilemede, bölgedeki çatışmaların genişleyebileceği ve petrol arzının kesintiye uğrayabileceği yönündeki kaygıların zayıflaması etkili oldu.

DİPLOMASİ UMUDU PİYASALARI RAHATLATTI

Trump yönetiminin yaklaşık iki hafta süren askeri operasyonların ardından İran’a yönelik yeni saldırıları durdurması, Washington ile Tahran arasında diplomatik temasların yeniden başlayabileceği beklentisini güçlendirdi. Olası müzakere sürecine ilişkin iyimserlik, yatırımcıların arz kesintisi endişelerini azaltırken petrol fiyatlarında oluşan savaş priminin de önemli ölçüde gerilemesine yol açtı.

ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla azaltılabileceğine yönelik beklentiler, enerji piyasalarının yanı sıra küresel finans piyasalarındaki risk iştahını da artırdı. Yatırımcılar, taraflardan gelecek açıklamaları ve olası müzakerelere ilişkin takvimi yakından izlemeye başladı.

BRENT PETROL 100 DOLARIN ÜZERİNDEN GERİLEDİ

Geçen hafta bölgedeki çatışmaların tırmanmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıkarak son dönemin en yüksek seviyelerini görmüştü. Askeri gerilimin petrol üretimi ve sevkiyatı üzerinde baskı oluşturabileceği endişesi, fiyatların hızlı şekilde yükselmesine neden olmuştu.

Ateşkes ve diplomasi beklentilerinin güçlenmesinin ardından Brent petrol yeniden 90 dolar seviyelerine geriledi. ABD ham petrolünde de benzer bir fiyat hareketi görülürken piyasalar, askeri operasyonların tamamen sona erip ermeyeceğine ilişkin gelişmelere odaklandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ SEVKİYATLAR TAKİP EDİLİYOR

Enerji piyasaları açısından en kritik başlıklardan biri olan Hürmüz Boğazı’nda ticari faaliyetlerin normale dönüp dönmeyeceği yakından takip ediliyor. Küresel petrol sevkiyatında önemli bir geçiş noktası olan boğazdaki hareketlilik, petrol arzına ilişkin beklentilerin şekillenmesinde belirleyici rol oynuyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatının yeniden hız kazanması halinde fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskının devam edebileceğini belirtiyor. Bölgede yeniden askeri gerilim yaşanması durumunda ise arz güvenliğine yönelik endişelerin artabileceği ve petrol fiyatlarının tekrar yükselişe geçebileceği ifade ediliyor.

PİYASALARIN GÖZÜ OLASI MÜZAKERELERDE

ABD ile İran arasında diplomatik sürecin yeniden başlaması ihtimali, yatırımcıların güvenli liman varlıklarından daha riskli yatırım araçlarına yönelmesini destekledi. Enerji piyasası katılımcıları, Washington ve Tahran’dan gelecek açıklamaların yanı sıra olası görüşmelerin kapsamını ve tarafların müzakere şartlarını izliyor.

Petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki yönü açısından diplomatik temasların seyri, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari faaliyetler ve bölgedeki askeri hareketlilik belirleyici başlıklar arasında yer alıyor. Küresel piyasalar, gerilimin kalıcı biçimde azalıp azalmayacağına ilişkin yeni gelişmelere odaklanmış durumda.

Toplantının açılış konuşmasını yapan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, sanayicinin güçlenmesinin Türkiye’nin güçlenmesi anlamına geldiğini belirtti. Sürdürülebilir ve nitelikli kalkınma ile toplumsal refahın sanayileşme yoluyla sağlanabileceğini vurgulayan Bahçıvan, üretim yapısındaki zayıflamanın ülkenin geleceği açısından risk taşıdığını ifade etti.

İMALAT SANAYİSİNDE YAPISAL SORUNLARA DİKKAT ÇEKTİ

Türkiye’de imalat sanayisinin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla içindeki payına değinen Bahçıvan, mevcut üretim tabanının düşük teknoloji, yetersiz öz sermaye, zayıf verimlilik ve yüksek ithal girdi bağımlılığıyla karşı karşıya bulunduğunu söyledi. Sanayinin yalnızca toplam üretim içindeki payının değil, üretimin niteliğinin de değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Bahçıvan, Türkiye’de sanayinin zayıflamasıyla gelişmiş ülkelerde sanayinin ekonomi içindeki ağırlığının azalmasının aynı süreç olmadığını belirtti. Gelişmiş ülkelerin yüksek teknoloji odaklı sanayi sonrası bilgi toplumuna geçerken Türkiye’de geleneksel sektörlerin gerilediğini ve sanayinin yapısal dönüşümünü tamamlayamadığını ifade etti.

“TOPLUMLAR ANCAK ÜRETEREK AYAKTA KALABİLİR”

Türkiye’nin klasik sanayileşmesini tamamlamadan hizmet sektörü ağırlıklı bir ekonomi olma yönünde ilerlediğini dile getiren Bahçıvan, gelişmenin ülke ve toplumun geleceği açısından doğru olmadığını söyledi. Bahçıvan, “Zira bilinmelidir ki toplumlar ancak üreterek ayakta kalabilir.” ifadelerini kullandı.

