banner38

'Hat sanatı hayatıma bir düzen ve sükûn hâli getirdi'

Çocukluk yıllarında sanata olan eğilimiyle hat sanatına farklı bir yorum getiren Emir Rıfat Işık, sanat ve tasavvufu eserlerine yansıtıyor. Işık, "Hat sanatı tipografik öğeleri figür ile birleştirdiğim bunu da paylaşırken anlık altına yazdığım cümleler ile pekiştirdiğim bir ifade biçimi oldu." diyor.

Röportaj 15.06.2021, 14:22 15.06.2021, 15:24
'Hat sanatı hayatıma bir düzen ve sükûn hâli getirdi'

Hat sanatının hayatına bir düzen ve sükûn hâli getirdiğinin dile getiren Emir Rıfat Işık ile hat sanatına başlama serüvenini, bu sanatın inceliklerini ve eserlerine yansıttığı modern yorumu konuştuk. 

İşte Deniz Demirdağ'ın kaleminde o detaylı söyleyişi....

Yaşam başka bir tempoda akarken zaman zaman o ruha dâhil olup zaman zaman ise içe dönüp hikâyesini anlattığım manevî bir oyun alanı oluşturdu.

Hat sanatına getirdiğiniz modern yorum büyük ilgi çekiyor. Öncelikle kendinizden, hat ve resim sanatıyla tanışma hikâyenizden bu iki sanatı harmanlama fikrinizin oluşum sürecinden bahsedebilir misiniz? Bu alanlarda ayrı bir eğitim aldınız mı?

1987 Manisa doğumluyum. Çocukluk yıllarından başlayan güzel sanatlara eğilimim üniversite için İstanbul hayali kurmamla hayata geçti ve Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Endüstri ürünleri tasarımını bitirdim. O dönemde kendimi en iyi ifade edebildiğim mesleğin içindeydim. Endüstriyel tasarım ile başlayan maceram zaman için pek çok marka, ürün, kişi ve hizmetin kreatif ve tasarım direktörlüğünü yapmamla devam etti. Bu benim için uzun bir yolun başlangıcıydı; mana tohumunu taşıyıp madde içinde arama yolculuğuydu belki de...

Klasik sanatlar ile ilgili bir eğitim almadım. Harflerin kıvrımları ve estetik duruşları çocukluğumdan beri gözüme takılırdı. Her harfin bir ruhu olduğuna inanırdım ve gerçekten öyledir. Yaptığım şey hat sanatı değil tabii hat dersek klasik hat sanatı ustalarına saygısızlık etmiş olurum.

Eserlerinizi tasavvufî içeriklerle besliyorsunuz. Tasavvufa ilginiz, sanat ve tasavvufu bir araya getirme fikri nasıl ortaya çıktı?

Ani bir kırılma veya bir aydınlanma niteliğinde değildi aslında. Hem dedelerimizden manevî emanetini almış biri olarak hem de çocukluğumdan bu yana manayı içinde taşıyan biri olarak sadece madde dünyasında varlığını sürdürmek; burada yer edinerek hırs, ego, rekabet ve pazarlama dünyasının içinde bulunmanın başarılı olmama rağmen ruhuma iyi gelmediğini hissetmeye başladım.

O döneme dair pek çok hâl ve manevî işaretleri izleme hissim zamanla kendimi kendimden ileriye taşıdı ve başkalarının peşinden gittiği değerler benim için anlamını yitirdi. Beş yıl önce iç dünyamda görünür biçimde maddeden manaya yolculuk başladı. İnsanın ruhuna bir mana tohumu emanet edilmişse ne yaparsanız yapın o sizi zamanı geldiğinde uyandırıp, değiştirip, dönüştürüyor. Ama düşülen yol sanıldığı gibi üzerindeki iyi, kötü, güçlü, zayıf hâllerini sıyırıp atarak başkalaşmak değil kendinle hemhâl olmayı öğrenmek, kendini de ortadan kaldırıp zerreden kürreye bütün olma hırkasını giymeye niyet etmektir.

İnsan yaradılışı, görüntüsü ve iç sistemleri itibari ile mükemmel bir yerde olmasına rağmen ruhen kendini tanımada yarım... Bu yarımlık bilgide değil “Hâl”dedir. Ruhun, evin, hâlin bırakılan izdedir. Özümsemeden, hatmeden değil bildiğini, gördüğünü, hâl eden olmayı dileriz. Hat sanatının tipografik öğelerini figür ile birleştirdiğim bunu da paylaşırken anlık altına yazdığım cümleler ile pekiştirdiğim bir ifade biçimi oldu. Yaptığım ne sadece resim ne sadece yazıydı. Figür, tipografi ve yazdığım alt metinlerin plansız ve kendi akışında olan aşkınlık, coşkunluk hâli diyebilirim. Bizler emaneti taşıyan dönüştürücüleriyiz, yani sadece hikâye anlatıcısıyız. Çalışmalarımın sadece bir görsel öğe olmanın ötesinde gönül tellerine dokunan yansımalar da oluşturduğunu hissediyorum ve bu konuda pozitif etkileşimler alıyorum. O ilham okyanusundan ne kadar verirse ben de o kadar yazmaya çizmeye devam edeceğim.

Tasavvufa ilginiz nereden geliyor, bu yönde kendinizi beslemek için neler yapıyorsunuz?

