banner10

IDEF-19’u beklerken

IDEF’19 Savunma Sanayi fuarı TÜYAP-İstanbul’da 30 Nisan-1,2,3 Mayıs tarihler arasında yapılacak. Yani 7 gün kaldı ve her ne kadar F-35/S-400/CATSA krizlerinin gölgesinde kalsa da heyecan dorukta. Hemen söyleyeyim fuara giriş geçen seneki kadar kolay değil ve ilgili siteden müracaat ve hatta belge taratmanız gerekiyor. Ayrıca 30 Nisan günü protokol günü, boşuna gitmeyin. 1-2-3 Mayıs ziyaretçi günü. Zaten bilenler bilir IDEF bir sektörel buluşma, hediyelik eşya fuarı gibi  herkese açık değil. 18 yaşından küçükleri almıyorlar bile.

Son fuar IDEF-17’de yerli firmalar adeta çıkartma yapmıştı. Daha önceki fuarlara nispeten yerli ve yeni ürünlerin çokluğu göz doldururken yabancı firmaların katılımının azalmış olması da biraz can sıkıcı idi. Bunda son yıllardaki konjonktürün etkisi olsa da ekonominin etkili olduğunu söyleyenler de vardı. Ancak o kadar çok ve önemli milli savunma sanayi ürünü sergilendi ki kimse her zaman gelen dev firmaların bazı ürünlerini getirip getirmemesi ile ilgilenmedi. Aslında IDEF’17 10-15 yıllık savunma sanayi yatırımları ve projelerinin gün yüzüne çıktığı, vitrinlik olduğu bir fuar idi. Dolayısı ile aradan sadece 2 yıl geçtiği için bu yılkinde o kadar olgunlaşmış, seri üretime geçmiş yeni ürün görmemiz mümkün değil. Ancak yine de geliştirme aşamasında olan ve ilk kez tanıtılacak birçok yeni ürün göreceğimizi düşünüyorum. 

Daha önceki fuarlarda gördüğümüz yeni ürünlerin mesela Hisar hava savunma sistemi, Göktuğ hava-hava füze ailesi gibi ürünlerin daha olgunlaşmış hallerini illa ki göreceğiz. Malum bazı ürünler seri üretime geçmişken sadece model/maket/mokap olarak getiriliyor. Mesela Göktuğ füzeleri (Bozdoğan ve Gökdoğan) daha önce sadece proje iken şimdi test aşamasına geçtiler.

Aslında IDEF’in çok gıcık olduğum ve hiç sevmediğim bir yanı da var. O da tüm mühimmat ve füzelerin plastik veya fiberglas maketlerinin olması. Ta yıllar önce yani ben gerçekleri geliyor sanıyorken bunu öğrendiğimde çok üzülmüştüm. Bu neden önemli? Bana göre şundan: kanatçık ve diğer yerlerdeki ayrıntıları göremiyoruz ve bazen ölçeklendirme hatası oluyor. Malum oradaki ürünün çoğunu dünya gözü ile görme şansımız da yok. Neden böyle olduğuna gelince, aslında mantığım harp başlığı çıkarıldıktan sonra geri kalan kısımlar gerçek olabilir diyor ama uluslararası fuarların da bir kuralı var. Geçek mühimmat veya füze sokmak yasak. Fuarlarda utanmasalar İHA-SİHA’larında maketlerini de yasaklayacaklar. Allah’tan onlar gerçek. Savaş uçaklarının üretilmemiş olanlarının mokapları veya TÜYAP gibi pisti olmayan yerlerde hava araçlarının mokap getirmesi normal ama ya tenezzül etmeyenlere ne demeli? Patriot ve EUROSAM Aster-30 hava&füze savunma sistemleri yıllarca gerçek boyutlu maket yani mokap ve hatta gerçeğini getirmişken, satın aldığımız S-400 ve F-35 henüz tenezzül etmediler. Mokap olarak bile. IDEF’e de Antalya’daki fuara da oyuncak gibi küçük maketler getirdiler. Amerikan Boeing’in ve AIRBUS’ın İstanbul AirShow’larda git gide hedef küçültmesi gibi.