Erken sanayisizleşmenin gelişmekte olan bir ülkenin sanayileşme ve teknolojik gelişim sürecinde yeterince ilerlemeden sanayinin lokomotif rolünü kaybetmesi anlamına geldiğini anlatan Bahçıvan, imalat sanayisinin yapısal dönüşüm tamamlanmadan üretim, yatırım ve istihdam içindeki ağırlığını kaybetmesinin temel risklerden biri olduğunu belirtti.

YENİ NESİL SANAYİ POLİTİKASI ÇAĞRISI

Sanayisizleşme riskini besleyen küresel ve yurt içi dinamiklerin bulunduğunu belirten Bahçıvan, Türkiye’nin gerçekleştirmesi gereken kalkınma sıçraması için “Yeni Nesil Sanayi Politikası”na ihtiyaç duyulduğunu kaydetti. Söz konusu yaklaşımın sanayi politikalarının uzun vadeli ve bütüncül biçimde ele alınması açısından yol gösterici olması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin temel ihtiyacının sanayi sektörünün yapısal sorunlarına ve ihtiyaçlarına uzun vadeli yanıt verecek kapsamlı bir sanayi politikası çerçevesi olduğunu aktaran Bahçıvan, kamu ile sanayi sektörü arasındaki iletişim ve iş birliğinin küresel dönüşümün getirdiği şartlara göre yeniden kurgulanmasının önem taşıdığını söyledi.

STRATEJİK DÖNÜŞÜM MERKEZİ DEVREYE ALINDI

İstanbul Sanayi Odası bünyesinde Stratejik Dönüşüm Merkezini kurduklarını hatırlatan Bahçıvan, merkezin küresel standartlarda bütüncül sanayi dönüşümü yaklaşımını benimseyen ilkeler ve saha uygulamaları üzerine yapılandırıldığını belirtti. Merkezin sanayi kuruluşlarının dijitalleşme, verimlilik ve büyüme süreçlerine katkı sunmasının amaçlandığını ifade etti.

Stratejik Dönüşüm Merkezinin hazırladığı “Değer Odaklı Dijitalleşme ve Büyüme Programı”nın Türkiye’de ilk kez uygulanacağını kaydeden Bahçıvan, programın erken sanayisizleşmeyle mücadelede firma düzeyindeki çalışmaların en yüksek standartlarından biri olacağını söyledi.

GÜLTEPE REKABET ŞARTLARINA İŞARET ETTİ

Bahçıvan’ın konuşmasının ardından Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ekonomik ve Yapısal Politikalar Merkezi Direktörü Burcu Aydın’ın moderatörlüğünde panel düzenlendi. Panelde Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe, MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir ile DEİK Türkiye-Avustralya İş Konseyi Başkanı ve Çalık Holding Yönetim Kurulu Üyesi Steven Young değerlendirmelerde bulundu.

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, erken sanayisizleşme konusunun üretim ve ihracat açısından kritik olduğunu belirtti. Türkiye’nin sanayi ve ihracattaki rekabet gücünü koruyamaması nedeniyle üretici ve sanayicinin zorlandığını ifade eden Gültepe, gerekli rekabet koşullarının oluşturulması halinde Türk üreticisi ve ihracatçısının küresel pazarlarda yarışabileceğini söyledi.

ÇİN’İN KÜRESEL ÜRETİMDEKİ PAYI YÜZDE 35’E ÇIKTI

Gültepe, Çin’in 20 yıl önce küresel üretimden aldığı payın yüzde 5 seviyesinde olduğunu, günümüzde ise yüzde 35’e yükseldiğini belirtti. Çin’in küresel ihracattaki payının da aynı dönemde yüzde 3’ten yüzde 14’e çıktığını kaydeden Gültepe, yükselişin kısa, orta ve uzun vadeli planlamanın sonucu olduğunu ifade etti.

Çin’in yanı sıra Hindistan ve Vietnam’ın da küresel ihracattaki payını artırdığına dikkati çeken Gültepe, Türkiye’nin üretim ve ihracattaki payının rekabetçilik korunabilseydi daha yüksek seviyelere ulaşabileceğini söyledi. Gültepe, geçmişte olduğu gibi gelecekte de üretim ve ihracat kapasitesinin sürdürülebileceğini ancak gerekli rekabet şartlarının sağlanması gerektiğini vurguladı.

