banner38

Paganizm nedir? Paganlar neye inanır?  

Paganizm, doğanın yüceltilmesini temel alan bir dinsel inanıştır. Bu dine inanlar doğal dünyanın kutsal nitelikler taşıdığına ve kutsal bir karaktere sahip olduğuna inanırlar. Çeşitli geleneklere de sahip olan bu dini yakından anlamak için Paganizm nedir? Paganlar neye inanır?  Pagan geleneklerinin özellikleri nelerdir? Modern/Neo-Paganizma nedir? Sorularını yanıtlayalım.

Genel 19.11.2022, 17:26
Paganizm nedir? Paganlar neye inanır?  

Paganizm nedir? 

Başta çoktanrıcı dinler olmak üzere çeşitli geleneklerde görülen puta tapıcılık, putperestliktir. Paganizm, Latince köylü, taşralı, kırsal anlamlarına gelen "paganus" teriminden türetilmiştir. Bu terim, 4. yüzyıldan itibaren Hristiyanlar tarafından Roma İmparatorluğundaki çok tanrılı inançlara ait pratikleri yerine getiren insanları ifade etmek için kullanılmıştır. Helen, gentile, putperest ve dinsiz (heathen) terimleriyle birlikte Hristiyan olmayanları ifade etmek için, 18. yüzyıldan itibaren de politeist dinlerdeki putperestliği ifade etmek için kullanılmıştır.

Türkçede putperestliğin karşılığı olarak kullanılmaktadır. Putperest kelimesinin ise tam karşılığı "idolatry"dir. Yunanca eidolon (put, idol) ve latreia (tapınma) kelimelerinden türetilen idolatry, Tanrı'nın yerini tutan, fiziksel bir imgeye sahip olan anıt vb. suret/ put (idol) ya da kült imgesi önünde ibadet etme, tazimde bulunma ve onlara değer verme olarak tanımlanır.

Paganizm, sözcüğü özü itibarıyla aşağılayıcı ve küçültücü bir sözcük olarak Hristiyan olmayanları ve biraz da köylülüğü ve yerelliği ifade etmek için kullanılmış olsa da genel olarak putperestlik, monoteist dinlerin kesin bir dille karşı çıktıkları bir inanma biçimini ifade etmektedir. Tevrat'a göre Hz. Musa'ya verilen on emirde: "Benden başka tanrın olmayacak, kendine yukarıda gökyüzünde ya da yer altındaki sularda yaşayan herhangi bir canlıya benzer put yapmayacaksın. Putların önünde eğilmeyecek, onlara tapmayacaksın..." (Çıkış 20/3-5) ifadesiyle putperestlik kesin olarak yasaklanır. İslâmî kaynaklar, putperestliği çoğunlukla Hz. Nuh dönemiyle başlatırlar. Kur'an-ı Kerim'de putperestlikle mücadele eden en önemli isimlerden birisi olarak Hz. İbrahim sunulmaktadır. Kavmiyle ve babasıyla yaptığı tartışmalarda putlara tapınmanın anlamsızlığını göstermeye çalışmıştır. (En'âm 6/74, 80-81; Meryem 19/42-44; Enbiyâ 21/51-73; Şuarâ 26/70-89).

On emrin açık hükmüne rağmen Yahudi tarihinde zaman zaman putperestlik tartışmaları canlanmıştır. Yahudi topluluğunun farklı zaman dilimlerinde bazen başka toplulukların tanrılarına bazen de kendi tarihlerindeki birtakım unsurlara tapınmışlardır. Tanah'da bunun onlarca örneği yer almaktadır. Hristiyan dünyada ise başta İsa olmak üzere kutsal kişileri ve olayları tasvir etmek için kullanılan ikonalar önemli bir tartışma konusu olmuştur. İznik Konsili'nde (787) ikonalara tazim, meşru kabul edilirken ikonaklazm (put kırıcılık) döneminde bu davranış putperestlik olarak kabul edilmiş ve kiliselerdeki ikonalar parçalanmış ve yakılmıştır. Bunu benimsemeyen Doğu Kilisesi ise putperest olduğu gerekçesiyle aforoz edilmiştir (1054).

Paganizma neye inanır? 

Paganizm, tanrısal varlıkları sembolize eden somut nesnelere tapınmayı ve tazimi içermekte olup, atalar kültü, natüralizm/ doğa tapıcılığı, animizm vb. ile ilişkilidir. Eski Kuzey Avrupa, İskandinav inançlarından, Yunan, Roma, Mezopotamya ve İran dinleri de paganizmle ilişkilendirilerek tanımlanmıştır. Çok tanrıcı dinlerin yanı sıra kabile inançları da paganizmle ifade edilmektedir.

 Pagan geleneklerinin özellikleri nelerdir? 

Günümüzde paganizm klasik ve neo-paganizm şeklinde iki grupta tanımlanmaktadır. Klasik ya da geleneksel paganizm ile kadim çok tanrıcı dinsel gelenekler kastedilmektedir. Klasik paganizmde görülen en bariz özellik doğa unsurlarına tazimdir. Su, orman, kaya, dağ vb. tabiat varlıklarının kutsallaştırılmasının yanı sıra yıldız ve gezegenlere de tanrısallık izafe edildiği ve insan kaderi üzerinde tasarruf yetkisi verildiği görülür. Yine tanrısallığının eril ve dişil olmak üzere iki ya da daha fazla unsurdan oluştuğunun kabulü, tanrıçalara özel yer verilmesi, atalara tazim ya da putlaştırılan ataya tapınma, kadın erkek ilişkilerinde serbest davranışlar gözlemlenmektedir. Büyü ve büyüsel uygulamaların yaygınlığı da dikkat çekmektedir. Pagan geleneklere göre doğada çeşitlilik ve farklılık hâkimdir. Bunun da nedeni tanrıların çokluğudur. Ancak yine de paganizmin çoktanrıcılığı tartışma konusudur. Evreni tek bir tanrı olarak kabul eden panteist yaklaşımlardan bütün tanrı ve tanrıçaların daha büyük bir tek bir tanrısal gücün yansıması olduğu şeklinde farklı anlayışlar söz konusudur.

Modern/Neo-Paganizma nedir? 

Modern/Neo-Paganizm ise günümüzde daha çok sistematik ve kurumsal dinlere ve aynı zamanda modern dünyanın inançsızlığına karşı gelişen yeni bir akımdır. Hristiyanlık öncesi (özellikle Avrupa'daki) dinsel inanç ve ritüelleri ihya etmelerinin yanı sıra doğayla uyumu gözeten, bireysel özgürlükleri ve farklılıkları öne çıkaran, her tür dini kurumsallaşmanın karşısında duran tavırlarıyla dikkat çekmektedirler. Pagan teriminin çoktanrıcılığa uygulanmasının kökeni tartışılmakla birlikte 19. yüzyılda paganizm, antik dünyadan esinlenen çeşitli sanatsal grupların üyeleri tarafından bir öz tanımlama olarak kabul edildi. Modern pagan gelenekleri çoğunlukla doğa ibadeti gibi inançları veya uygulamaları içerir. Çoğulculuk, kadın erkek eşitliği, kutsallığın dişil boyutuna ve özgürlük konusuna yaptıkları vurguyla dikkat çekerler. Monoteist geleneklerin hegomonik olduğunu oysa paganizmin kendilerine özgür bir alan sunduğunu iddia ederler.

Yorumlar (0)
banner35
Günün Anketi Tümü
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
banner21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
banner23