banner8

O kurumun önemi pandemi sürecinde daha iyi anlaşıldı

Pandemi sürecinde adli süreçlerin aksamasıyla birlikte vatandaşlara mahkemelere gitmeden çözüm yolları sunan arabuluculukta uyuşmazlıklar, mahkemelere nazaran daha kısa sürede sonuçlanıyor.

Gündem 29.06.2020, 11:21 29.06.2020, 11:27
O kurumun önemi pandemi sürecinde daha iyi anlaşıldı

Tüm dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) yayılımı, diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de son üç aydır alınan önlemlerle engellenmeye çalışılıyor. Bu süreçte devlet kurumları ve özel firmaların işleyişine bir süre ara verilirken, vatandaşların en çok uğradığı yerlerden olan adliyelerde de duraksama yaşandı. Adli süreçte, vatandaşlara mahkemelere gitmeden çözüm yolları sunan ve Adalet Bakanlığı tarafından desteklenen arabuluculuk kurumunun da bu pandemi döneminde önemi daha iyi anlaşıldı.

AA muhabirinin arabuluculuk hakkında bilgisine başvurduğu Adres İstanbul Tahkim ve Arabulucuk Merkezi (ADİSTAM) Yönetim Kurulu Başkanı Arabulucu Semih Biten, arabuluculuğun, sistematik teknikler uygulanan, müzakere için tarafları bir araya getiren, çözüm önerisi sunabilen ve bağımsız bir üçüncü kişinin (arabulucunun) katılımıyla gerçekleştirilen bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olduğunu söyledi.

"Dostane bir çözüm yöntemi"

Arabuluculuğun alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olduğunu kaydeden Biten, "Arabuluculukta taraflar, aralarındaki hukuki ihtilafları mahkemede çözmek yerine bir arabulucu aracılığıyla çözmektedirler. Bu çözüm yöntemi mahkeme dışı bir dostane çözüm yöntemidir. Davaların aksine bu süreçte tarafların sosyal ve ticari ilişkileri zedelenmeden sorunlar çözülmekte, her iki taraf da kazançlı çıkmaktadır." ifadesini kullandı.

"Pandemi sürecinde hukuki ihtilaflar arttı mı? Bu ihtilaflar için arabuluculuk yolu tercih edilebilir mi?" sorusunu yanıtlayan Semih Biten, Kovid-19 pandemisi nedeniyle birçok iş yerinin geçici olarak faaliyetinin durdurulduğuna ve sokağa çıkma kısıtlamaları getirildiğine dikkati çekerek, halkın evde kalması sebebiyle birçok işletmenin, müşteri yokluğundan veya salgın tehlikesi nedeniyle ticari faaliyetine ara vermek veya durdurmak zorunda kaldığını anımsattı.

Sektörlerde ekonomik olarak öngörülemeyen olumsuz sonuçların meydana gelmesi, ticari sözleşmelerin feshedilmesi, kira bedellerinin ödenmemesi, işçilerin işten çıkartılması veya işçilerin çalışma koşullarının değiştirilmesi, tarafların sözleşmeyle üstlendikleri edimlerini tam olarak ifa edememesinin birçok ihtilafa yol açtığını kaydeden Biten, "Özellikle ithalat ve ihracat yapan firmalar, mal tedarikini yurt dışından sağlayan firmalar, uçuş yasakları, sınır kapılarının kapanması nedeniyle söz verdikleri işleri zamanında yapamadılar. Ödemelerde güçlükler yaşandı, bu sıkıntılar zincirleme olarak birçok firmayı da ve firma çalışanlarını da doğal olarak etkiledi." dedi.

"Pandemi kaynaklı hukuki ihtilaflarda emsal kararlar yok"

Pandemi döneminde ortaya çıkan ihtilaflarda hangi tarafın hukuken haklı olduğunu veya hangi oranda haklı olduğunu net bir biçimde ortaya koymanın çok zor olduğunu aktaran Biten, "Çünkü böylesi bir pandemi, yakında tarihte ülkemizde görülmüş bir olay değildir. Marttan beri yaşadıklarımız dünya için olduğu gibi Türkiye için de yeni bir olgudur. Bu nedenle pandemiden kaynaklı hukuki ihtilaflar ile ilgili emsal mahkeme kararları, Yargıtay kararları da yok. Dolayısıyla pandemiden dolayı ihtilaf yaşayanlar mahkemeye başvurmaları halinde elde edecekleri sonucu baştan kestirmeleri zordur." şeklinde konuştu.

İnsanların evde kalmaları sebebiyle iş yapamayan, gelir kaybı yaşayan ve borçlarını ödeyemeyen iş yerlerinin durumunun tartışmalı olduğunu, aynı şekilde özel okullara gidemeyenlerin bedellerin iade edilip edilmeyeceği konularının ileride tartışılacağını kaydeden Biten, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Burada taraflar açısından mücbir sebep oluşmuş mudur, oluştuysa bu taraflara yükümlülüklerini yerine getirmeme hakkı verir mi, verirse ne kadar verir? Mücbir sebep tam olarak hangi tarihte başladı, hangi tarihte sona erdi, sona erdi mi, bu her işletme için aynı mıdır, bütün bunlar hukuken belirsizdir. Bu belirsizlik sebebiyle tarafların mahkemeye gitmek yerine arabuluculuk yoluyla ihtilaflarını çözmeye çalışmaları daha doğru bir seçenek olur. Üstelik arabuluculukta uyuşmazlıklar mahkemelere nazaran daha kısa sürede sonuçlandırılmaktadır. Taraflar, uzun ve belirsiz bir bekleyiş yerine arabuluculuk yoluyla kısa sürede sonuç alma imkanına sahipler."