ENERJİ PİYASALARINDAKİ RİSKLER ELE ALINDI

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, Orta Doğu’da giderek artan gerilimin küresel enerji piyasalarını etkilediğini belirtti. Petrol fiyatlarının yeniden 100 doların üzerine çıkıp çıkmayacağının tartışıldığı kritik bir dönemden geçildiğini söyleyen Özdemir, enerji rezervleri ve sevkiyat hatlarına ilişkin endişelerin bütün ülkeleri etkilediğini kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ilk üç ayında Türkiye’nin net enerji ithalatının yaklaşık 19 milyar dolar olduğunu belirten Özdemir, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın ardından ilk üç aylık net enerji ithalatının yaklaşık 14 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini söyledi. İki dönem arasında enerjiden kaynaklanan cari açık farkının 5 milyar dolar olduğunu aktardı.

“RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI EKONOMİMİZİ DAHA DRAMATİK ETKİLEDİ”

Özdemir, Orta Doğu’daki savaşın jeopolitik olarak daha geniş bir alanı etkilediğini ancak Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Türkiye ekonomisi üzerinde daha ağır sonuçlar doğurduğunu ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın enerji, petrokimya, tohum ve ham madde taşımacılığında küresel önem taşıdığını belirten Özdemir, Ukrayna’daki gelişmelerin ise özellikle Avrupa’nın tarım ve enerji dengeleri üzerinde etkili olduğunu söyledi.

Türkiye’nin diplomatik ağırlığının ABD, İran ve İsrail arasındaki savaş sürecinde ekonomik bir varlığa dönüşebilme potansiyeli taşıdığını dile getiren Özdemir, ülkenin bölgesel konumunun ekonomik fırsatlara çevrilmesi gerektiğini belirtti.

UCUZ FİNANSMANIN KULLANIMI SORGULANDI

Özdemir, 2008-2010 döneminde sağlanan ucuz finansmanın üretim kapasitesini artırmak için yeterince kullanılıp kullanılmadığının sorgulanması gerektiğini söyledi. Fabrika sayılarının ve üretim kapasitesinin planlı biçimde artırılması yerine kaynakların farklı alanlara yönlendirilmiş olabileceğini belirten Özdemir, Türkiye’nin temel sorunlarından birinin plansız sanayileşme olduğunu ifade etti.

MÜSİAD’ın yaklaşık altı aydır Türkiye’deki atıl kapasite üzerine çalışma yürüttüğünü aktaran Özdemir, bazı fabrikaların gerçek ihtiyacın üzerinde, bazılarının ise planlı ve verimli büyüklükte kurulduğunun tespit edildiğini kaydetti.

ATIL KAPASİTENİN ALT TEDARİK ZİNCİRİNE KATILMASI ÖNERİLDİ

Beş üretim hattına sahip olduğu halde yalnızca iki hattını çalıştırabilen tesislerin bulunduğunu belirten Özdemir, atıl kapasiteye sahip işletmelerin devlet desteğiyle büyük sanayi tesislerinin alt tedarikçisi haline getirilmesi gerektiğini söyledi. Mevcut kapasitenin yeni yatırımlar yapılmadan daha verimli kullanılabileceğini ifade etti.

Üretim tesislerinin tedarik zincirlerine dahil edilmesinin hem kapasite kullanımını hem de yerli üretim oranını artırabileceğini kaydeden Özdemir, sanayi planlamasının sektörler ve bölgeler bazında ele alınması gerektiğini belirtti.

SANAYİDEN HİZMET SEKTÖRÜNE 160 BİN KİŞİ GEÇTİ

Erken sanayisizleşmenin iş gücü hareketlerinde de görüldüğünü belirten Özdemir, son iki yılda sanayi sektöründen hizmet sektörüne 160 bin kişilik geçiş yaşandığını söyledi. Toplam iş gücü sayısı azalmamasına rağmen çalışanların üretim ve imalat alanlarından hizmet sektörüne yöneldiğini ifade etti.

Sanayi ve hizmet sektörlerinde çalışanlar arasındaki çalışma koşulları ve konfor farkının azaltılması gerektiğini vurgulayan Özdemir, üretim alanlarının çalışanlar açısından daha cazip hale getirilmesinin erken sanayisizleşmeyle mücadelede önem taşıdığını kaydetti.

TEKNOLOJİK VE DEMOGRAFİK DÖNÜŞÜM VURGUSU

DEİK Türkiye-Avustralya İş Konseyi Başkanı ve Çalık Holding Yönetim Kurulu Üyesi Steven Young, dünya genelinde teknoloji, nesnelerin interneti ve yapay zeka alanlarında hızlı bir değişim yaşandığını söyledi. Dönüşümün hem fırsatlar hem de tehditler barındırdığını belirten Young, ekonomik yapının teknolojik gelişmelere göre yeniden şekillendiğini ifade etti.

Demografik değişimin de ekonomik karar alma süreçlerini etkilediğini kaydeden Young, gençlerin çok erken yaşlarda ekonomiye yön verebildiğini belirtti. Sanayi politikalarının yeni teknolojiler, genç nüfusun beklentileri ve küresel rekabet koşulları birlikte değerlendirilerek oluşturulması gerektiğini söyledi.