Ailede manayı bu kadar dışarıya taşıran, yolculuğuna insanları da ortak eden tek kişi ben oldum. Plansız, hedefsiz ve ansızın… Çocukluğumun mana işaretlerini, ruhumun sesini takip ettim ve gönül iklimlerimden geçerek şuan ki yansıyan “Emir” hâline geldiğimi gördüm. Yolculuk, gelişim ve dönüşüm doğrularımız ve yanlışlarımızla devam ediyor. Rüyalarım, insan, doğa daima yol göstericim ve ilham kaynağım oldular. Bazen bir şeyi nasıl yapacağını bilirsin ama bunu nasıl bildiğini bilmezsin. Çünkü senden öte olan bir güç vardır ve sadece verdiklerine teslim olursun. İz bırakır insan her nefesinde.

Peki, Nasıl bir iz bırakacaksın hayata? Sazınla, sözünle, elinle, dilinle, hâlinle üreterek mi? Yoksa söylenerek mi, karanlık düşüncelerini kelama dökerek mi? “Çıkar kendini aradan, kalsın Yaradan.” sözünü yanlış anlayıp anahtarı kalbinde saklı olan kendin ile meşgul olmayarak mı? Kusuru kendinde değil başkasında arayarak mı, herkesin senin bir aynan olduğunu anlamayarak mı gideceksin bu âlemden? Nasıl bir kalp ile döneceksin? Kendini gönül topraklarında nasıl gömeceksin?

Sizce tasarım yapabilmek doğuştan gelen bir yetenek midir, yoksa eğitimle kazanılacak bir yeti midir? Tasarım yaparken nelerden besleniyorsunuz?

Hayat “Musavvir” esmanın her an tecelli etmesidir. Yaratım an an devam etmekte, yeryüzüne yağmur gibi inmektedir. Bunun bir parçası olduğunu bildiğinde insan muhakkak kendine düşen payı arama eğilimine girmelidir. Tasarım kabiliyetinin doğuştan gelen ve Allah’ın “Musavvir” esmasının yansımalarından biri olduğunu düşünüyorum. Herkeste farklı oranlarda farklı şekillerde zuhur ediyordur. Eğitim ise sadece sistemin disiplinini öğretir. Gözün görmesi ise içeridendir.

Sanatınızı ne ile besliyor, yoğuruyorsunuz?

Allah, tabiat ve insan kavramları benim için en mühim kapıdır. Bu kapının anahtarı insanın gönül dergâhında gizlidir. Bu üçünün peşinden gitmek, çokluktaki tekliği yaşamak, görmek, özümsemek, ruhumu beslemektedir. Hâller, durumlar, duygular, kelamımı ve fırçamı beslemektedir.

Tasarım süreciniz nasıl ilerliyor? Tasarımda özgünlük nasıl yakalanır? Bu konuda okurlarımıza tavsiyeleriniz nelerdir?

Tüm oluşum süreci plansız kendi enerjisi ile meydana geliyor. Anlık gözlemler notlar zahir ve batındaki tefekkür hâlim hikâyesini şekillendiriyor. Görsel için küçük eskizler, devamında büyük tuvallerde son hâlini alıyor. Akrilik mürekkebi ve akrilik ile çalışıyorum.

Alt metinlerini ise anlık yazıyorum. Aynı resim üzerinden defalarca yazı yazmam gerekse her seferinde farklı bir köşesinden pencere aralıyorum cümlelerde. Özgün olmak tamamen kendin olmak ile olur.

Hat sanatı ile birleştirdiğiniz tasarım çalışmalarınız sizi, yaşamınızı nasıl ve ne kadar değiştirdi?

Hayatıma bir düzen ve sükûn hâli getirdi. Yaşam başka bir tempoda akarken zaman zaman o ruha dâhil olup zaman zaman ise içe dönüp hikâyesini anlattığım manevî bir oyun alanı oluşturdu.

Arapça harflerin bir ilmi ve sırlı dünyası var. Bunlar sadece okunuşlarından değil harflerin şekillerinden de kaynaklanıyor sanırım. Bu konuda söyleyecekleriniz neler olur? Arap harfleriyle meşgul olmanın kişiye nasıl tesiri oluyor sizce?

Harfler manayı içinde barındıran kodlardır. Mana ve şekil itibariyle âlem ve insan ile ilişkilidir. Çoğu zaman sanatsal çerçeveden bunu gün yüzüne çıkarmaya gayret göstermekteyim. Her harf manayı taşıyıcı, o mananın enerjisini ulaştırmaktadır. Ne yazık ki harf ilmi de günümüzde pek çok kavramın, popüler kültürün malzemesi olduğu gibi harfler ve Esmalarda modern zamanın üfürükçülüğü niteliğine dönmüştür. İnsanların hayat belirsizliği ve duygu boşluğu üzerinden oluşan zaafları, yaşam reçetesi gibi kitaplarla kişisel gelişim kıyafetiyle sunularak, bilgisi olmadan fikri olan bir toplum hâline gelmemiz hepimizi karanlığa sürüklemekte. Bu noktada çok dikkatli olunması gerektiğini düşünüyorum.

Bir sanatçı neyi yansıtır sanatına? Hasretini mi yoksa kendinde olanı mı?

İnsan yeryüzüne geldi ve hasrete düştü. Hasretten vuslata varacak olan elem, keder ve sevinç dolu yolculuğu başladı. Hem kendinde olanı hem varmak istediği hâlleri anlamak ve anlatmak eğiliminde olacaktır.

Gelecekte çalışmalarınız ile ilgili gerçekleştirmek istediğiniz ya da yapmayı arzu ettiğiniz şey nedir? Yakın gelecekte hayata geçirmeyi planladığınız yeni bir projeniz var mı?

Kitap hazırlığı içerisindeyim. Onun dışında diğer üretimlerin kendi hâli ve akışında devam etmekte. Uzun vadeli planlar yapmamaya gayret ediyorum.

Röportaj: Deniz Demirdağ

Yorumlar (0)
banner35
26
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
version="1.0" standalone="yes"?> <