banner38

Urartuların 2 bin 850 yıl önce kullandığı dil yeniden canlandırılıyor

Van'da yaklaşık 2 bin 850 yıl önce hüküm süren Urartuların kullandığı dil, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Arkeoloji Bölümünde verilen derslerle gelecek nesillere aktarılıyor.

Gündem 17.11.2020, 01:26 17.11.2020, 01:29
Urartuların 2 bin 850 yıl önce kullandığı dil yeniden canlandırılıyor

Milattan önce 850-600 yılları arasında kurulan ve Van'ı "Tuşba" ismiyle başkent ilan eden Urartuların kullandığı dilin yaşatılması için akademik çalışmalar devam ediyor.

Bugüne kadar sadece Urartular dönemine ait yazıtlarda karşılaşılan UrartucaVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji bölümünde başlatılan derslerle hem lisans hem de yüksek lisans eğitimi gören öğrencilere öğretiliyor.

Bu sayede Urartuca okuyup yazmayı öğrenen öğrenciler, Urartular dönemine ait yapılarda yapılan kazılarda tarihe ışık tutan verilerin gün yüzüne çıkarıldığı kentte, arkeolojik buluntuların analiz edilmesi ve çözümlenmesine katkı sunuyor.

Dünyada çok az akademisyen tarafından bilinen Urartuca dersine ilgi her geçen yıl artıyor.

"5 öğrencimiz Urartucayı hem okuyup hem de yazabiliyor"

Van YYÜ Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu, AA muhabirine, 2017'den itibaren fakültede düzenli olarak Urartuca dersi vermeye başladıklarını söyledi.

İlk olarak lisans seviyesinde 30 öğrenciye ders verildiğini belirten Çavuşoğlu, "Lisansüstü öğrencilere bu ders daha kapsamlı bir şekilde öğretiliyor. Lisansüstü 5 öğrenimiz de Urartucayı hem okuyup hem de yazabilme aşamasına geldi. Urartuca yazıtlar bir döneme ışık tutuyor. Işık tuttuğu dönemin aydınlatılması için bu dilin mutlaka öğretilmesi ve günümüz Türkçesine güncel yeni bilgiler ışığında tercüme edilmesi gerekir. Bu açıdan bu ders çok önemli." dedi.

"Bilim dünyasına yeni isimleri kazandırmayı hedefliyoruz"

Anadolu topraklarında Hititlerden sonra çivi yazısını kullanan Urartuların, Asurların alfabesini kendi dillerine uyarladığını anlatan Çavuşoğlu, şunları kaydetti:

"Urartular 2 bin 850 yıl önce başlayan tarihlerini belirli yerlere, özellikle ana kaya ve stellerin üzerine yazmışlar. Kil tabletler üzerine yazılanlar da var. Bunların okunup bölgenin tarihine ışık tutulması lazım. Bu amaçla Urartuca dersleri vermeye başladık. Doğu Anadolu'da bu dersi üniversite olarak sadece biz veriyoruz. Urartuca ölü bir dil olarak biliniyor. Bizler de Uratucada özellikle lisansüstü seviyede dersler vererek bilim dünyasına yeni isimleri kazandırmayı hedefliyoruz."

"Arkeolojik kazıların yapılabilmesi için dilin öğrenilmesi gerekiyor"

Edebiyat Fakültesi Dil Bilim Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Orhan Varol ise bölgede yapılacak arkeolojik araştırmalar için mutlaka Urartucanın bilinmesi gerektiğini vurguladı.

Urartucanın çivi yazılı dillerin genel özelliğine sahip olduğunu ve bu dil yapısında belirteç ve ideogramların (bir düşünceyi betimlemek için kullanılan resim ya da grafik) yer aldığını anlatan Varol, şunları kaydetti:

"Urartucada bugüne kadar yapılan araştırmalara rağmen hala çözülemeyen sözcükler yer alıyor. Bunların anlaşılması bu dersler vasıtasıyla olacak. Araştırmalar yapıldıkça Urartucanın bilinmeyen yeni bilgileri ortaya çıkıyor. Urartu yazı sistemi günümüzdeki ses temelli yazı sisteminden farklıdır. İçerisinde Sümerlerden başlayan bir ideogram, yani kavram yazı işaretlerinin bulunduğu bir grup belirteç ve hece grubu bulunuyor. Ünsüzler hiç bir zaman tek başına görülemez. Sadece ünlüler tek başına olabiliyor. 4 tane ünlü ses bulunuyor." 

Kaynak: AA
Yorumlar (0)
banner35
11
açık
Günün Anketi Tümü
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
banner21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Fenerbahçe 15 27
3. Konyaspor 14 26
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Bursaspor 14 17
14. Menemenspor 13 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Brentford 15 17
13. Crystal Palace 15 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Osasuna 16 21
9. Athletic Bilbao 15 20
10. Espanyol 16 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 16 8