Reklam Kurulunun 371’inci toplantısında vatandaşların mağduriyetine neden olan ticari uygulamalar, yanıltıcı reklamlar ve haksız rekabete yol açan faaliyetlerle ilgili 149 dosya görüşülerek karara bağlandı. İncelenen dosyalardan 118’inin mevzuata aykırı olduğu tespit edildi.

118 DOSYADA MEVZUATA AYKIRILIK TESPİT EDİLDİ

Mevzuata aykırı bulunan dosyalardan 74’ü hakkında reklamları durdurma cezası verilmesine karar verildi. Kırk dört dosyada ise durdurma cezasıyla birlikte idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.

Aykırılığı tespit edilen üç dosya hakkında ayrıca erişimin engellenmesi tedbiri uygulandı. Kararların, tüketicileri yanıltan veya mağdur eden ticari faaliyetlerin önlenmesi amacıyla alındığı bildirildi.

YEDİ AYDA 21 BİNİ AŞKIN DOSYA KARARA BAĞLANDI

Reklam Kurulu tarafından 2026 yılının ilk yedi ayında yanıltıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalara ilişkin 21 bini aşkın dosya karara bağlandı.

Aynı dönemde mevzuata aykırı faaliyetlerde bulunan kişi ve kuruluşlar hakkında toplam 185 milyon liranın üzerinde idari para cezası uygulandı.

SAÇ ÇIKARMA İDDİALARINA ÜST SINIRDAN CEZA

Çeşitli mecralarda tanıtımı yapılan bir saç spreyi ürününe ilişkin reklamlarda, “Her 10 günde 2000 yeni saç kökü”, “Saç üretimini aktive eder” ve “Saç kökleri uyku halinden çıkıyor” ifadelerinin kullanıldığı belirlendi.

Reklamlarda ürünün saç çıkardığı izlenimi oluşturulduğu, bilimsel olarak ispatlanmamış iddialara yer verildiği ve ürünün kullanımının ardından saç çıktığını gösteren görseller kullanıldığı tespit edildi.

Tanıtımların yapılan uyarılara rağmen devam ettirilmesi nedeniyle ilgili firma hakkında üst sınırdan idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

VİZE GARANTİSİ VAAT EDEN REKLAMLAR DURDURULDU

Reklam Kurulunun 11 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirilen 370’inci toplantısında, vize aracılık hizmeti sunan altı firmaya ilişkin dosyalar değerlendirmeye alındı.

Firmaların reklamlarında “vize randevu garantisi”, “vize garantisi”, “hızlı başvuru”, “kesintisiz destek”, “garanti çözüm” ve “yüzde 100 onay garantisi” gibi ifadeler kullandığı belirlendi.

Söz konusu reklamlar hakkında inceleme süreci tamamlanıncaya kadar üç aya kadar tedbiren durdurma kararı verildi. İncelemenin tamamlanmasının ardından beş firmanın yanıltıcı nitelikteki reklam ve tanıtımlarının durdurulması kararlaştırıldı.

“KÂBE VE RAVZA KOKUSU” TANITIMLARINA İNCELEME

Sosyal medya platformlarında “Kâbe ve Ravza kokusu” ifadeleri kullanılarak yapılan ürün tanıtımları hakkında Reklam Kurulu tarafından resen inceleme başlatıldı.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, söz konusu reklamlarla vatandaşların dini duygularının istismar edilerek satış ve pazarlama faaliyeti yürütüldüğü kanaatine varıldı.

İnceleme süreci tamamlanıncaya kadar reklamlar hakkında üç aya kadar tedbiren durdurma kararı verildi. Dosyaya ilişkin nihai kararın, incelemenin tamamlanmasının ardından Reklam Kurulu tarafından verileceği bildirildi.

Türkiye’de reel ücretler, 2026’nın ilk çeyreğinde yıllık bazda ortalama yüzde 7,1 arttı. Söz konusu oranla Türkiye, OECD ülkeleri arasında reel ücret artışının en yüksek gerçekleştiği ikinci ülke olurken, aynı dönemde OECD genelindeki ortalama artış yüzde 2,2 seviyesinde kaldı.

TÜRKİYE 5 YILLIK ARTIŞTA İLK SIRADA

Türkiye’de 2021’in ilk çeyreğinden 2026’nın ilk çeyreğine kadar geçen 5 yıllık dönemde kümülatif reel ücret artışı ortalama yüzde 78,6 olarak gerçekleşti. Aynı dönemde OECD ülkelerindeki ortalama kümülatif reel ücret artışı yüzde 4,9 seviyesinde kaydedildi.

Açıklanan veriler doğrultusunda Türkiye, son 5 yılda en yüksek kümülatif reel ücret artışı sağlayan OECD ülkesi oldu. Türkiye’deki 5 yıllık reel ücret artışı, OECD ortalamasının yaklaşık 16 katına ulaştı.