"Arabuluculuk taraflara güzel bir imkan veriyor"

"Arabuluculuğun bu süreçte etkili bir yol olup olmadığı" da sorulan Biten, bu dönemin tam da insanların birbirini anlayabilecekleri bir dönem olduğunun altını çizerek, "Çünkü herkes bu pandemiden belli ölçülerde etkilendi. Tabiri caizse herkes damdan düşmüş durumdadır. Birbirinin halinden anlamaları daha kolaydır. Yeter ki bir araya gelip, konuşma imkanları olsun, birbirlerini dinleme imkanı olsun. İnanın ihtilafların çoğu, iletişimsizlikten, yanlış anlaşılmaktan, eksik bilgilenmekten kaynaklanmaktadır. İşte arabuluculuk taraflara güzel bir imkan vermektedir; tarafların bir araya gelmelerini, birbirlerini dinlemelerini ve anlamlarını sağlamaktadır." ifadesini kullandı.

Tarafların bir arabulucuya başvurması durumunda arabulucunun, tarafların aralarındaki asıl uyuşmazlığı ve menfaatlerini tespit ederek bu konularda tartışmalarını ve çözüm bulmalarını sağlamaya çalıştığını kaydeden Biten, "Mahkemede tarafların rahatça konuşma, kendilerini ifade etme şansı yokken, bu yöntemde taraflar istediği gibi rahat bir şekilde konuşabilirler. Gerçekten de dava açtığınızda ok yaydan çıkmış olmaktadır. Davalarla tarafların husumeti artmaktadır. Ancak arabuluculuk, taraflara dava açmadan önce bir kere daha düşünme imkanı vermektedir." dedi. 

"Halk sağlığı açısından da arabuluculuk tercih edilmelidir"

Arabuluculuğun kişiye dava yoluna başvurması durumunda neler olacağı üzerinde düşünmek için fırsat tanıdığı ve taraflara, birbirlerini dinleme, derdini anlama imkanı sunduğuna dikkati çeken Biten, arabuluculuğun ihtilaf daha fazla büyümeden gerginliğin ateşini söndürme şansı verdiğini ve halk sağlığı açısından arabuluculuğun tercih edilmesi gerektiğini dile getirdi.

Pandemide ihtilafların artması ve adli yargıdaki sürelerin durdurulmasıyla birlikte adliyelerde iş yoğunluğunun arttığını vurgulayan Biten, "Elbette devlet, birtakım tedbirler aldı ancak tedbir ne kadar alınırsa alınsın insan sirkülasyonun yoğun olduğu yerler, Kovid-19 hastalığı için riskli yerler. Bu sebeple ben bu dönemde arabuluculuk yoluyla ihtilafların çözülmesinin halk sağlığının korunması açısından önem arz ettiğini düşünüyorum." şeklinde konuştu.

Vatandaş nereye başvurmalı?

Semih Biten, "vatandaşların nereye başvurmaları gerektiğine" yönelik soruya karşılık da, Türkiye'de çok sayıda profesyonel hizmet veren arabuluculuk merkezleri olduğu ve buralarda Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığına kayıtlı arabulucuların hizmet verdiği yanıtını vererek, "İşletmeler, vatandaşlar, vatandaş olmayanlar bu merkezlere başvurarak ihtilaflarını daha kısa sürede ve daha az maliyetle çözebilirler. Arabuluculuk sonucunda varılan anlaşma mahkeme kararı niteliğindedir. Bu anlaşma belgesi bir mahkeme kararı gibi icra edilebilmektedir." değerlendirmesini yaptı.

Her türlü özel hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuğa tabi olduğunu kaydeden Biten, "Yabancılık unsuru varsa bile yani ihtilafın bir tarafı yabancı bir şirket veya yabancı bir ülke vatandaşı olsa bile arabuluculuğa başvurulabilir. Bu anlamda arabuluculuk çok geniş bir alanda uygulanabilmektedir." dedi.

"Arabuluculuk hem ihtilafa hem husumete son veriyor"

Mahkemelerin verdiği kararların ihtilafı çözse de kimi zaman başka ihtilaflara kapı aralayabildiği ve teknik anlamda ihtilafı çözse de taraflar arasındaki husumete son vermediği bilgisini veren Biten, arabuluculuğun yararına dair şu değerlendirmeyi de yaptı:

"Arabuluculukta sadece taraflar arasındaki ihtilaf değil taraflar arasındaki husumet de çözülmektedir. Bu anlamda arabuluculuğun sosyal barışa katkısı da yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Arabuluculuk, bozulan iletişimin, kaybolan diyalogun kanallarını yeniden açmakta ve birbirine avukatlar ve mahkemeler aracılığıyla yazılar, ithamlarda bulunmadan, konuşarak/görüşerek çözüm üretme imkanı vermektedir.

Uzun süren yargılamalar, yargılamaların sebep olduğu harcamalar, yargılama sürdükçe gerilen ilişkiler, bunun getirdiği stres, hakkın yerini bulmadığı inancı mutsuz ve çatışmacı bir toplumu doğurmaktadır. Bu sebeple yargı aşamasına gelmeden uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözülmesi toplumsal barışın korunmasına katkı sunacaktır. Arabuluculuğun bu anlamda bir fırsat olduğuna, yargının iş yükünü de azaltacağına inanıyorum."

Kaynak: AA

Yorumlar (0)
banner35
9
açık
Günün Anketi Tümü
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23