banner8

Medrese mezunu bir alim: Kemal Karpat

Kemal Karpat vefatının ikinci yılında anılıyor.

Gündem 21.02.2021, 02:31 26.02.2021, 08:26
Medrese mezunu bir alim: Kemal Karpat

20 Şubat 2019'da hayata gözlerini yuman ve dünyanın sayılı ilim adamlarından, tarih alanında çok sayıda yayını kaleme alan Prof. Dr. Kemal Karpat, vefatının ikinci yılında anılıyor.

Osmanlı bakiyesi Romanya'nın Dobruca kentinde 1924'te dünyaya gelen Karpat, kendini ve medeniyetini tanıma yolunda Türkiye'de ve Amerika'da önemli görevler üstlendi.

Karpat, kaleme aldığı eserlerle çağdaşlarına ve kendinden sonra gelenlere önemli bir miras bıraktı.

Karpat, "Kendi milli yurdunda yaşamak insana acıyı bal eder." deyimiyle bir mücadeleler ve arayışlar süreci olan hayatının temel düsturunu ortaya koyarken, "Maksadım rahat bir hayat geçirmektense bir şeyler öğrenmek kendimi tamamlamaktı." sözüyle de ilim yolculuğunun tanımını yaptı.

Romanya'da Mecidiye Medresesi'nde uzun süre eğitim alan Karpat, "Ben medrese mezunuyum. Medreseyi 18 yaşında bitirdim. O zaman kendi kendime bazı sorular sordum. Hayatta ne yapacağım diye. Bir yere giderek öğretmenlik ve imamlık yapabilirdim. Ben kendimi yetiştirmek istiyordum. Daha o zaman toplumu incelemek, anlamak, anlatmak bu sosyal olayların gidişatını izlemek bende bir amaç haline geldi." ifadelerini kullanmıştı.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olan Karpat, sonrasında ABD'de Washington ve Rewington üniversitelerinde lisans üstü eğitimine devam etti.

Karpat, akademik çalışmalarına 1950'de New York ve Washington üniversitelerinde başlarken, vefatına kadar çok sayıda makalenin yanı sıra 16 kitap kaleme aldı.

Birleşmiş Milletler Toplumsal Araştırmalar Bölümü'nde de görev yapan Karpat, Montana, Princeton, New York, Washington, Harvard, Ankara Üniversitesi, ODTÜ, Bilkent gibi eğitim kurumlarında çok sayıda görev üstlendi.

Karpat, 1970-1988 yılları arasında Wisconsin Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Bölüm Başkanlığını yürütürken, Türk Araştırmaları Derneği ile Türk Araştırmaları Kurumunun başkanlıklarını yaptı.

Karpat, Orta Asya Çalışmaları Derneğinin kurucu başkanlığından sonra Wisconsin Üniversitesi Orta Asya Çalışmaları Programının Bölüm Başkanlığı görevinde bulundu. Türk Tarih Kurumu onur üyesi olan Karpat, International Journal of Turkish Studies, Central Asian Survey ve Journal of Muslim Minority Affairs dergilerinin editörler kurullarında yer aldı.

Karpat, bilimsel çalışmaları dolayısıyla Romanya bağımsızlık madalyası ve Bükreş Üniversitesi Dimitri Cantemir madalyasıyla ödüllendirildi. Romanya Ovidius Üniversitesi ve Rusya Çuvaş Milli Üniversitesi tarafından onur doktoraları verilen Karpat, Rusya Kazan Bilimler Akademisi onursal üyeliği, Wisconsin Üniversitesi Hilldale Ödülü ve Türk Bilimler Akademisi Ödülü'ne layık görüldü.

MESA-Ortadoğu Çalışmaları Derneğinin kurucu üyelik ve başkanlık görevlerinde bulunan Karpat, Wisconsin Üniversitesi Tarih Bölümünde de öğretim üyeliği yaptı. 20 ülkede yayımlanmış 130 makalesi ve 16 kitabı bulunan Karpat'ın, yurt dışında en çok ilgi gören eseri Ottoman Population, Wisconsin University tarafından basıldı.

"Benim tanıdığım en belirli insan Türk insanıydı"

Karpat, lise öğrenimi sırasında Romanya'da karşılaştığı Müslüman Türklere yönelik ayrımcılık nedeniyle gelecek planlarını kendini yetiştirmek ve bu ön yargıları değiştirmek üzerine kurdu.

TBMM tarafından 2009'da Onur Ödülü'ne layık görülen Karpat, düşüncelerini şöyle aktarmıştı:

"Hiçbir zaman ödül için çalışmadım. Hatta ödül alacağımı dahi düşünmedim. Çünkü benim amacım yeni yollardan giderek milletimi, insanımı keşfetmek, onun bilinmeyen taraflarını görmek ve anlatmaktı. Ben, insana olan derin sevgiden başladım. Benim tanıdığım en belirli insan Türk insanıydı. Yani bendim. Daha küçük yaşta kendimi anlamaya, milletimi anlatmaya vakfettim. Bu telkin edilmiş bir karar değildi, bu tarihin geride bıraktığı acı mirasın benim kalbime işlemesinin neticesiydi."

Karpat, "Osmanlı'dan Günümüze Kimlik ve İdeoloji", "İslam'ın Siyasallaşması", "Osmanlı Geçmişi ve Bugünün Türkiye'si", "Osmanlı Nüfusu (1830-1914) Demografik ve Sosyal Özellikleri", "Osmanlı'dan Günümüze Elitler ve Din", "Osmanlı'da Değişim Modernleşme ve Uluslaşma", "Ortadoğu'da Osmanlı Mirası ve Ulusçuluk", "Türkiye'de Siyasal Sistemin Evrimi 1876-1980", "Osmanlı Modernleşmesi Toplum, Kurumsal Değişim ve Nüfus", "Osmanlı ve Dünya", "Balkanlarda Osmanlı Mirası ve Ulusçuluk" eserlerini kaleme aldı.

Karpat, 20 Şubat 2019'da Amerika'da vefat etti.

Kaynak: AA
Yorumlar (0)
banner35
10
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23