İŞ GÜCÜ PİYASALARI DAYANIKLILIĞINI KORUYOR

Raporda, OECD ülkelerindeki iş gücü piyasalarında zayıflama sinyallerinin görülmeye başladığı, ancak piyasaların genel olarak dayanıklılığını koruduğu bildirildi. Bölgeler arasındaki farklılıkların ise istihdam ve gelir fırsatlarını önemli ölçüde etkilemeye devam ettiği kaydedildi.

OECD ülkelerinde istihdam ve gelir imkanlarının bölgesel koşullara göre farklılık gösterdiği belirtildi. İş gücü piyasalarındaki genel görünüm korunurken, ekonomik ve bölgesel ayrışmaların çalışanların karşılaştığı şartlar üzerindeki etkisinin sürdüğü ifade edildi.

ÜCRETLER ENFLASYON KAYIPLARINI TAM OLARAK TELAFİ EDEMEDİ

OECD, son dönemde reel ücretlerde toparlanma görülmesine rağmen birçok ülkede ücretlerin 2022’deki yüksek enflasyonun yol açtığı kayıpları henüz tamamen karşılayamadığına dikkati çekti. Reel ücretlerdeki artışın ülkeler arasında farklı oranlarda gerçekleştiği ve ücret seviyelerinin bazı ekonomilerde yüksek enflasyon öncesindeki alım gücüne ulaşamadığı bildirildi.

Raporda, iş gücü piyasasına katılımın azalması, verimlilik artışındaki yavaşlama ve jeopolitik belirsizlikler, ücret artış hızını sınırlayan temel unsurlar arasında gösterildi. Söz konusu gelişmelerin OECD ülkelerindeki iş gücü piyasalarının ve reel ücretlerin görünümü üzerindeki etkisini sürdürdüğü belirtildi.

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği, Otomotiv Sanayii Derneği ve Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği, Türkiye’nin “Made in EU” ekosistemine dahil edilmesi için ortak çalışma başlattı. Sektörün üst düzey temsilcilerinin gelecek hafta Brüksel’de Türkiye’nin Avrupa Birliği nezdindeki daimi temsilciliğiyle yeniden bir araya gelmesi planlanıyor.

TASLAK AB PARLAMENTOSUNDA ÜÇ KOMİSYONDA GÖRÜŞÜLÜYOR

OİB Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı, otomotiv ihracatının önündeki en önemli başlıklardan birinin “Made in EU” düzenlemesi olduğunu belirterek mevcut yasa taslağında Türkiye’nin açık biçimde kapsam dışında tutulduğunu söyledi. Taslağın Avrupa Parlamentosundaki üç komisyonda görüşüldüğünü aktaran Yazıcı, Avrupa Komisyonunda ülke temsilcilerinin de kendi pozisyonlarını belirlemek amacıyla temaslarını sürdürdüğünü ifade etti.

Sektör temsilcilerinin gelişmeleri birlikte değerlendirdiğini ve ortak bir tutum oluşturmaya çalıştığını kaydeden Yazıcı, OİB, OSD ve TAYSAD’ın tek ses olarak hareket ettiğini bildirdi. Yazıcı, Ticaret Bakanlığı ile sürekli istişare halinde olduklarını, Brüksel’deki Türkiye İhracatçılar Meclisi, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği temsilcilikleriyle birlikte Türkiye’nin AB nezdindeki daimi temsilciliğiyle temasları sürdürdüklerini belirtti.

NİHAİ KARARIN 2027’DE ALINMASI BEKLENİYOR

Türkiye’nin düzenleme kapsamına dahil edilmesi için yoğun çaba gösterdiklerini belirten Yazıcı, gelecek hafta Brüksel’de yeni görüşmeler yapılacağını söyledi. Yazıcı, “Made in EU” düzenlemesine ilişkin nihai kararın 2027 yılı içinde alınmasını beklediklerini aktardı.

Sektörün Türkiye’nin Avrupa üretim ekosistemindeki konumunu, Gümrük Birliği ilişkisini, tedarik zincirlerindeki rolünü ve Avrupa otomotiv sanayisine sağladığı katkıyı görüşmelerde gündeme getireceği bildirildi. Temaslarda Türk otomotiv ürünlerinin üçüncü ülke ürünü olarak değerlendirilmesinin ticaret, üretim ve tedarik zincirleri üzerindeki etkilerinin de anlatılması öngörülüyor.

KUR VE ENFLASYON ARASINDAKİ FARK REKABET GÜCÜNÜ ETKİLİYOR

Yazıcı, sektörün karşı karşıya bulunduğu ikinci önemli konunun kur ile enflasyon arasındaki dengesizlik olduğunu söyledi. Finansmana erişimde yaşanan sorunlar, yüksek kredi maliyetleri ve işçilik giderlerindeki artışların özellikle ihracatçı firmaların rekabet gücünü doğrudan etkilediğini belirten Yazıcı, enflasyon artışı ile döviz kurundaki yükseliş arasındaki farkın sanayiciler açısından olumsuz sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

Son 30 aylık dönemde maliyetlerin yüzde 122,5, gelirlerin ise yüzde 62,5 arttığını kaydeden Yazıcı, ihracat yapan firmalar açısından aradaki kaybın yüzde 60 seviyesine ulaştığını söyledi. Söz konusu farkın yalnızca verimlilik artışı veya işletme içi iyileştirmelerle kapatılmasının neredeyse mümkün olmadığını dile getiren Yazıcı, sanayicilerin rahatlaması için kur tarafında önlem alınması, enflasyon ve faiz oranlarının da düşürülmesi gerektiğini belirtti.