Neyse bu sene yabancı ilgisini göreceğiz. Umarım çok olur. “Hocam ne yapacaksın yabancıyı, biz milli ve yerli yapalım, bağımlılık sona ersin.” diye hemen lafa atlayacak bir tatlı su balıklarına hemen söyleyeyim: Biz silah alalım diye demiyorum. Zaten alacaksak da onlar gelmese de gidip alıyoruz (S-400 gibi). Benim amacım daha doğrusu hayalim: IDEF’in Asya ve Ortadoğu’nun en büyük savunma sanayi fuarı yani yerli ürünlerden çok tüm dünyanın, sadece NATO ülkeleri değil, beş kıtanın ürününün sergilendiği bir fuar olması, hayalim bu. Yani BAE veya başka Asya ülkelerindeki fuarları geride bırakmasını, alıcı ve satıcıların hiç bizi alakadar etmeyen ürünler için bile İstanbul’da buluşması istiyorum. Bence gayretler bu yönde olmalı.

Gelelim bu yıl neler göreceğimize. Daha önceki yıllarda getirilen yerli veya hem milli hem de yerli olan ürünlere ilave yeni ürünler olacak. Aslında ben en çok S-400 gelecek mi mokap veya gerçeğini sergileyecek mi onu merak ediyorum. Bu sene EUROSAM SAMP-T Aster-30 gerçek lançeri beklemiyorum. Patriot yine için görünen camlı PAC ve THAAD maket/mokaplarını getirecektir.

T-625 Gökbey milli helikopterin T-129 Atak gibi gerçeğini görme ihtimalimiz olabilir. Geçen fuarda mokap idi. Yine Hürjet milli eğitim/yakın hava desteği uçağı henüz üretilmediği için mokap şeklinde olacaktır. Anka ve Hürjet’i söylemeye gerek yok illa ki.

Çok merak ettiğim şeylerden biri ise Milli Muharip Uçak TF-X’in mokap versiyonu olacak mı? Yoksa küçük maketler mi? Proje çizimleri henüz olgunlaşmadığı için mokap ihtimali zayıf. Herkes TF-X resim ve maketlerini birebir sanıyor ama değil. Bizzat projedeki sorumlu mühendislerimizden birine İTU-SAVTEK’de sordum, resimler birebir değil. Gerçek TF-X hangardan çıktığından az da olsa ufak farklılıklar olacak. Sırf bu yüzden maketini henüz almadım desem.

Hatta mühendisi soru bombardımanına tuttum da burada yazmayayım. Birini yazayım. Dedim ki eksoz nozullar neden İbo’nun türküsündeki gibi başkaldırmış gövdeden fırlamış halde? Bu nasıl stealth? Nasıl termal gizlilik? Yani F-15, SU-35, EF-2000 gibi. Oysa F-22 gibi içeride saklanmış gibi olmasını beklerdim. O da bana dedi ki: “Eksoz-nozulları gövde içine iyice gömünce uçağın aerodinamiğinde çok şey değişiyor, getirisi yanında götürüsü de çok. F-35 örneği de var. Yani henüz karar vermedik. Şu an resimlerdeki gibi olacak gibi görünüyor ama ileride değişebilir”. Açıkçası uzun uzun anlattı sağ olsun. İkna oldum. Artık bu hususu eleştirmiyorum.

Kimseden haber almadım ve sormadım. Sadece tahminlerimi yazıyorum ama bunları tahmin etmek için kâhin olmaya gerek yok. Muhtemelen TAI’nın yeni uçurmaya başladığı çift motorlu yeni insansız hava aracımız “Aksungur”un gerçeğini göreceğiz. Yine Bayraktarın rakip aracı Akıncı’nın mokapını. Özel kuvvetler için geliştirilen FNNS Kaplan zırhlı aracının yeni versiyonunu ve daha pek çok firmamızın yeni zırhlı araçlarını daha ziyade bildiğimiz ürünlerin yeni versiyonlarını.

