banner38

Aşı koldan uygulanır çünkü…

Dünya genelinde milyonlarca kişi Kovid-19 aşısı olmak için kolları sıvadı. Birçok kişinin aklında da şu soru var: Neden kollar yerine bacakları sıvamıyoruz?

Gündem 25.05.2021, 02:16
Aşı koldan uygulanır çünkü…

ABD'deki Purdue Üniversitesi'nden hasta bakımı uzmanı, Doç. Dr. Libby Richards, The Conversation'da kaleme aldığı yazıda aşıların neden koldan uygulandığını anlattı.

Kaslarda bağışıklık hücreleri var

Rotavirüs aşısı gibi bazı aşılar, ağızdan veya burundan uygulanabiliyor. Ancak aşıların büyük kısmının kol kasından iğneyle yapıldığı biliniyor. Buna "kas içi enjeksiyon" ismi veriliyor.

Dr. Richards'a göre kaslar, son derece uygun bir aşı uygulama alanı çünkü kas dokusu önemli bağışıklık hücreleri içeriyor. Bu bağışıklık hücreleri, aşıyla vücuda sokulan ve "antijen" ismi verilen ölü mikrobu veya etkisizleştirilmiş mikrop parçacığını tanıyor.

Kas dokusundaki bağışıklık hücreleri bu antijenleri alıyor ve lenf düğümlerine iletiyor. Dr. Richards, bu süreci şöyle açıklıyor:

Lenf düğümleri bağışıklık sistemimizin temel bileşenleridir. Burada aşılardaki antijenleri tanıyan ve antikor oluşturma sürecini başlatan daha fazla bağışıklık hücresi vardır.

İşte bu şekilde aşının bağışıklık sistemine tanıttığı mikrop vücuda doğal yollardan girdiğinde tepki oluşturulabiliyor ve vücudun mikrobu yenmesine olanak tanınıyor.

Diğer yandan Dr. Richards, lenf düğümlerinin, aşıların uygulandığı bölgelere yakın noktalarda kümeler halinde bulunduğunu söylüyor:

Koltuk altı bölgesinde bulunan lenf düğümlerine yakın olduğu için birçok aşı deltoide (omuz kasları) enjekte edilir.

Omuz kasları, riski de azaltıyor

Kas dokusu ayrıca vücudun aşıya gösterebileceği reaksiyonu sınırlı bir bölgede tutabiliyor. Örneğin aşının omuz kasına uygulanması, enjeksiyon bölgesinde yerel iltihaplanma veya ağrıya neden olabiliyor. Ancak bu iyi bir şey.

Dr. Richards'a göre bazı aşılar yağ dokusuna enjekte edilirse tahriş ve iltihaplanma olasılığı artıyor çünkü yağ dokusunda kan akışı zayıf ve bu da aşıdaki bazı bileşenlerin emilimini engelleyebiliyor.

Yaygın tahrişi ve iltihaplanmayı önlemek için adjuvanları (aşıdaki yardımcı maddeler) veya antijene karşı bağışıklık tepkisini artıran bileşenleri içeren aşılar kas içinde verilmelidir.

Dr. Richards, aşının uygulanacağı bölgenin seçimindeki bir diğer belirleyici faktörün, kasın boyutu olduğunu belirtiyor.

Uzmana göre üç yaş ve üstü bireylerde aşı genellikle deltoid kasında uygulanıyor. Ancak daha küçük çocuklarda aşılar, uyluk kasından enjekte ediliyor. Çünkü onlarda kol kasları henüz gelişmemiş oluyor ve çok küçük kalıyor.

Öte yandan işin bilimsel boyutunun yanında bir de toplumsal yanı var. Zira aşıların koldan uygulanması, toplu aşılama merkezlerinde büyük kolaylık sağlıyor.

Örneğin Dr. Richards, "Toplu aşı merkezinde pantolonunuzu indirdiğinizi hayal edebiliyor musunuz?" diye soruyor.

Kolunuzu kıvırmak çok daha kolaydır ve daha çok tercih edilir. Grip mevsiminde veya Kovid-19 gibi salgınlarda sağlık sistemi kısa sürede olabildiğince çok kişiyi aşılamaya ihtiyaç duyar. Bu nedenle grip aşısı ve Kovid-19 aşısı söz konusu olduğunda ve diğer faktörler de hesaba katıldığında çoğu yetişkin ve çocuk için tercih edilen aşı yolu kollardır.

Kaynak: Independent Türkçe

Yorumlar (0)
banner35
24
açık
Günün Anketi Tümü
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30