SEKTÖRÜN 2026 İHRACAT HEDEFİ 43 MİLYAR DOLAR

Türkiye’nin toplam ihracatının yüzde 15,2’sini gerçekleştiren otomotiv sektörü, 2025 yılında 41,5 milyar dolarlık dış satıma ulaştı. Sektörün 2026 yılı ihracat hedefi ise 43 milyar dolar olarak belirlendi.

Kemal Yazıcı, otomotiv endüstrisinin Avrupa’nın önemli üretim merkezlerinden biri haline geldiğini belirterek sektörün 250 bini doğrudan olmak üzere 550 binden fazla kişiye istihdam sağladığını söyledi. Yazıcı, sektörde 14 ana sanayi kuruluşunun, binlerce tedarikçi firmanın ve 3 bini aşkın aktif ihracatçının faaliyet gösterdiğini kaydetti.

Yılın ilk altı ayında otomotiv ihracatının yüzde 4,3 artarak 20,8 milyar dolara yükseldiğini açıklayan Yazıcı, mevcut performansın yıl sonu için belirlenen 43 milyar dolarlık hedefin üzerine çıkılabileceğine işaret ettiğini ifade etti.

TİM: HEDEF VE ÇÖZÜMLERİMİZ BELLİ

Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkan Vekili Baran Çelik, otomotiv sektörünün TİM çatısı altında daha güçlü temsil edilen bir yapıya kavuştuğunu söyledi. Sektörün hedeflerinin ve çözüm önerilerinin belli olduğunu belirten Çelik, Türkiye’nin ihracatını güçlendirmek, teknolojik ve yenilikçi üretimdeki konumunu korumak için çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.

Çelik, otomotiv endüstrisinin ihracat, üretim, istihdam ve teknoloji alanlarındaki katkısının artırılması amacıyla sektör kuruluşlarıyla birlikte hareket edeceklerini ifade etti.

BOLAT: TALEPLERİMİZİ AB LİDERLERİNE İLETTİK

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, otomotiv sektöründeki başarının kalite, zamanında teslimat, güvenilirlik, sürdürülebilirlik anlayışı ve nitelikli insan kaynağıyla elde edildiğini söyledi. Türkiye’nin otomotiv üretiminde Avrupa’da beşinci, dünyada ise 13’üncü sırada yer aldığını belirten Bolat, sektörün elektronik, çelik, makine ve yazılım gibi alanların desteğiyle büyüdüğünü ifade etti.

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki 63 yıllık ortaklık ilişkisinin en başarılı alanlarından birinin otomotiv olduğunu kaydeden Bolat, AB ile ticaretin dörtte birinin otomotiv sektöründen oluştuğunu belirtti. Bolat, Türkiye’nin otomotiv ihracatının yüzde 71’inin Avrupa Birliği ülkelerine yapıldığını söyledi.

“Made in EU” konusundaki görüşmelerin Türkiye’nin arzu ettiği yönde ilerlediğine ilişkin işaretler bulunduğunu ifade eden Bolat, henüz alınmış kesin bir karar olmadığını vurguladı. Bolat, NATO Zirvesi için Ankara’ya gelen Avrupa Birliği liderlerine Türkiye’nin konuya ilişkin görüş ve taleplerinin açık biçimde iletildiğini bildirdi.

133 İHRACATÇI FİRMA ÖDÜLLENDİRİLDİ

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği tarafından düzenlenen İhracatın Şampiyonları Ödül Töreni’nde, 2025 yılında sektörde en fazla ihracat yapan kuruluşlara ödülleri verildi. Ford Otomotiv, geçen yılın otomotiv ihracat şampiyonu olurken toplam 133 firma Platin, Altın, Gümüş ve Bronz kategorilerinde ödüle layık görüldü.

Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye AŞ, TGS Dış Ticaret AŞ, Kibar Dış Ticaret AŞ, Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları AŞ, Mercedes-Benz Türk AŞ, Bosch Sanayi ve Ticaret AŞ, MAN Truck & Bus ile Tofaş Türk Otomobil Fabrikası AŞ, Platin İhracatçı Ödülü alan firmalar arasında yer aldı.

Şirket tarafından yayımlanan açıklamada, hisse senedi sahipliğinde şeffaflık başta olmak üzere piyasa erişimine ilişkin gelişmelerin, yapısal sorunların ve düzenleyici kurumların attığı adımların yakından takip edildiği belirtildi.