Ve geçenlerde başarılı testler yapan ve mobil yani arazide bağımsız hareket kabiliyeti ve gerçek atışları ile YenTeknoloji firmasının ŞAHİ209’u. Firma CEO’su Fazıl Bey’in belirttiği üzere dünyada sadece 4 ülkenin eriştiği teknoloji ile Elektromanyetik Railgun yani Elektromanyetik top sistemi EMT’lerin şov yapacağını düşünüyorum. Tufan ve Sapan’da son durum ne bilmiyorum ama en azında ŞAHİ209’un son versiyonunu göreceğizdir.

IDEF-17’de sürpriz yapan Bora balistik füzesinin daha uzun menzillisi yapıldığına dair söylentiler sosyal medyada gezmeye başladığına göre 100 ila 300 km daha uzun menzilli versiyonu veya yepyeni bir Bora-2 ismi ne olacak ise fark etmez bana sürpriz olmayacak. Diğer yandan uzun suredir beklediğimi milli ATGM (tanksavar), milli MANPADS (omuzdan atılan uçaksavar füzesi), uzun menzilli seyir füzesi “Gezgin” ve Anti-radyasyon füzesi “Akbaba”nın en azından mokaplarını görmeyi umuyorum.

Tabi Atmaca (Gemisavar), SOM (seyir), UMTAS/OMTAS vb. tanksavar füzelerimiz her fuarda olduğu gibi illa olacaktır.

METEKSAN firmasının milli ağ merkezli harp alt yapısının parçalarından taktik veri bağı terminalleri ve sisteminin ayrıntılı tanıtımı yanında Mildar radarını Atak Helikopteri üzerinde göreceğimizi tahmin ediyorum.

ASELSAN’da en yeni ürün olarak HavaSOJ havadan elektronik karıştırma, destek sistemini uygulandığı uçağın gerçeğini beklemiyorum. Çünkü TÜYAP’da pist yok ama maket üzerinde ayrıntı göreceğimizi umuyorum.

Tankseverlerin beklediği aktif-pasif koruma sistemlerinin M60 ve Leo’lardaki uygulamaları illa ki olacaktır. Fırtına-2 obüsü ile ilgili ne gelir bilemem. Yüzer köprü sistemimizden, diğer kara araçları ve deniz platformlarına kadar. Aslında burada saymaya kalksam sayfalar alacak çünkü 30’a yakın salon var. Daha ÇAFRAD ve diğer deniz kuvvetleri için geliştirilen Zoka vb. sistemlerden bahsetmedim bile.

Sonuçta hele nasip olur gider dönersek, sizlere buradan anlatacak bol bol hikayem olacağını düşünüyorum. Sabırsızlıkla bekliyoruz. Görüşmek üzere.

Hakankilic.hsword@gmail.com

https://twitter.com/hkilichsword

YORUM EKLE
YORUMLAR
عبد الإله
عبد الإله - 2 ay Önce

شكرا لك

İsmail UYAROĞLU
İsmail UYAROĞLU - 2 ay Önce

HER ZAMAN BİR FİKİR BİR ÇOK FİKİRLERİN DOĞMASINI VESİLE OLUR . HAYAL FİKİRLERİN ANASIDIR.

enes
enes - 2 ay Önce

işAllah uzun menzilli bora 2 balistik füzemizi görürüz ve sayre hiç beklemediyim projesini bile duymadıgımız gizlice üretilmiş silahları görmek çok istiyorum

umut
umut - 2 ay Önce

''eksoz nozullar neden İbo’nun türküsündeki gibi başkaldırmış gövdeden fırlamış halde?''
:D :D

banner8

banner19

banner6

banner17