banner38

Gökbilimcilerden benzersiz atılım

Bilim insanları tarihte ilk defa kırmızı bir üstdev yıldızın çarpıcı biçimde son bulmasını canlı olarak izledi.

Bilim, Teknoloji 09.01.2022, 08:12
Gökbilimcilerden benzersiz atılım

Araştırma yıldızların can çekişme dönemini, yani göz alıcı ve şiddetli patlamalarla infilak etmeden önceki anlarını, anlamamız açısından çok önemli.

Çalışma ayrıca kırmızı üstdevler patlamadan önce ne yaşandığına dair anlayışımızın yanlış olduğunu öne sürüyor. Eskiden kırmızı üstdevler patlayarak etkileyici sonlarına kavuşmadan önce nispeten sakinmiş gibi görünüyordu. Ancak son gözlemlerde bilim insanları söz konusu yıldızdan gelen ve içeride daha önemli bir şeyin olduğunu gösteren parlak bir ışınım gördü.

Çalışmanın başyazarı Wynn Jacobson-Galán, "Bu, devasa yıldızların ölmeden önceki anlarda neler yaşadığına dair anlayışımızda büyük bir atılım" dedi.

Kırmızı bir üstdev yıldızda süpernova öncesi aktivitenin doğrudan tespiti daha önce sıradan bir Tip II süpernovada hiç gözlemlenmemişti. İlk kez kırmızı bir üstdev yıldızın patlamasını izledik.

"Final Moments. I. Precursor Emission, Envelope Inflation, and Enhanced Mass Loss Preceding the Luminous Type II Supernova 2020tlf" (Son Anlar. I. Öncü Salım, Yıldız Örtüsü Şişmesi ve Parlak Tip II Süpernova 2020tlf Öncesindeki Kuvvetli Kütle Kaybı) başlıklı araştırma Astrophysical Journal adlı hakemli dergide bugün yayımlandı.

Araştırmacılar ölümü kesin yıldızı ilk kez 2020'de, Haleakalā'daki Hawai'i Üniversitesi Pan-STARRS Astronomi Enstitüsü yıldızdan yoğun miktarda ışık çıktığını fark ettiğinde görmüştü. Daha sonra teleskop ve yakınlardaki Maunakea'daki W. M. Keck Gözlemevi sayesinde birkaç ay sonra patlayarak parlak bir süpernovaya dönüşene dek yıldızı ilerleyen günlerde izleyebildiler.

CIERA'da doktor öğretim görevlisi ve araştırmanın kıdemli yazarı Raffaella Margutti, "Saatli bir bomba izlemek gibi" dedi.

Şimdiye kadar ölmek üzere olan kırmızı bir üstdev yıldızda böyle parlak bir salım ürettikten sonra çöktüğünü ve yandığını gördüğümüz böylesine şiddetli bir aktivite doğrulamamıştık.

Gökbilimciler şimdi böyle parlak ve meşum bir şekilde radyasyon yayan daha çok yıldız için evrene bakmak ve bunun söz konusu yıldızın yakın zamanda ölümüne işaret edip etmediğini anlamak için araştırmayı kullanabilmeyi umuyor.

Jacobson-Galán, "Bu keşifle ortaya çıkan yeni 'bilinmeyenler' beni çok heyecanlandırıyor” dedi.

SN 2020tlf gibi daha fazla olayı tespit etmek yıldızların evriminin son aylarını nasıl tanımladığımızı önemli ölçüde etkileyecek, büyük kütleli yıldızların hayatlarının son anlarını nasıl geçirdiklerine dair gizemi çözmek için gözlemcileri ve teorisyenleri bir araya getirecek.

Yorumlar (0)
banner35
6
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
Yerli veya yabancı aşılardan hangisini kullanmayı tercih ederdiniz?
banner21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11