Açıklamada, mevcut koşulların daha da kötüleşmesi halinde Türk varlıkları için özel bir rejim oluşturulabileceği ifade edilirken, söz konusu sorunların bir yıl içinde giderilememesi durumunda bir sonraki sınıflandırma gözden geçirmesinde Türkiye'nin "gelişmekte olan piyasa" statüsünden "sınır piyasa" statüsüne indirilebileceği kaydedildi.

MSCI DE BENZER UYARIDA BULUNMUŞTU

Uluslararası endeks sağlayıcılarından MSCI de geçen ay yayımladığı değerlendirmede, uluslararası yatırımcıların Borsa İstanbul'da koordineli işlemler yoluyla fiili dolaşımdaki pay oranlarının yapay biçimde artırıldığı yönünde endişelerini dile getirdiğini açıklamıştı.

MSCI, Kasım ayına kadar ilave düzenleyici adımların atılmaması halinde Türkiye piyasasına ilişkin resmi istişare süreci başlatabileceğini duyurmuştu.

ENDONEZYA İÇİN DE UYARI YAPILDI

S&P DJI, Türkiye'nin yanı sıra Endonezya piyasasına ilişkin de şeffaflık eksiklikleri nedeniyle piyasa sınıflandırmasının düşürülebileceği uyarısında bulundu.

PİYASA SINIFLANDIRMASI NASIL BELİRLENİYOR?

S&P DJI, ülkeleri gelişmiş, gelişmekte olan ve sınır piyasalar olarak sınıflandırırken çeşitli kriterleri dikkate alıyor.

Bu kriterler arasında azınlık hissedar haklarının korunması, yabancı yatırımcıların ülkeye sermaye giriş ve çıkışını etkileyen düzenlemeler, menkul kıymet işlemlerindeki likidite koşulları, piyasa erişimi ve şeffaflık uygulamaları yer alıyor.

Bakır, küresel jeopolitik gerilimler ile ekonomik belirsizliklerin etkisiyle tüketicilerin harcama tercihlerini yeniden şekillendirdiğini, büyük ölçekli yatırımlar ve isteğe bağlı tüketim yerine temel ihtiyaçlara ve nakit yönetimine odaklandığını ifade etti.

KARTLI HARCAMALARDA TUTAR YÜZDE 45,1 ARTTI

Analizde yer verilen Merkez Bankası verilerine göre, Ocak-Haziran döneminde banka ve kredi kartlarıyla gerçekleştirilen ödeme işlemi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,8 artarak 10 milyar 277 milyon 621 bin 643'e yükseldi.

Aynı dönemde kartlı ödeme tutarı ise yüzde 45,1 artışla 15 trilyon 61,4 milyar liraya ulaştı. İşlem başına ortalama harcama tutarı 1.118,97 liradan 1.465,45 liraya yükseldi.

Bakır, işlem tutarındaki artışın işlem sayısındaki yükselişten daha yüksek olmasının fiyat artışlarını yansıttığını belirterek, bunun yaklaşık yüzde 31 seviyesinde "kasadaki enflasyona" işaret ettiğini değerlendirdi.

MARKET VE TEMEL İHTİYAÇ HARCAMALARI ÖNE ÇIKTI

Analize göre kartlı ödemelerde en büyük pay market ve AVM alışverişlerinde gerçekleşti. Bu alandaki işlem sayısı yüzde 14,8 artışla yaklaşık 3,9 milyar olurken, ödeme tutarı yüzde 52,3 yükselerek 3 trilyon 22,3 milyar liraya çıktı.

Market ve AVM harcamalarının toplam kartlı işlemler içindeki payının hem işlem sayısında hem de tutarda arttığını aktaran Bakır, tüketicilerin temel ihtiyaç harcamalarını sürdürdüğünü, bazı ürünlerde ise fiyat artışı endişesiyle önden alım eğiliminin görüldüğünü ifade etti.

KAMU ÖDEMELERİNDE DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ

Bakır'ın değerlendirmesine göre, kartla gerçekleştirilen kamu ödemeleri yılın ilk yarısında en dikkat çekici artışlardan birini gösterdi.

Verilere göre kamu, vergi ve prim ödemelerinde işlem sayısı yüzde 19,8 artarak 171,3 milyona, ödeme tutarı ise yüzde 94,5 yükselerek 1 trilyon 288,9 milyar liraya ulaştı.

Analizde, vatandaşların nakit varlıklarını korumak amacıyla vergi, SGK primi, BAĞ-KUR primi, Motorlu Taşıtlar Vergisi, harç ve benzeri zorunlu ödemelerini kredi kartıyla gerçekleştirme eğiliminin arttığı değerlendirmesine yer verildi.

ALTIN VE SİGORTA HARCAMALARINDA YÜKSELİŞ

Bakır'ın analizine göre, güvenli liman olarak görülen altına yönelik kartlı işlemlerde işlem sayısı sınırlı artarken, işlem tutarı yüzde 78 artarak 391,8 milyar liraya ulaştı. Ortalama altın alışverişi tutarı ise yüzde 77,1 yükselerek 30 bin 481,80 lira oldu.

Sigorta ödemeleri de yüzde 72,3 artışla 643,9 milyar liraya yükseldi. Analizde, bu artışta tüketicilerin varlıklarını güvence altına alma isteğinin yanı sıra küresel reasürans maliyetleri ve prim artışlarının da etkili olduğu belirtildi.

İSTEĞE BAĞLI HARCAMALARDA GERİLEME

Analizde, doğrudan pazarlama işlemleri, kumarhane ve içkili mekan harcamaları ile araç kiralama gibi isteğe bağlı tüketim kalemlerinde işlem sayısının gerilediği ifade edildi.

Bakır, söz konusu verilerin tüketicilerin harcamalarını tamamen kısmaktan ziyade önceliklerini değiştirdiğini gösterdiğini belirterek, bütçelerin daha çok temel ihtiyaçlar ve zorunlu ödemelere yöneldiği değerlendirmesinde bulundu.

WTI ham petrolün varil fiyatı 69 doların, Türkiye'nin referans olarak kullandığı Brent petrolün varil fiyatı ise 72 doların altında işlem gördü. Her iki gösterge de şubat ayı sonundan bu yana görülen en düşük seviyelerine yakın seyretti.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ENERJİ AKIŞI İZLENİYOR

Hürmüz Boğazı'ndan geçen enerji akışının yeniden normalleşmesi, piyasalarda arzın devam edeceğine yönelik beklentileri destekledi.

Petrol ve doğalgaz tanker trafiğinin, kritik enerji güzergahında bazı gemilerin rotalarını değiştirmesinin ardından pazar günü normalleşme belirtileri gösterdiği bildirildi.

OPEC+ ÜRETİM ARTIŞINI ONAYLADI

OPEC+ üyeleri, Suudi Arabistan ve Rusya'nın öncülüğündeki yedi ülkenin günlük 188 bin varillik üretim artışı konusunda anlaşmasının ardından gelecek aya ilişkin toplu üretim kotasında artış yapılmasını onayladı.

Kararla birlikte grubun üretim seviyelerini artırmaya devam etmesi öngörülüyor.

BASRA KÖRFEZİ ÜRETİCİLERİNDE ARZ ARTIŞI

Basra Körfezi'ndeki büyük üretici ülkelerin de petrol arzını artırdığı belirtiliyor.

Suudi Arabistan'ın petrol ihracatının önceki seviyelerine yaklaştığı, daha önce OPEC'ten ayrılan Birleşik Arap Emirlikleri'nin ise sevkiyatlarını yeniden başlattığı kaydedildi.

Şirketin açıkladığı son mali verilere göre, son altı ayda dünya genelinde 136 mağaza faaliyetlerine son verdi. Böylece H&M'in 2022 yılında 4 bin 702 olan toplam mağaza sayısı, 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla 4 bin 38'e geriledi. Aynı dönemde kapanan mağaza sayısı 600'ün üzerine çıktı.

MAĞAZA AĞINDA KÜÇÜLME DEVAM EDİYOR

H&M, fiziksel mağaza ağını yeniden yapılandırma stratejisi kapsamında düşük performans gösteren mağazalarını kapatmayı sürdürüyor. Şirket, mağaza optimizasyonu ile birlikte dijital satış kanallarına yaptığı yatırımları artırmayı hedefliyor.

Hazır giyim sektöründe son yıllarda çevrim içi alışverişin büyümesi ve e-ticaret platformlarının pazar payını artırması, geleneksel mağazacılık faaliyetlerini yeniden şekillendiriyor.

MONKI FİZİKSEL MAĞAZALARINI KAPATTI

Şirketin yeniden yapılanma sürecindeki en dikkat çekici adımlardan biri alt markası Monki oldu. Dünya genelindeki 56 Monki mağazasının tamamı kapatıldı.

Monki markası bundan sonraki süreçte yalnızca dijital kanallar üzerinden faaliyet gösterecek. Marka, çevrim içi satışlarını Weekday çatısı altında sürdürecek.

DİJİTAL REKABET VE TÜKETİCİ EĞİLİMLERİ ETKİLİ OLDU

Sektörde faaliyet gösteren dijital moda platformları Shein ve Temu'nun hızlı büyümesi, hazır giyim sektöründeki rekabeti artıran unsurlar arasında gösteriliyor. Bunun yanında artan operasyon maliyetleri ve değişen tüketici alışkanlıkları da fiziksel mağaza ağlarının yeniden yapılandırılmasında etkili faktörler arasında yer alıyor.

Uzmanlar, son dönemde uluslararası kamuoyunda gündeme gelen boykot çağrılarının da bazı pazarlarda tüketici tercihleri üzerinde etkili olmuş olabileceğini değerlendiriyor. Ancak H&M, mağaza kapanışlarının tek bir nedene bağlı olduğuna ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.